Οι καθημερινές συνήθειες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την υγεία της καρδιάς, των αγγείων και του εγκεφάλου.
Η ισορροπημένη διατροφή, η τακτική σωματική δραστηριότητα, η διακοπή καπνίσματος, ο επαρκής ύπνος, η ρύθμιση πίεσης, χοληστερόλης και σακχάρου, η διαχείριση βάρους και η τακτική ιατρική παρακολούθηση είναι βασικά στοιχεία καρδιοεγκεφαλικής πρόληψης. [1], [2], [3], [4]
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι συνήθειες αντικαθιστούν τον γιατρό.
Δεν σημαίνει ότι μια αλλαγή στον τρόπο ζωής αρκεί πάντα.
Σημαίνει ότι οι καθημερινές επιλογές μπορούν να βοηθήσουν, όταν συνδυάζονται με σωστή ιατρική αξιολόγηση και καθοδήγηση.
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο, στον Στρόβολο Λευκωσίας, μπορούμε να σας βοηθήσουμε να αξιολογήσετε τους παράγοντες κινδύνου σας και να οργανώσετε τα κατάλληλα επόμενα βήματα.
Αν όμως έχετε ξαφνικά, σοβαρά ή επείγοντα συμπτώματα, όπως αδυναμία, μούδιασμα, δυσκολία στην ομιλία, διαταραχή όρασης, πόνο στο στήθος, δύσπνοια ή λιποθυμία, πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα στις υπηρεσίες επειγόντων ή σε Τμήμα Επειγόντων. [5], [6]
Γιατί οι καθημερινές συνήθειες έχουν σημασία;
Η καρδιά, τα αγγεία και ο εγκέφαλος επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες.
Μερικοί παράγοντες δεν αλλάζουν εύκολα.
Για παράδειγμα:
- η ηλικία
- το οικογενειακό ιστορικό
- ορισμένες κληρονομικές καταστάσεις
Άλλοι παράγοντες μπορούν να επηρεαστούν με καθημερινές αλλαγές και ιατρική καθοδήγηση.
Για παράδειγμα:
- κάπνισμα
- διατροφή
- σωματική δραστηριότητα
- βάρος
- ύπνος
- πίεση
- χοληστερόλη
- σάκχαρο
- κατανάλωση αλκοόλ
- συνέπεια στη φαρμακευτική αγωγή
Οι καρδιαγγειακές παθήσεις συνδέονται με τροποποιήσιμους παράγοντες όπως κάπνισμα, ανθυγιεινή διατροφή, σωματική αδράνεια, επιβλαβής χρήση αλκοόλ, υψηλή πίεση, υψηλή χοληστερόλη και αυξημένο σάκχαρο. [1], [2], [4]
Η πρόληψη δεν χρειάζεται να είναι ακραία.
Χρειάζεται να είναι σταθερή, ρεαλιστική και προσαρμοσμένη στον άνθρωπο.
Δεν χρειάζεται να αλλάξετε τα πάντα από τη μία μέρα στην άλλη
Πολλοί ασθενείς απογοητεύονται επειδή πιστεύουν ότι πρέπει να αλλάξουν όλη τους τη ζωή αμέσως.
Αυτό συχνά δεν είναι ρεαλιστικό.
Μια πιο πρακτική προσέγγιση είναι να ξεκινήσετε με μικρά βήματα.
Για παράδειγμα:
- να περπατάτε λίγο περισσότερο
- να μειώσετε το αλάτι
- να μετράτε την πίεση σωστά
- να κλείσετε τον επανέλεγχο που αναβάλλατε
- να συζητήσετε τη διακοπή καπνίσματος
- να κοιμάστε πιο σταθερές ώρες
- να μειώσετε τα επεξεργασμένα τρόφιμα
- να φέρετε τις εξετάσεις σας στον γιατρό
Η πρόληψη δεν είναι θέμα τελειότητας.
Είναι θέμα συνέπειας.
Μικρές αλλαγές που κρατούν έχουν μεγαλύτερη αξία από μεγάλες αλλαγές που εγκαταλείπονται γρήγορα.
Η διατροφή ως καθημερινό εργαλείο πρόληψης
Η διατροφή μπορεί να επηρεάσει την πίεση, τη χοληστερόλη, το σάκχαρο και το βάρος.
Δεν χρειάζεται ακραία δίαιτα.
Συχνά βοηθά μια διατροφή που δίνει έμφαση σε:
- λαχανικά
- φρούτα σε λογική ποσότητα
- όσπρια
- ψάρια
- τρόφιμα ολικής άλεσης
- ελαιόλαδο
- ξηρούς καρπούς σε λογική ποσότητα
- λιγότερο αλάτι
- λιγότερη ζάχαρη
- λιγότερα επεξεργασμένα τρόφιμα
- λιγότερα κορεσμένα και trans λιπαρά
Η διατροφή με πολύ αλάτι μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση, ενώ η διατροφή πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά, trans λιπαρά και χοληστερόλη μπορεί να σχετίζεται με καρδιακή νόσο και αθηροσκλήρωση. [2], [7]
Αθηροσκλήρωση σημαίνει δημιουργία πλάκας μέσα στα αγγεία.
