Εμβόλια και βιβλιάριο υγείας πριν το σχολείο

Πριν την επιστροφή στο σχολείο, οι γονείς είναι χρήσιμο να ελέγχουν το βιβλιάριο υγείας του παιδιού και να επιβεβαιώνουν με τον παιδίατρο αν τα εμβόλια είναι ενημερωμένα για την ηλικία του.

Αν υπάρχουν καθυστερημένες δόσεις, ελλιπή στοιχεία, αλλαγή σχολείου, μετακίνηση από άλλη χώρα ή αβεβαιότητα για προηγούμενους εμβολιασμούς, χρειάζεται ιατρική καθοδήγηση.

Οι γονείς δεν πρέπει να προσπαθούν να διορθώσουν μόνοι τους το πρόγραμμα εμβολιασμού. Ο παιδίατρος θα αξιολογήσει το ιστορικό, την ηλικία, το βιβλιάριο υγείας και τυχόν ειδικές ιατρικές ανάγκες του παιδιού. [1], [2]

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο, μπορούμε να σας καθοδηγήσουμε για παιδιατρική αξιολόγηση πριν την επιστροφή στο σχολείο και για το αν χρειάζεται έλεγχος εμβολιαστικής κάλυψης.

Γιατί είναι καλή στιγμή πριν το σχολείο;

Η έναρξη της σχολικής χρονιάς είναι μια περίοδος με περισσότερες επαφές μεταξύ παιδιών.

Τα παιδιά βρίσκονται ξανά σε τάξεις, αυλές, δραστηριότητες, αθλητισμό και ομαδικά περιβάλλοντα. Αυτό κάνει την περίοδο πριν το σχολείο μια πρακτική στιγμή για να ελεγχθεί αν το βιβλιάριο υγείας είναι ενημερωμένο.

Ο έλεγχος δεν χρειάζεται να γίνει με άγχος.

Χρειάζεται απλώς οργάνωση.

Αν όλα είναι εντάξει, οι γονείς έχουν μεγαλύτερη σιγουριά. Αν υπάρχουν εκκρεμότητες, υπάρχει χρόνος να συζητηθούν με τον παιδίατρο και να οργανωθούν σωστά.

Τι είναι το βιβλιάριο υγείας και γιατί είναι σημαντικό;

Το βιβλιάριο υγείας είναι ένα βασικό αρχείο της υγείας του παιδιού.

Συνήθως περιλαμβάνει πληροφορίες για:

• εμβόλια
• ημερομηνίες δόσεων
• ανάπτυξη
• βάρος και ύψος
• σημαντικές ιατρικές σημειώσεις
• αλλεργίες ή γνωστά θέματα υγείας
• προηγούμενες παιδιατρικές επισκέψεις

Για τους γονείς, το βιβλιάριο βοηθά να υπάρχει μια οργανωμένη εικόνα.

Για τον παιδίατρο, βοηθά να αξιολογηθεί αν το παιδί έχει λάβει τα εμβόλια που αντιστοιχούν στην ηλικία του ή αν υπάρχει ανάγκη για συμπλήρωση, επανέλεγχο ή περαιτέρω καθοδήγηση. [1], [2]

Τι πρέπει να ελέγξουν οι γονείς στο βιβλιάριο;

Πριν την επιστροφή στο σχολείο, οι γονείς μπορούν να ελέγξουν απλά αν:

• υπάρχουν καταγεγραμμένες ημερομηνίες για τα εμβόλια
• υπάρχουν κενά ή δόσεις που δεν είναι ξεκάθαρες
• λείπουν σελίδες ή στοιχεία
• υπάρχουν σημειώσεις από προηγούμενο παιδίατρο
• το παιδί έχει αλλάξει χώρα ή σύστημα υγείας
• υπάρχουν παλιές καθυστερήσεις σε δόσεις
• υπάρχει ειδικό ιστορικό που επηρεάζει τον εμβολιασμό
• υπάρχει ανάγκη για νέο παιδιατρικό έλεγχο

Δεν χρειάζεται οι γονείς να ερμηνεύσουν μόνοι τους το πρόγραμμα.

