Τι πρέπει να γνωρίζετε πρώτα;
Το καλοκαίρι το δέρμα χρειάζεται περισσότερη προσοχή, γιατί εκτίθεται πιο συχνά στον ήλιο, στη ζέστη, στον ιδρώτα, στη θάλασσα, στην πισίνα, στα έντομα και σε προϊόντα όπως αντηλιακά, αρώματα, καλλυντικά ή εντομοαπωθητικά.
Αυτό μπορεί να προκαλέσει ή να επιδεινώσει δερματικά συμπτώματα όπως:
- κοκκινίλα,
- φαγούρα,
- εξάνθημα,
- ξηρότητα,
- αίσθημα καύσου,
- σπυράκια,
- ηλιακό έγκαυμα,
- μυκητιάσεις,
- ερεθισμούς,
- αλλαγές σε ελιές ή σημάδια.
Δεν σημαίνει ότι κάθε σύμπτωμα είναι σοβαρό. Όμως ένα σύμπτωμα που επιμένει, αλλάζει, πονά, αιμορραγεί, εξαπλώνεται ή σας ανησυχεί χρειάζεται δερματολογική αξιολόγηση.
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο στον Στρόβολο, Λευκωσία, μπορούμε να αξιολογήσουμε δερματικά συμπτώματα που εμφανίζονται ή επιδεινώνονται το καλοκαίρι και να σας καθοδηγήσουμε με απλό, πρακτικό και ιατρικά προσεκτικό τρόπο.
Γιατί το καλοκαίρι επηρεάζει τόσο πολύ το δέρμα;
Το δέρμα είναι το εξωτερικό “φράγμα” του σώματος. Μας προστατεύει από το περιβάλλον, βοηθά στη ρύθμιση της θερμοκρασίας και αντιδρά σε ερεθισμούς, λοιμώξεις, αλλεργίες και τραυματισμούς.
Το καλοκαίρι, αυτό το φράγμα δέχεται περισσότερη πίεση.
Οι πιο συχνοί καλοκαιρινοί παράγοντες που επηρεάζουν το δέρμα είναι:
- η έντονη ηλιοφάνεια,
- η υπεριώδης ακτινοβολία,
- η υψηλή θερμοκρασία,
- ο ιδρώτας,
- η υγρασία,
- η τριβή από ρούχα ή μαγιό,
- η συχνή επαφή με θάλασσα ή πισίνα,
- τα βρεγμένα ρούχα,
- τα κλειστά παπούτσια,
- τα τσιμπήματα εντόμων,
- η χρήση νέων προϊόντων στο δέρμα,
- η λήψη φαρμάκων που μπορεί να αυξήσουν την ευαισθησία στον ήλιο.
Η υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει βραχυπρόθεσμες βλάβες, όπως ηλιακό έγκαυμα, αλλά και μακροπρόθεσμες βλάβες, όπως πρόωρη γήρανση του δέρματος και αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του δέρματος. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι οι καρκίνοι του δέρματος προκαλούνται κυρίως από την έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, είτε από τον ήλιο είτε από τεχνητές πηγές όπως τα solarium.
Στην Κύπρο, όπου η ηλιοφάνεια είναι έντονη και η καθημερινή ζωή συχνά περιλαμβάνει μετακινήσεις, εξωτερικές δραστηριότητες, θάλασσα και εργασία σε ανοιχτούς χώρους, η προστασία του δέρματος δεν αφορά μόνο τις διακοπές. Αφορά την καθημερινότητα.
Τι είναι η UV ακτινοβολία με απλά λόγια;
Η UV ακτινοβολία είναι υπεριώδης ακτινοβολία από τον ήλιο. Δεν τη βλέπουμε πάντα και δεν την αισθανόμαστε πάντα. Αυτό είναι σημαντικό, γιατί μπορεί να υπάρχει βλάβη στο δέρμα ακόμη και όταν δεν νιώθουμε ότι “καιγόμαστε”.
Με απλά λόγια, η UV ακτινοβολία μπορεί να:
- προκαλέσει ηλιακό έγκαυμα,
- ερεθίσει το δέρμα,
- συμβάλει σε πανάδες και δυσχρωμίες,
- επιταχύνει τη γήρανση του δέρματος,
- προκαλέσει βλάβες που συσσωρεύονται με τα χρόνια,
- αυξήσει τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος.
Οι περισσότεροι καρκίνοι του δέρματος προκαλούνται από υπερβολική έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία και ότι η προστασία από την UV είναι σημαντική όλο τον χρόνο, όχι μόνο το καλοκαίρι.
Αυτό σημαίνει ότι η προστασία χρειάζεται όχι μόνο στην παραλία, αλλά και όταν:
- περπατάτε έξω,
- οδηγείτε για αρκετή ώρα,
- πίνετε καφέ σε εξωτερικό χώρο,
- κάνετε δουλειές στον κήπο,
- εργάζεστε σε εξωτερικό χώρο,
- κάνετε άθληση,
- συνοδεύετε παιδιά σε εξωτερικές δραστηριότητες.