Αυτή η διαδικασία μπορεί να επηρεάσει αγγεία της καρδιάς, του εγκεφάλου ή άλλα αγγεία του σώματος.
Δεν χρειάζεται να αλλάξετε τα πάντα.
Μπορείτε να ξεκινήσετε με ένα απλό βήμα, όπως λιγότερο αλάτι ή περισσότερα λαχανικά στο καθημερινό φαγητό.
Πρακτικές αλλαγές στη διατροφή
Μερικές απλές αλλαγές μπορούν να βοηθήσουν:
Μειώστε το αλάτι
Το πολύ αλάτι μπορεί να επηρεάσει την πίεση.
Προσπαθήστε να μειώσετε:
- αλλαντικά
- έτοιμα φαγητά
- αλμυρά snacks
- κονσερβοποιημένα τρόφιμα με πολύ αλάτι
- υπερβολικό αλάτι στο μαγείρεμα
Δεν χρειάζεται να γίνει η τροφή άνοστη.
Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε μυρωδικά, λεμόνι, ξύδι, σκόρδο ή μπαχαρικά.
Προσθέστε φυτικές ίνες
Οι φυτικές ίνες βρίσκονται σε τρόφιμα όπως:
- λαχανικά
- φρούτα
- όσπρια
- βρώμη
- δημητριακά ολικής άλεσης
- ξηροί καρποί
Μπορούν να βοηθήσουν τη συνολική διατροφική ποιότητα και τη ρύθμιση παραγόντων όπως βάρος, σάκχαρο και χοληστερόλη.
Προσέξτε τις μερίδες
Ακόμη και υγιεινά τρόφιμα μπορούν να αυξήσουν το βάρος αν οι μερίδες είναι πολύ μεγάλες.
Ο στόχος δεν είναι η στέρηση.
Ο στόχος είναι η ισορροπία.
Μειώστε τα γλυκά ροφήματα
Τα αναψυκτικά, τα γλυκά ροφήματα και οι πολλοί χυμοί μπορούν να αυξήσουν την πρόσληψη ζάχαρης.
Αυτό έχει σημασία ιδιαίτερα σε άτομα με προδιαβήτη, διαβήτη, αυξημένο βάρος ή υψηλά τριγλυκερίδια.
Σωματική δραστηριότητα: πόσο και πώς;
Η σωματική δραστηριότητα βοηθά την καρδιά, τα αγγεία, το βάρος, την πίεση, το σάκχαρο και τη γενική ευεξία. [1], [3], [4]
Δεν σημαίνει ότι πρέπει όλοι να πάνε γυμναστήριο.
Για πολλούς ανθρώπους, η αρχή μπορεί να είναι απλή:
- περπάτημα
- σκάλες αντί για ασανσέρ όπου είναι ασφαλές
- μικρά διαλείμματα κίνησης
- ήπια άσκηση στο σπίτι
- κηπουρική
- κολύμπι
- σταδιακή αύξηση δραστηριότητας
Ο στόχος είναι να μειωθεί η καθιστική ζωή.
Δεν χρειάζεται υπερβολή.
Η άσκηση πρέπει να είναι ασφαλής για την ηλικία, το ιστορικό και την κατάσταση του ασθενούς.
Πότε χρειάζεται ιατρική καθοδήγηση πριν από άσκηση;
Πριν ξεκινήσετε έντονη άσκηση, ζητήστε ιατρική καθοδήγηση αν έχετε:
- πόνο στο στήθος
- δύσπνοια
- λιποθυμικά επεισόδια
- έντονους ή ακανόνιστους παλμούς
- γνωστή καρδιοπάθεια
- υψηλή πίεση που δεν ρυθμίζεται καλά
- διαβήτη με άλλους παράγοντες κινδύνου
- προηγούμενο εγκεφαλικό ή παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο
- μεγάλη αποχή από την άσκηση για πολλά χρόνια
- ζάλη ή αστάθεια στην προσπάθεια
Η κίνηση είναι χρήσιμη, αλλά πρέπει να γίνεται με ασφάλεια.
Αν τα συμπτώματα εμφανίζονται στην προσπάθεια, η αξιολόγηση είναι σημαντική.