Αρκεί να εντοπίσουν αν υπάρχει κάτι που δεν είναι σαφές και να το συζητήσουν με τον παιδίατρο.

Πότε είναι πιο σημαντικός ο έλεγχος των εμβολίων;

Ο έλεγχος των εμβολίων είναι ιδιαίτερα σημαντικός όταν:

• το παιδί ξεκινά πρώτη φορά σχολείο
• ξεκινά νηπιαγωγείο ή δημοτικό
• αλλάζει σχολείο
• αλλάζει σχολική βαθμίδα
• η οικογένεια έχει μετακινηθεί από άλλη χώρα
• δεν υπάρχει πλήρες βιβλιάριο υγείας
• υπάρχουν καθυστερημένες δόσεις
• το παιδί είχε συχνές ασθένειες και αναβλήθηκαν εμβόλια
• υπάρχει χρόνιο νόσημα
• το παιδί λαμβάνει φάρμακα που μπορεί να επηρεάζουν το ανοσοποιητικό
• υπάρχει αβεβαιότητα για το τι έχει γίνει στο παρελθόν

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο παιδίατρος μπορεί να ελέγξει το ιστορικό και να καθοδηγήσει τους γονείς για το επόμενο βήμα.

Αν λείπει μια δόση, τι πρέπει να κάνω;

Αν λείπει μια δόση ή αν δεν είναι ξεκάθαρο αν έγινε, μην πανικοβληθείτε.

Το σωστό βήμα είναι να μιλήσετε με παιδίατρο.

Ο γιατρός θα δει:

• την ηλικία του παιδιού
• ποια εμβόλια έχουν καταγραφεί
• πότε έγιναν οι προηγούμενες δόσεις
• αν υπάρχει ειδικό ιστορικό
• αν υπάρχουν αντενδείξεις ή προφυλάξεις
• αν χρειάζεται συμπλήρωση ή επαναπρογραμματισμός

Σε αρκετές περιπτώσεις, μπορεί να υπάρχει τρόπος να συμπληρωθεί το πρόγραμμα με ασφάλεια, αλλά αυτό πρέπει να γίνει με ιατρική καθοδήγηση. [2], [3]

Δεν πρέπει να επαναλαμβάνονται ή να παραλείπονται δόσεις χωρίς να το κρίνει ο γιατρός.

Τι γίνεται αν η οικογένεια μετακόμισε από άλλη χώρα;

Όταν ένα παιδί έχει εμβολιαστεί σε άλλη χώρα, το πρόγραμμα μπορεί να διαφέρει.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει πρόβλημα.

Σημαίνει όμως ότι χρειάζεται προσεκτικός έλεγχος των εγγράφων.

Οι γονείς είναι καλό να φέρουν:

• βιβλιάριο υγείας από την προηγούμενη χώρα
• πιστοποιητικά εμβολιασμού
• μεταφρασμένες πληροφορίες, αν υπάρχουν
• προηγούμενες ιατρικές γνωματεύσεις
• στοιχεία για χρόνιες παθήσεις ή αλλεργίες

Ο παιδίατρος μπορεί να συγκρίνει το ιστορικό με το πρόγραμμα που ισχύει στην Κύπρο και να καθοδηγήσει την οικογένεια. [1], [2]

Αν κάποια στοιχεία δεν είναι ξεκάθαρα, ο γιατρός θα κρίνει ποια είναι η πιο ασφαλής και κατάλληλη προσέγγιση.

Ποια εμβόλια αφορούν συνήθως παιδιά και εφήβους;

Τα εθνικά προγράμματα εμβολιασμού περιλαμβάνουν εμβόλια για διάφορες λοιμώξεις, ανάλογα με την ηλικία.