Τι είναι ο δείκτης UV;
Ο δείκτης UV είναι ένας αριθμός που δείχνει πόσο έντονη είναι η υπεριώδης ακτινοβολία του ήλιου σε μια συγκεκριμένη ημέρα και ώρα.
Δεν είναι το ίδιο με τη θερμοκρασία.
Μπορεί να υπάρχει υψηλή UV ακόμη και όταν:
- φυσάει,
- έχει λίγα σύννεφα,
- δεν νιώθετε πολλή ζέστη,
- είστε κοντά στη θάλασσα,
- κάθεστε σε εξωτερικό χώρο με μερική σκιά.
Όταν ο δείκτης UV είναι υψηλότερος, το δέρμα μπορεί να καεί πιο γρήγορα και χρειάζεται περισσότερη προστασία.
Ως πρακτική σκέψη για τον ασθενή:
- Αν ο δείκτης UV είναι χαμηλός, η έκθεση είναι μικρότερη αλλά όχι μηδενική.
- Αν ο δείκτης UV είναι 3 ή πάνω, χρειάζεται προστασία.
- Αν ο δείκτης UV είναι υψηλός ή πολύ υψηλός, πρέπει να περιορίζεται η έκθεση, ειδικά τις ώρες έντονης ηλιοφάνειας.
Συνίσταται προστασία από τον ήλιο με σκιά, ρούχα, καπέλο, γυαλιά ηλίου και αντηλιακό, ειδικά όταν υπάρχει έκθεση σε UV ακτινοβολία.
Είναι το μαύρισμα ένδειξη υγείας;
Όχι. Το μαύρισμα δεν είναι ένδειξη ότι το δέρμα είναι πιο υγιές.
Το μαύρισμα είναι αντίδραση του δέρματος στην UV ακτινοβολία. Πολλοί άνθρωποι το θεωρούν φυσιολογικό ή αισθητικά επιθυμητό, όμως ιατρικά δείχνει ότι το δέρμα έχει εκτεθεί σε ακτινοβολία και έχει προσπαθήσει να προστατευθεί.
Η μακροχρόνια ή έντονη έκθεση στην UV ακτινοβολία σχετίζεται με βλάβες στο δέρμα, ενώ ο κίνδυνος καρκίνου του δέρματος συνδέεται με τη διάρκεια και τη συχνότητα έκθεσης στον ήλιο κατά τη διάρκεια της ζωής.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να φοβάστε τον ήλιο. Σημαίνει ότι χρειάζεται σωστή συμπεριφορά:
- αποφυγή υπερβολικής έκθεσης,
- προστασία πριν εμφανιστεί έγκαυμα,
- καθημερινό αντηλιακό όταν υπάρχει έκθεση,
- καπέλο και ρούχα,
- σκιά,
- παρατήρηση του δέρματος,
- δερματολογικός έλεγχος όταν κάτι αλλάζει.
Ποια είναι τα πιο συχνά δερματικά προβλήματα το καλοκαίρι;
Το καλοκαίρι μπορεί να εμφανιστούν πολλά δερματικά προβλήματα. Κάποια είναι απλά και περνούν γρήγορα. Άλλα χρειάζονται έλεγχο.
Τα πιο συχνά είναι:
- ηλιακό έγκαυμα,
- εξάνθημα από ζέστη και ιδρώτα,
- μυκητιάσεις,
- ακμή που επιδεινώνεται με ιδρώτα ή αντηλιακά,
- κνησμός και κοκκινίλες,
- τσιμπήματα εντόμων,
- αλλεργικές δερματικές αντιδράσεις,
- φωτοευαισθησία από φάρμακα,
- αλλαγές σε ελιές ή δερματικές βλάβες,
- ερεθισμοί σε παιδιά ή ηλικιωμένους.
Ηλιακό έγκαυμα: πότε είναι απλό και πότε χρειάζεται προσοχή;
Το ηλιακό έγκαυμα είναι βλάβη του δέρματος από υπερβολική έκθεση στην UV ακτινοβολία. Μπορεί να εμφανιστεί μετά από παραλία, πισίνα, πεζοπορία, εργασία έξω ή ακόμη και μετά από πολύωρη καθημερινή έκθεση χωρίς προστασία.
Συχνά συμπτώματα είναι:
- κοκκινίλα,
- πόνος,
- ζέστη στο δέρμα,
- ευαισθησία στην αφή,
- αίσθημα καύσου,
- ξεφλούδισμα μετά από λίγες ημέρες.
Σε πιο έντονο έγκαυμα μπορεί να εμφανιστούν:
- φουσκάλες,
- πρήξιμο,
- έντονος πόνος,
- πονοκέφαλος,
- ζάλη,
- ναυτία,
- ρίγος,
- πυρετός,
- έντονη αδυναμία.