Δείτε περισσότερα εδώ:
Πότε χρειάζεται καρδιολογικός έλεγχος για πρόληψη εγκεφαλικού ή καρδιακού επεισοδίου;
Κάπνισμα: ένα από τα πιο σημαντικά σημεία πρόληψης
Το κάπνισμα είναι σημαντικός παράγοντας κινδύνου για την καρδιά και τα αγγεία. [1], [2]
Αν καπνίζετε, η διακοπή είναι από τα πιο ουσιαστικά βήματα που μπορείτε να συζητήσετε με τον γιατρό.
Πολλοί ασθενείς νιώθουν ότι είναι αργά για να το κόψουν.
Δεν είναι αργά.
Η διακοπή μπορεί να βοηθήσει τη συνολική καρδιαγγειακή υγεία.
Δεν χρειάζεται να το κάνετε μόνοι σας.
Ο γιατρός μπορεί να σας καθοδηγήσει σε επιλογές που είναι κατάλληλες για το ιστορικό σας.
Αν δεν είστε έτοιμοι για πλήρη διακοπή, μιλήστε με τον γιατρό για ένα ρεαλιστικό πλάνο.
Η ειλικρινής συζήτηση είναι καλύτερη από την αναβολή.
Ύπνος και καρδιαγγειακή υγεία
Ο ύπνος επηρεάζει την υγεία.
Η κακή ποιότητα ύπνου μπορεί να επηρεάσει την ενέργεια, τη διάθεση, τη διατροφή, το βάρος και τη ρύθμιση παραγόντων κινδύνου.
Η καρδιαγγειακή υγεία συνδέεται με συνήθειες και παράγοντες όπως διατροφή, φυσική δραστηριότητα, αποφυγή νικοτίνης, ύπνος, βάρος, χοληστερόλη, σάκχαρο και πίεση. [3], [8]
Μιλήστε με γιατρό αν έχετε:
- έντονο ροχαλητό
- διακοπές αναπνοής στον ύπνο που παρατηρεί ο/η σύντροφος
- υπνηλία μέσα στη μέρα
- πρωινούς πονοκεφάλους
- πολύ κακή ποιότητα ύπνου
- συχνές αφυπνίσεις
- νυχτερινή δύσπνοια
- κόπωση που επιμένει
Ο ύπνος δεν είναι πολυτέλεια.
Είναι μέρος της γενικής υγείας.
Πίεση: μετρήστε σωστά και μην βασίζεστε στο “νιώθω καλά”
Η υψηλή πίεση συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα.
Αυτό σημαίνει ότι μπορεί κάποιος να έχει αυξημένες μετρήσεις και να αισθάνεται καλά.
Η υψηλή πίεση μπορεί να επιβαρύνει την καρδιά και τα αγγεία με τον χρόνο. [7]
Αν ο γιατρός σάς ζητήσει μετρήσεις στο σπίτι:
- μετρήστε σε ήρεμη κατάσταση
- καθίστε λίγα λεπτά πριν τη μέτρηση
- μην μετράτε αμέσως μετά από καφέ, κάπνισμα ή άσκηση
- κρατήστε αρχείο
- μη μετράτε συνεχώς από άγχος
- δείξτε τις μετρήσεις στον γιατρό
Μη σταματάτε φάρμακα επειδή μια μέτρηση είναι καλή.
Μην αυξάνετε ή μειώνετε δόσεις χωρίς οδηγία.
Η ρύθμιση της πίεσης πρέπει να γίνεται με ιατρική καθοδήγηση.
Χοληστερόλη: δεν φαίνεται, αλλά χρειάζεται έλεγχο
Η αυξημένη χοληστερόλη συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα.
Ο ασθενής μπορεί να αισθάνεται καλά, αλλά να έχει αυξημένη LDL χοληστερόλη ή τριγλυκερίδια.
Η χοληστερόλη πρέπει να αξιολογείται με εξετάσεις αίματος και ιατρική ερμηνεία.
Δεν υπάρχει ένας στόχος που να είναι ίδιος για όλους.
Ο γιατρός θα λάβει υπόψη:
- ηλικία
- πίεση
- σάκχαρο
- κάπνισμα
- οικογενειακό ιστορικό
- προηγούμενο καρδιακό ή εγκεφαλικό επεισόδιο
- γνωστή αγγειακή νόσο
- συνολικό καρδιοαγγειακό κίνδυνο
Η πρόληψη δεν βασίζεται μόνο σε έναν αριθμό.
Βασίζεται στο συνολικό προφίλ του ασθενούς. [4]
Σάκχαρο, προδιαβήτης και διαβήτης
Το σάκχαρο επηρεάζει τα αγγεία.
Ο διαβήτης μπορεί να αυξήσει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, ειδικά όταν συνυπάρχουν πίεση, χοληστερόλη, κάπνισμα ή αυξημένο βάρος. [2], [9]
Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει:
- γλυκόζη νηστείας
- γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη
- έλεγχο νεφρικής λειτουργίας
- έλεγχο χοληστερόλης
- μέτρηση πίεσης
- αξιολόγηση βάρους
- συνολική καρδιοαγγειακή αξιολόγηση
Η φροντίδα του διαβήτη δεν αφορά μόνο το σάκχαρο.