Μπορεί να περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, εμβόλια που προστατεύουν από νοσήματα όπως διφθερίτιδα, τέτανο, κοκκύτη, πολιομυελίτιδα, ιλαρά, παρωτίτιδα, ερυθρά, ηπατίτιδα Β, ανεμευλογιά, πνευμονιόκοκκο, μηνιγγιτιδόκοκκο, HPV ή άλλα νοσήματα, ανάλογα με το πρόγραμμα και την ηλικία του παιδιού. [1], [2], [3]

Οι γονείς δεν χρειάζεται να απομνημονεύσουν όλα τα εμβόλια.

Χρειάζεται να έχουν ενημερωμένο βιβλιάριο και να ζητούν καθοδήγηση όταν κάτι δεν είναι σαφές.

Εμβόλια στην εφηβεία: γιατί δεν πρέπει να ξεχνιούνται;

Πολλοί γονείς συνδέουν τα εμβόλια κυρίως με τη βρεφική και μικρή παιδική ηλικία.

Όμως και οι έφηβοι μπορεί να χρειάζονται εμβολιαστικό έλεγχο.

Η εφηβεία είναι περίοδος με αλλαγές στη σχολική ζωή, στις δραστηριότητες, στις κοινωνικές επαφές και στη μελλοντική υγεία.

Ο γιατρός μπορεί να ελέγξει αν χρειάζονται αναμνηστικές δόσεις ή εμβόλια που συνιστώνται σε μεγαλύτερες ηλικίες, ανάλογα με το πρόγραμμα, την ηλικία και το ιστορικό του εφήβου. [1], [2]

Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο πριν από:

• αλλαγή σχολικής βαθμίδας
• συμμετοχή σε ομαδικές δραστηριότητες
• ταξίδια
• αθλητικές ομάδες
• διαμονή σε κοιτώνες ή οργανωμένα περιβάλλοντα, όπου ισχύει
• επαφή με ευάλωτα άτομα στην οικογένεια

Εμβόλια, ασφάλεια και συχνές ανησυχίες γονέων

Είναι φυσιολογικό οι γονείς να έχουν ερωτήσεις.

Μπορεί να ρωτούν:

• αν ένα εμβόλιο είναι απαραίτητο
• αν μπορεί να γίνει όταν το παιδί είχε πρόσφατα ίωση
• τι γίνεται αν καθυστέρησε μια δόση
• τι ισχύει για αλλεργίες
• τι γίνεται αν το παιδί έχει χρόνια πάθηση
• αν μπορεί να γίνουν περισσότερα από ένα εμβόλια στην ίδια περίοδο
• τι παρενέργειες μπορεί να εμφανιστούν

Αυτές οι ερωτήσεις είναι σημαντικές και πρέπει να συζητούνται με παιδίατρο.

Οι περισσότερες ήπιες αντιδράσεις μετά από εμβολιασμό, όπως πόνος στο σημείο της ένεσης ή χαμηλός πυρετός, είναι συνήθως παροδικές. Όμως κάθε παιδί έχει διαφορετικό ιστορικό και ο γιατρός πρέπει να αξιολογεί την περίπτωση. [3]

Αν μετά από εμβολιασμό εμφανιστούν σοβαρά ή ανησυχητικά συμπτώματα, οι γονείς πρέπει να ζητήσουν άμεσα ιατρική βοήθεια.

Πότε πρέπει να αναβληθεί ένας εμβολιασμός;

Η απόφαση για αναβολή εμβολιασμού πρέπει να λαμβάνεται από γιατρό.

Γενικά, ο γιατρός μπορεί να εξετάσει αναβολή όταν το παιδί έχει οξεία νόσο, υψηλό πυρετό ή άλλη κατάσταση που χρειάζεται πρώτα αξιολόγηση.

Ήπιες ενοχλήσεις δεν σημαίνουν πάντα ότι πρέπει να αναβληθεί ο εμβολιασμός, αλλά αυτό πρέπει να κρίνεται από τον παιδίατρο.