Αφορά και την προστασία της καρδιάς, των αγγείων και του εγκεφάλου.
Δείτε περισσότερα εδώ:
Υψηλή πίεση, χοληστερόλη και διαβήτης: Πώς επηρεάζουν καρδιά και εγκέφαλο;
Βάρος και μέση: πρακτική προσέγγιση χωρίς ενοχές
Το αυξημένο βάρος μπορεί να δυσκολεύει τη ρύθμιση πίεσης, σακχάρου και χοληστερόλης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ασθενής πρέπει να νιώθει ενοχή.
Σημαίνει ότι αξίζει να γίνει πρακτικό πλάνο.
Ένα ρεαλιστικό πλάνο μπορεί να περιλαμβάνει:
- μικρή αύξηση κίνησης
- καλύτερη οργάνωση γευμάτων
- μείωση γλυκών ροφημάτων
- καλύτερη ποιότητα ύπνου
- λιγότερα επεξεργασμένα τρόφιμα
- πιο σταθερές ώρες φαγητού
- παρακολούθηση με γιατρό όπου χρειάζεται
Ο στόχος δεν είναι η γρήγορη αλλαγή.
Ο στόχος είναι η σταθερή βελτίωση.
Αλκοόλ: μέτρο και ιατρική καθοδήγηση
Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει την πίεση, το βάρος, το ήπαρ, τον ύπνο και τη συνολική υγεία.
Αν πίνετε συχνά ή αν δυσκολεύεστε να μειώσετε, μιλήστε με γιατρό.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό αν έχετε:
- υψηλή πίεση
- διαβήτη
- καρδιακή νόσο
- ηπατική νόσο
- φάρμακα που αλληλεπιδρούν με αλκοόλ
- ιστορικό αρρυθμίας
- ύπνο κακής ποιότητας
Η συζήτηση πρέπει να είναι πρακτική και χωρίς κριτική.
Ο στόχος είναι η ασφάλεια.
Φάρμακα και συνέπεια στην αγωγή
Η συνέπεια στη φαρμακευτική αγωγή είναι σημαντική.
Αν λαμβάνετε φάρμακα για πίεση, χοληστερόλη, διαβήτη, καρδιά ή άλλο χρόνιο πρόβλημα, μην τα σταματάτε χωρίς να μιλήσετε με τον γιατρό.
Πολλές φορές, οι τιμές βελτιώνονται επειδή η αγωγή λειτουργεί.
Αν σταματήσει ο ασθενής μόνος του, οι τιμές μπορεί να αυξηθούν ξανά.
Μιλήστε με τον γιατρό αν:
- έχετε παρενέργειες
- ξεχνάτε συχνά τα φάρμακα
- δεν καταλαβαίνετε γιατί τα λαμβάνετε
- παίρνετε πολλά φάρμακα
- λαμβάνετε συμπληρώματα
- θέλετε να αλλάξετε δόση
- έχετε ανησυχίες για αλληλεπιδράσεις
Η καλή πρόληψη χρειάζεται συνεργασία.
Συμπληρώματα και “φυσικά” προϊόντα
Πολλοί ασθενείς λαμβάνουν βιταμίνες, φυτικά σκευάσματα ή συμπληρώματα.
Δεν πρέπει να θεωρούμε ότι κάτι είναι ασφαλές επειδή είναι “φυσικό”.
Ορισμένα προϊόντα μπορεί να επηρεάζουν:
- την πίεση
- το σάκχαρο
- την πήξη του αίματος
- τη δράση φαρμάκων
- το ήπαρ
- τα νεφρά
Ενημερώστε τον γιατρό για όλα όσα λαμβάνετε.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό αν παίρνετε αντιπηκτικά, αντιαιμοπεταλιακά, φάρμακα πίεσης, φάρμακα χοληστερόλης ή φάρμακα για διαβήτη.
Πότε οι καθημερινές συνήθειες δεν αρκούν;
Οι καθημερινές συνήθειες είναι σημαντικές, αλλά δεν αρκούν πάντα.
Χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση όταν:
- η πίεση παραμένει υψηλή
- η χοληστερόλη είναι αυξημένη
- το σάκχαρο είναι αυξημένο
- υπάρχουν συμπτώματα
- υπάρχει οικογενειακό ιστορικό
- υπάρχει προηγούμενο εγκεφαλικό ή παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο
- υπάρχει γνωστή καρδιοπάθεια
- υπάρχουν παλμοί, δύσπνοια ή πόνος στο στήθος
- υπάρχει ζάλη, αστάθεια ή μούδιασμα
- ο ασθενής παίρνει πολλά φάρμακα
- υπάρχουν παρενέργειες ή αβεβαιότητα για την αγωγή
Οι αλλαγές τρόπου ζωής και η ιατρική φροντίδα δεν είναι αντίθετες.
Συμπληρώνουν η μία την άλλη.
Ποια συμπτώματα χρειάζονται άμεση βοήθεια;
Απευθυνθείτε άμεσα στις υπηρεσίες επειγόντων ή σε Τμήμα Επειγόντων αν εμφανιστεί ξαφνικά:
- αδυναμία στη μία πλευρά του σώματος
- μούδιασμα στο πρόσωπο, στο χέρι ή στο πόδι
- δυσκολία στην ομιλία
- δυσκολία στην κατανόηση
- θολή όραση ή απώλεια όρασης
- έντονη αστάθεια
- σύγχυση
- ξαφνικός πολύ δυνατός πονοκέφαλος
- πόνος ή πίεση στο στήθος
- δύσπνοια
- λιποθυμία
- γρήγοροι ή ακανόνιστοι παλμοί με ζάλη ή αδυναμία
Τα ξαφνικά νευρολογικά συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται με εγκεφαλικό ή παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο και χρειάζονται άμεση αξιολόγηση. [5], [6], [10]
Ο πόνος στο στήθος, η έντονη δύσπνοια ή η λιποθυμία μπορεί να χρειάζονται άμεση καρδιολογική ή επείγουσα αξιολόγηση. [11]
Μην περιμένετε.
Μην οδηγήσετε μόνοι σας.
Η ασφάλεια προηγείται.
Αν τα συμπτώματα πέρασαν, χρειάζεται αξιολόγηση;
Ναι, αν τα συμπτώματα μοιάζουν με εγκεφαλικό ή παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο.
Παροδικά συμπτώματα που χρειάζονται άμεση αξιολόγηση είναι:
- μούδιασμα που πέρασε
- αδυναμία που υποχώρησε
- δυσκολία στην ομιλία για λίγα λεπτά
- θολή όραση που επανήλθε
- αστάθεια που σταμάτησε
- ξαφνική σύγχυση που πέρασε
Το ότι ο ασθενής αισθάνεται καλά μετά δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζεται αξιολόγηση.
Ένα παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο μπορεί να είναι προειδοποιητικό σημάδι και χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση. [10]
Δείτε περισσότερα εδώ:
Παροδικό Ισχαιμικό Επεισόδιο: Γιατί χρειάζεται άμεση αξιολόγηση;
Πότε χρειάζεται καρδιολογική αξιολόγηση;
Καρδιολογική αξιολόγηση μπορεί να χρειάζεται όταν υπάρχουν:
- πόνος ή πίεση στο στήθος
- δύσπνοια
- αίσθημα παλμών
- ακανόνιστοι παλμοί
- λιποθυμία
- μειωμένη αντοχή στην προσπάθεια
- υψηλή πίεση
- αυξημένη χοληστερόλη
- διαβήτης
- κάπνισμα
- οικογενειακό ιστορικό καρδιακού επεισοδίου
- προηγούμενο καρδιακό ή αγγειακό πρόβλημα
Ο γιατρός θα κρίνει αν χρειάζονται εξετάσεις όπως καρδιογράφημα, υπερηχογράφημα καρδιάς, παρακολούθηση ρυθμού ή εργαστηριακός έλεγχος.
Δείτε περισσότερα εδώ:
Πότε χρειάζεται καρδιολογικός έλεγχος για πρόληψη εγκεφαλικού ή καρδιακού επεισοδίου;
Πότε χρειάζεται νευρολογική αξιολόγηση;
Νευρολογική αξιολόγηση μπορεί να χρειάζεται όταν υπάρχουν:
- ζάλη που επιμένει ή επανέρχεται
- αστάθεια
- μούδιασμα
- αδυναμία
- διαταραχές ομιλίας
- διαταραχές όρασης
- επεισόδια σύγχυσης
- πονοκέφαλος με νέα χαρακτηριστικά
- συμπτώματα που εμφανίζονται και υποχωρούν
- προηγούμενο εγκεφαλικό ή TIA
Αν τα συμπτώματα είναι ξαφνικά, χρειάζεται επείγουσα αξιολόγηση.
Αν είναι μη επείγοντα αλλά επιμένουν ή επανέρχονται, μπορεί να χρειάζεται προγραμματισμένη νευρολογική εκτίμηση.
Δείτε περισσότερα εδώ:
Ζάλη, αστάθεια ή μούδιασμα: Πότε χρειάζεται νευρολογική αξιολόγηση;
Πότε μπορεί να χρειαστεί υπέρηχος καρωτίδων;
Ο υπέρηχος καρωτίδων μπορεί να ζητηθεί όταν ο γιατρός θέλει να αξιολογήσει τα αγγεία στον λαιμό που μεταφέρουν αίμα προς τον εγκέφαλο.