Οι γονείς πρέπει να ενημερώνουν τον γιατρό αν το παιδί:

• έχει πυρετό
• έχει πρόσφατη λοίμωξη
• έχει γνωστές αλλεργίες
• είχε προηγούμενη αντίδραση σε εμβόλιο
• λαμβάνει φάρμακα
• έχει χρόνιο νόσημα
• έχει ανοσοκαταστολή ή ειδικό ιατρικό ιστορικό

Με αυτές τις πληροφορίες, ο γιατρός μπορεί να αποφασίσει αν ο εμβολιασμός πρέπει να γίνει, να αναβληθεί ή να προσαρμοστεί.

Τι γίνεται αν το παιδί φοβάται τα εμβόλια;

Ο φόβος είναι συχνός.

Πολλά παιδιά φοβούνται την ένεση, τον πόνο ή το άγνωστο.

Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν με ήρεμη και απλή προετοιμασία.

Χρήσιμες πρακτικές είναι:

• να εξηγήσετε με απλά λόγια τι θα γίνει
• να μην τρομάξετε το παιδί με απειλές
• να μην πείτε «δεν θα πονέσει καθόλου» αν μπορεί να νιώσει ενόχληση
• να πείτε ότι η ενόχληση συνήθως κρατά λίγο
• να πάρετε μαζί κάτι που το ηρεμεί
• να παραμείνετε ήρεμοι στο ραντεβού
• να επιβραβεύσετε τη συνεργασία του παιδιού

Η ήρεμη στάση των γονέων βοηθά πολύ.

Αν το παιδί έχει έντονο φόβο ή προηγούμενη δύσκολη εμπειρία, ενημερώστε την ομάδα πριν το ραντεβού.

Εμβόλια και συχνές λοιμώξεις στο σχολείο

Το σχολείο φέρνει περισσότερη επαφή με άλλα παιδιά.

Αυτό σημαίνει ότι οι λοιμώξεις μπορεί να είναι πιο συχνές, ειδικά στην αρχή της χρονιάς.

Ο εμβολιασμός βοηθά στην προστασία από συγκεκριμένα νοσήματα που μπορούν να προληφθούν με εμβόλια. Δεν σημαίνει ότι το παιδί δεν θα αρρωστήσει ποτέ από ιώσεις ή άλλες λοιμώξεις.

Οι γονείς πρέπει να συνεχίζουν και βασικά μέτρα υγιεινής:

• καλό πλύσιμο χεριών
• κάλυψη στόματος και μύτης όταν το παιδί βήχει ή φτερνίζεται
• παραμονή στο σπίτι όταν το παιδί έχει σημαντική αδιαθεσία ή πυρετό
• επαρκή ύπνο
• καλή ενυδάτωση
• ισορροπημένη διατροφή

Αν το παιδί έχει πολύ συχνές ή βαριές λοιμώξεις, χρειάζεται παιδιατρική αξιολόγηση.

Πότε χρειάζεται παιδιατρική αξιολόγηση πριν από τον εμβολιασμό;

Παιδιατρική αξιολόγηση είναι χρήσιμη όταν:

• υπάρχει αβεβαιότητα για προηγούμενες δόσεις
• υπάρχει ιστορικό αλλεργίας
• υπάρχει χρόνια πάθηση
• το παιδί λαμβάνει μακροχρόνια φαρμακευτική αγωγή
• το παιδί έχει πρόσφατη ή ενεργή λοίμωξη
• υπήρξε προηγούμενη έντονη αντίδραση
• η οικογένεια έχει μετακομίσει από άλλη χώρα
• το παιδί έχει ανοσολογικό ή άλλο ειδικό ιστορικό
• οι γονείς έχουν σημαντικές ανησυχίες

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο εμβολιασμός πρέπει να συζητηθεί και να οργανωθεί με τον παιδίατρο.

Τι να φέρετε στο ραντεβού;

Για να γίνει σωστός έλεγχος εμβολιαστικής κάλυψης, φέρτε μαζί σας:

• βιβλιάριο υγείας
• προηγούμενα πιστοποιητικά εμβολιασμού
• ιατρικές γνωματεύσεις
• πληροφορίες για αλλεργίες
• λίστα φαρμάκων
• στοιχεία για χρόνιες παθήσεις
• σημειώσεις για προηγούμενες αντιδράσεις
• στοιχεία από άλλη χώρα, αν υπάρχουν
• ερωτήσεις που θέλετε να συζητήσετε

Αν δεν έχετε πλήρες βιβλιάριο, μην το αναβάλετε.

Ο παιδίατρος μπορεί να σας καθοδηγήσει για το πώς να οργανωθεί η διαθέσιμη πληροφορία.

Πώς βοηθά το ΔΙΚΤΑΙΟΝ;

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο, μπορούμε να βοηθήσουμε τους γονείς να οργανώσουν τον παιδιατρικό έλεγχο πριν την επιστροφή στο σχολείο.

Μπορούμε να σας καθοδηγήσουμε για:

• παιδιατρική αξιολόγηση
• έλεγχο βιβλιαρίου υγείας
• συζήτηση για εμβολιαστική κάλυψη
• αξιολόγηση συμπτωμάτων πριν το σχολείο
• καθοδήγηση όταν υπάρχουν καθυστερημένες δόσεις
• αξιολόγηση όταν υπάρχει ειδικό ιστορικό
• διαγνωστικές εξετάσεις όταν ζητηθούν από τον γιατρό

Η ομάδα μας μπορεί να σας βοηθήσει να καταλάβετε ποιο είναι το σωστό επόμενο βήμα, χωρίς περιττή ανησυχία.

Πότε να κλείσετε ραντεβού;

Ιδανικά, ο έλεγχος του βιβλιαρίου και των εμβολίων γίνεται λίγες εβδομάδες πριν την έναρξη του σχολείου.

Αυτό δίνει χρόνο για:

• παιδιατρική αξιολόγηση
• έλεγχο ιστορικού
• διευκρίνιση αμφιβολιών
• σωστό προγραμματισμό δόσεων, αν χρειάζεται
• οργάνωση άλλων εξετάσεων ή αξιολογήσεων

Αν υπάρχουν ελλείψεις, μη βιαστείτε να τις διορθώσετε χωρίς γιατρό.

Κλείστε ραντεβού και φέρτε μαζί σας όσα στοιχεία έχετε.

Συνοψίζοντας

Ο έλεγχος των εμβολίων και του βιβλιαρίου υγείας πριν το σχολείο είναι ένα απλό αλλά σημαντικό βήμα πρόληψης.

Δεν χρειάζεται να γίνεται με άγχος.

Χρειάζεται οργάνωση, σωστή ιατρική καθοδήγηση και καθαρή εικόνα του ιστορικού του παιδιού.

Αν το βιβλιάριο είναι ενημερωμένο, οι γονείς μπορούν να ξεκινήσουν τη σχολική χρονιά με περισσότερη σιγουριά.

Αν υπάρχουν κενά, καθυστερήσεις ή αβεβαιότητα, ο παιδίατρος μπορεί να καθοδηγήσει την οικογένεια για το κατάλληλο πλάνο.

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, μπορούμε να σας βοηθήσουμε να οργανώσετε τον παιδιατρικό έλεγχο πριν την επιστροφή στο σχολείο και να σας καθοδηγήσουμε για τα επόμενα βήματα.

Αν θέλετε να ελέγξετε το βιβλιάριο υγείας και την εμβολιαστική κάλυψη του παιδιού σας πριν την έναρξη της σχολικής χρονιάς, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ΔΙΚΤΑΙΟΝ για ραντεβού.

Συχνές Ερωτήσεις

Πότε πρέπει να ελέγξω το βιβλιάριο υγείας του παιδιού;
Είναι καλό να το ελέγχετε λίγες εβδομάδες πριν την έναρξη του σχολείου, ειδικά αν το παιδί ξεκινά νέο σχολείο, αλλάζει βαθμίδα ή υπάρχουν ελλιπή στοιχεία.