Μπορεί να δείξει τη ροή του αίματος, αθηρωματική πλάκα ή πιθανή στένωση. [12]
Δεν είναι εξέταση που χρειάζονται όλοι.
Σε ασυμπτωματικούς ενήλικες, ο γενικός έλεγχος για στένωση καρωτίδων δεν συστήνεται ως μαζικό screening στον γενικό πληθυσμό. [13]
Ο γιατρός θα κρίνει αν υπάρχει ένδειξη.
Δείτε περισσότερα εδώ:
Υπέρηχος Καρωτίδων: Πότε χρειάζεται και τι δείχνει;
Πρακτικό εβδομαδιαίο πλάνο πρόληψης
Ένα απλό πλάνο μπορεί να βοηθήσει τον ασθενή να ξεκινήσει.
Κάθε μέρα
- προσπαθήστε να κινηθείτε λίγο
- πιείτε νερό
- προσθέστε λαχανικά σε γεύμα
- αποφύγετε υπερβολικό αλάτι
- πάρτε τα φάρμακα όπως σας έχουν δοθεί
- κοιμηθείτε σε όσο γίνεται σταθερή ώρα
Μερικές φορές την εβδομάδα
- περπατήστε περισσότερο
- ετοιμάστε σπιτικό γεύμα
- μειώστε επεξεργασμένα τρόφιμα
- ελέγξτε την πίεση αν σας έχει ζητηθεί
- οργανώστε τις εξετάσεις ή τα ραντεβού σας
Κάθε μήνα ή όπως σας έχει δοθεί
- δείτε αν χρειάζεται επανέλεγχος
- ελέγξτε αν έχετε φάρμακα
- σημειώστε νέα συμπτώματα
- συζητήστε με τον γιατρό αν κάτι άλλαξε
Δεν χρειάζεται να είναι τέλειο.
Χρειάζεται να είναι εφαρμόσιμο.
Τι να φέρετε στο ραντεβού πρόληψης
Για να βοηθήσετε τον γιατρό, φέρτε:
- λίστα φαρμάκων
- πρόσφατες εξετάσεις αίματος
- μετρήσεις πίεσης
- προηγούμενα καρδιογραφήματα
- προηγούμενους υπερήχους
- προηγούμενες ιατρικές γνωματεύσεις
- πληροφορίες για οικογενειακό ιστορικό
- πληροφορίες για διαβήτη ή προδιαβήτη
- σημειώσεις για συμπτώματα
- πληροφορίες για κάπνισμα, διατροφή και άσκηση
- συμπληρώματα που λαμβάνετε
Οι πληροφορίες αυτές βοηθούν να γίνει πιο στοχευμένη αξιολόγηση.
Τι να ρωτήσετε τον γιατρό
Μπορείτε να ρωτήσετε:
- Ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες κινδύνου μου;
- Πώς είναι η πίεσή μου;
- Τι σημαίνει η χοληστερόλη μου;
- Πρέπει να ελέγξω το σάκχαρό μου;
- Ποιες αλλαγές τρόπου ζωής έχουν μεγαλύτερη σημασία για μένα;
- Χρειάζομαι καρδιολογική αξιολόγηση;
- Χρειάζομαι νευρολογική αξιολόγηση;
- Χρειάζομαι υπέρηχο καρωτίδων;
- Πότε πρέπει να επαναλάβω εξετάσεις;
- Ποια συμπτώματα είναι επείγοντα;
- Μπορώ να ξεκινήσω άσκηση με ασφάλεια;
- Πρέπει να αλλάξει η αγωγή μου;
- Υπάρχουν συμπληρώματα που πρέπει να αποφύγω;
Οι ερωτήσεις βοηθούν τον ασθενή να συμμετέχει ενεργά στη φροντίδα του.
Η πρόληψη γίνεται καλύτερη όταν ο ασθενής καταλαβαίνει το πλάνο.
Πώς βοηθά το ΔΙΚΤΑΙΟΝ;
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο, μπορούμε να σας βοηθήσουμε να οργανώσετε την καρδιοεγκεφαλική σας πρόληψη με πρακτικό τρόπο.
Ανάλογα με την περίπτωση, μπορούμε να σας καθοδηγήσουμε για:
- γενική ιατρική ή παθολογική αξιολόγηση
- καρδιολογική αξιολόγηση
- νευρολογική αξιολόγηση
- παιδονευρολογική αξιολόγηση για παιδιά και εφήβους
- λογοθεραπευτική αξιολόγηση μετά από νευρολογικό επεισόδιο
- εργαστηριακές εξετάσεις
- διαγνωστικές υπηρεσίες
- υπέρηχο καρωτίδων όταν υπάρχει ένδειξη
- παρακολούθηση πίεσης, χοληστερόλης και σακχάρου
- επόμενα βήματα πρόληψης
Η προσέγγισή μας είναι ήρεμη και εξατομικευμένη.