---

Τι κάνω αν λείπει μια δόση εμβολίου;
Μην προσπαθήσετε να διορθώσετε μόνοι σας το πρόγραμμα. Κλείστε ραντεβού με παιδίατρο, ώστε να αξιολογηθεί η ηλικία, το ιστορικό και οι προηγούμενες δόσεις.

---

Αν δεν βρίσκω το βιβλιάριο υγείας, τι πρέπει να κάνω;
Συγκεντρώστε όσα στοιχεία έχετε, όπως πιστοποιητικά εμβολιασμού, προηγούμενες γνωματεύσεις ή αρχεία από άλλο γιατρό. Ο παιδίατρος θα σας καθοδηγήσει για το επόμενο βήμα.

---

Πρέπει να γίνουν όλα τα εμβόλια πριν αρχίσει το σχολείο;
Ο γιατρός θα κρίνει τι χρειάζεται και πότε. Αν υπάρχουν καθυστερήσεις, μπορεί να χρειαστεί προγραμματισμός, αλλά αυτό πρέπει να γίνει με ιατρική καθοδήγηση.

---

Μπορεί ένα παιδί να εμβολιαστεί αν είχε πρόσφατα ίωση;
Εξαρτάται από την κατάσταση του παιδιού. Ήπιες ενοχλήσεις δεν σημαίνουν πάντα αναβολή, αλλά ο παιδίατρος πρέπει να αξιολογήσει την περίπτωση.

---

Τι γίνεται αν το παιδί έχει αλλεργίες;
Ενημερώστε τον παιδίατρο πριν από οποιονδήποτε εμβολιασμό. Ο γιατρός θα αξιολογήσει το ιστορικό και θα αποφασίσει την κατάλληλη προσέγγιση.

---

Χρειάζονται εμβόλια και οι έφηβοι;
Ναι, οι έφηβοι μπορεί να χρειάζονται αναμνηστικές δόσεις ή εμβόλια που αντιστοιχούν στην ηλικία τους. Ο έλεγχος πρέπει να γίνεται με βάση το βιβλιάριο και το ισχύον πρόγραμμα.

---

Αν το παιδί φοβάται τις ενέσεις, πώς μπορώ να βοηθήσω;
Μιλήστε ήρεμα, εξηγήστε τι θα γίνει με απλά λόγια, αποφύγετε απειλές και ενημερώστε την ομάδα πριν το ραντεβού αν υπάρχει έντονος φόβος.

---

Τα εμβόλια προστατεύουν από όλες τις λοιμώξεις του σχολείου;
Όχι. Τα εμβόλια προστατεύουν από συγκεκριμένα νοσήματα. Τα παιδιά μπορεί ακόμη να εμφανίσουν κοινές ιώσεις, γι’ αυτό είναι σημαντικά και τα μέτρα υγιεινής, ο ύπνος και η γενική φροντίδα.

---

Πώς μπορεί να βοηθήσει το ΔΙΚΤΑΙΟΝ;
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, μπορούμε να βοηθήσουμε με παιδιατρική αξιολόγηση, έλεγχο βιβλιαρίου υγείας, συζήτηση για εμβολιαστική κάλυψη και καθοδήγηση για τα επόμενα βήματα.

Διαβάστε επίσης

• Οικογενειακός Προληπτικός Έλεγχος πριν την Επιστροφή στο Σχολείο ή την Εργασία
• Ο Πλήρης Οδηγός Οικογενειακού Προληπτικού Ελέγχου πριν την επιστροφή στο σχολείο και την εργασία
• Τι check-up χρειάζεται το παιδί πριν την επιστροφή στο σχολείο;
• Ακοή, ΩΡΛ συμπτώματα και σχολική απόδοση: πότε χρειάζεται έλεγχος;
• Λόγος, ομιλία και επικοινωνία πριν το σχολείο: πότε βοηθά η λογοθεραπευτική αξιολόγηση;
• Συμπτώματα πριν το σχολείο ή την εργασία που δεν πρέπει να αγνοηθούν