Δεν χρειάζονται όλοι οι ασθενείς τις ίδιες εξετάσεις.
Ο στόχος είναι να γίνει ο σωστός έλεγχος, για τον σωστό λόγο, με ιατρική ερμηνεία.
Πότε να επικοινωνήσετε με το ΔΙΚΤΑΙΟΝ;
Μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ΔΙΚΤΑΙΟΝ αν:
- θέλετε να αξιολογήσετε τον καρδιοεγκεφαλικό σας κίνδυνο
- έχετε υψηλή πίεση
- έχετε αυξημένη χοληστερόλη
- έχετε διαβήτη ή προδιαβήτη
- καπνίζετε
- έχετε οικογενειακό ιστορικό καρδιάς ή εγκεφαλικού
- είστε άνω των 50 ετών και θέλετε οργανωμένη καθοδήγηση
- έχετε μη επείγοντα συμπτώματα που επιμένουν ή επανέρχονται
- σας έχει ζητηθεί καρδιολογικός ή νευρολογικός έλεγχος
- σας έχει ζητηθεί υπέρηχος καρωτίδων
- δεν είστε σίγουροι από ποια ειδικότητα να ξεκινήσετε
Αν τα συμπτώματα είναι ξαφνικά, σοβαρά ή επείγοντα, μην περιμένετε ραντεβού.
Απευθυνθείτε άμεσα στις υπηρεσίες επειγόντων ή σε Τμήμα Επειγόντων.
Συχνές Ερωτήσεις
Ποιες συνήθειες βοηθούν περισσότερο την καρδιά και τον εγκέφαλο;
Σημαντικές συνήθειες είναι η ισορροπημένη διατροφή, η τακτική κίνηση, η διακοπή καπνίσματος, ο καλός ύπνος, η ρύθμιση πίεσης, χοληστερόλης και σακχάρου, η διαχείριση βάρους και η τακτική ιατρική παρακολούθηση. [1], [2], [3], [4]
Μπορώ να προλάβω καρδιακό ή εγκεφαλικό επεισόδιο μόνο με διατροφή;
Η διατροφή βοηθά, αλλά δεν αρκεί πάντα.
Η πρόληψη χρειάζεται συνολική αξιολόγηση παραγόντων κινδύνου, όπως πίεση, χοληστερόλη, σάκχαρο, κάπνισμα, βάρος, οικογενειακό ιστορικό και συμπτώματα.
Πόση άσκηση χρειάζομαι;
Η ανάγκη διαφέρει ανάλογα με την ηλικία, το ιστορικό και τη φυσική κατάσταση.
Για πολλούς ανθρώπους, η αρχή μπορεί να είναι περισσότερο περπάτημα και λιγότερη καθιστική ζωή.
Αν έχετε καρδιολογικά συμπτώματα ή χρόνια νοσήματα, ζητήστε ιατρική καθοδήγηση πριν από έντονη άσκηση.
Αν έχω πίεση, πρέπει να αλλάξω τρόπο ζωής;
Συχνά ναι, αλλά πάντα με ιατρική καθοδήγηση.
Η μείωση αλατιού, η κίνηση, η διαχείριση βάρους, η διακοπή καπνίσματος και η συνέπεια στην αγωγή μπορούν να βοηθήσουν, ανάλογα με την περίπτωση. [7]
Αν παίρνω φάρμακα, χρειάζεται να αλλάξω συνήθειες;
Ναι, οι συνήθειες παραμένουν σημαντικές.
Τα φάρμακα και ο τρόπος ζωής μπορούν να λειτουργούν συμπληρωματικά.
Μην αλλάζετε ή σταματάτε φάρμακα χωρίς οδηγία γιατρού.
Χρειάζεται υπέρηχος καρωτίδων για πρόληψη;
Όχι για όλους.
Ο υπέρηχος καρωτίδων χρειάζεται όταν υπάρχει ιατρική ένδειξη.
Δεν συστήνεται ως γενικό screening για όλους τους ασυμπτωματικούς ενήλικες. [13]
Πότε χρειάζεται καρδιολογική αξιολόγηση;
Καρδιολογική αξιολόγηση μπορεί να χρειάζεται όταν υπάρχουν πόνος στο στήθος, δύσπνοια, παλμοί, λιποθυμία, υψηλή πίεση, χοληστερόλη, διαβήτης, κάπνισμα ή οικογενειακό ιστορικό.
Πότε χρειάζεται νευρολογική αξιολόγηση;
Νευρολογική αξιολόγηση μπορεί να χρειάζεται όταν υπάρχουν ζάλη, αστάθεια, μούδιασμα, αδυναμία, διαταραχή ομιλίας, διαταραχή όρασης ή συμπτώματα που επιμένουν ή επανέρχονται.
Αν τα συμπτώματα είναι ξαφνικά, χρειάζεται άμεση επείγουσα αξιολόγηση. [5], [6]
Ποια συμπτώματα χρειάζονται άμεση βοήθεια;
Ξαφνική αδυναμία, μούδιασμα, δυσκολία στην ομιλία, διαταραχή όρασης, έντονη αστάθεια, σύγχυση, πόνος στο στήθος, δύσπνοια ή λιποθυμία χρειάζονται άμεση αξιολόγηση. [5], [6], [11]
Πώς βοηθά το ΔΙΚΤΑΙΟΝ;
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ μπορούμε να βοηθήσουμε με ιατρική αξιολόγηση, καρδιολογική ή νευρολογική καθοδήγηση, εργαστηριακές και διαγνωστικές εξετάσεις, καθώς και υπέρηχο καρωτίδων όταν υπάρχει ένδειξη.
Διαβάστε επίσης
- Καρδιοεγκεφαλική Πρόληψη στη Λευκωσία
- Καρδιοεγκεφαλική Πρόληψη: Πλήρης Οδηγός για την Καρδιά, τα Αγγεία και τον Εγκέφαλο
- Υψηλή πίεση, χοληστερόλη και διαβήτης: Πώς επηρεάζουν καρδιά και εγκέφαλο;
- Πότε χρειάζεται καρδιολογικός έλεγχος για πρόληψη εγκεφαλικού ή καρδιακού επεισοδίου;
- Ζάλη, αστάθεια ή μούδιασμα: Πότε χρειάζεται νευρολογική αξιολόγηση;
- Τι να περιμένετε σε ένα ραντεβού καρδιοεγκεφαλικής αξιολόγησης
Συντακτική Πολιτική
Το παρόν άρθρο έχει συνταχθεί για ενημερωτικούς σκοπούς και βασίζεται σε διεθνώς αναγνωρισμένες κατευθυντήριες οδηγίες, σύγχρονη βιβλιογραφία και επιστημονικές δημοσιεύσεις. Το περιεχόμενο έχει αναπτυχθεί για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση. Το περιεχόμενο αναθεωρείται περιοδικά σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες ιατρικές εξελίξεις.
Επιστημονικές Πηγές
- [1] World Health Organization. (2025). Cardiovascular diseases (CVDs). World Health Organization. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-diseases-(cvds)
- [2] Centers for Disease Control and Prevention. (2024). Heart disease risk factors. Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/heart-disease/risk-factors/index.html
- [3] American Heart Association. (n.d.). Life’s Essential 8. American Heart Association. https://www.heart.org/en/healthy-living/healthy-lifestyle/lifes-essential-8
- [4] European Society of Cardiology. (2021). 2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice. European Society of Cardiology. https://www.escardio.org/guidelines/clinical-practice-guidelines/all-esc-practice-guidelines/cvd-prevention-guidelines/
- [5] Centers for Disease Control and Prevention. (2024). Signs and symptoms of stroke. Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/stroke/signs-symptoms/index.html
- [6] American Stroke Association. (n.d.). Stroke symptoms and warning signs. American Stroke Association. https://www.stroke.org/en/about-stroke/stroke-symptoms
- [7] Centers for Disease Control and Prevention. (2024). High blood pressure risk factors. Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/high-blood-pressure/risk-factors/index.html
- [8] Lloyd-Jones, D. M., Allen, N. B., Anderson, C. A. M., Black, T., Brewer, L. C., Foraker, R. E., Grandner, M. A., Lavretsky, H., Perak, A. M., Sharma, G., & Rosamond, W. (2022). Life’s Essential 8: Updating and enhancing the American Heart Association’s construct of cardiovascular health. Circulation, 146(5), e18–e43. https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/CIR.0000000000001078
- [9] American Heart Association. (2024). Cardiovascular disease and diabetes. American Heart Association. https://www.heart.org/en/health-topics/diabetes/diabetes-complications-and-risks/cardiovascular-disease–diabetes
- [10] American Stroke Association. (n.d.). Transient ischemic attack (TIA). American Stroke Association. https://www.stroke.org/en/about-stroke/types-of-stroke/tia-transient-ischemic-attack
- [11] American Heart Association. (2024). Warning signs of a heart attack. American Heart Association. https://www.heart.org/en/health-topics/heart-attack/warning-signs-of-a-heart-attack
- [12] Mayo Clinic. (2025). Carotid ultrasound. Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/carotid-ultrasound/about/pac-20393399
- [13] U.S. Preventive Services Task Force. (2021). Asymptomatic carotid artery stenosis: Screening. U.S. Preventive Services Task Force. https://www.uspreventiveservicestaskforce.org/uspstf/recommendation/carotid-artery-stenosis-screening