Χρειάζεται επείγουσα ιατρική συμβουλή όταν μετά από έκθεση στον ήλιο το δέρμα έχει φουσκάλες ή πρήξιμο, όταν υπάρχει πολύ υψηλή θερμοκρασία ή ρίγος, έντονη κόπωση, ζάλη, ναυτία, πονοκέφαλος, μυϊκές κράμπες ή όταν έχει καεί μωρό ή μικρό παιδί.
Τι μπορείτε να κάνετε σε ήπιο ηλιακό έγκαυμα;
Σε ήπιο έγκαυμα, μέχρι να ζητήσετε καθοδήγηση όπου χρειάζεται, βοηθούν απλά μέτρα:
- απομακρυνθείτε από τον ήλιο,
- μείνετε σε δροσερό χώρο,
- πιείτε υγρά,
- αποφύγετε επιπλέον έκθεση,
- φορέστε άνετα ρούχα,
- μην σπάτε φουσκάλες αν υπάρχουν,
- αποφύγετε ερεθιστικά προϊόντα στο δέρμα.
Αν το έγκαυμα είναι έντονο, αν υπάρχει φουσκάλα, αν αφορά παιδί, ηλικιωμένο ή άτομο με ευάλωτη υγεία, ή αν υπάρχουν γενικά συμπτώματα, χρειάζεται ιατρική καθοδήγηση.
Μπορεί ένα ηλιακό έγκαυμα να έχει μακροχρόνια σημασία;
Ναι. Ένα ηλιακό έγκαυμα δεν είναι μόνο προσωρινή κοκκινίλα.
Η UV ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει βλάβες που συσσωρεύονται με τα χρόνια. Η έκθεση στην UV ακτινοβολία μπορεί να έχει βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στο δέρμα, ενώ η έντονη διαλείπουσα έκθεση και τα ηλιακά εγκαύματα σχετίζονται με κίνδυνο μελανώματος.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για:
- παιδιά,
- εφήβους,
- άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα,
- άτομα με πολλές ελιές,
- άτομα με οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του δέρματος,
- άτομα που εργάζονται σε εξωτερικό χώρο,
- άτομα που έχουν πάθει συχνά εγκαύματα στο παρελθόν.
Δεν χρειάζεται πανικός. Χρειάζεται πρόληψη και παρακολούθηση.
Πώς προστατεύουμε σωστά το δέρμα από τον ήλιο;
Η σωστή προστασία δεν είναι μόνο το αντηλιακό. Είναι συνδυασμός πρακτικών συνηθειών.
Η βασική προστασία περιλαμβάνει:
- σκιά,
- καπέλο,
- γυαλιά ηλίου,
- ρούχα που καλύπτουν το δέρμα,
- σωστή χρήση αντηλιακού,
- επανάληψη αντηλιακού,
- αποφυγή πολλών ωρών στον έντονο ήλιο,
- προσοχή σε παιδιά και ηλικιωμένους,
- έλεγχο του δέρματος για αλλαγές.
Προτείνεται συνδυασμός μέτρων όπως σκιά, ρούχα που καλύπτουν το δέρμα, καπέλο, γυαλιά ηλίου και αντηλιακό για προστασία από την υπερβολική έκθεση στην UV ακτινοβολία.
Γιατί δεν αρκεί μόνο το αντηλιακό;
Το αντηλιακό είναι πολύ σημαντικό, αλλά μπορεί να μην προσφέρει αρκετή προστασία αν:
- βάζετε μικρή ποσότητα,
- το βάζετε μόνο μία φορά,
- ιδρώνετε πολύ,
- κολυμπάτε,
- σκουπίζεστε με πετσέτα,
- ξεχνάτε περιοχές του σώματος,
- χρησιμοποιείτε παλιό ή ακατάλληλο προϊόν,
- κάθεστε πολλές ώρες στον ήλιο.
Γι’ αυτό χρειάζεται συνδυασμός αντηλιακού με φυσική προστασία, όπως σκιά, καπέλο και ρούχα.
Τι αντηλιακό να επιλέγω;
Η επιλογή αντηλιακού εξαρτάται από τον τύπο του δέρματος, την ηλικία, την καθημερινότητα, το ιστορικό ακμής, την ευαισθησία, τη χρήση φαρμάκων και τη διάρκεια έκθεσης στον ήλιο.
Ως γενικός κανόνας, η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας συνιστά αντηλιακό που είναι:
- SPF 30 ή υψηλότερο,
- broad-spectrum, δηλαδή ευρέος φάσματος,
- water resistant, δηλαδή ανθεκτικό στο νερό.
Τι σημαίνει SPF;
Το SPF δείχνει κυρίως την προστασία από την UVB ακτινοβολία, δηλαδή την ακτινοβολία που συνδέεται περισσότερο με το ηλιακό έγκαυμα.
Όμως το SPF δεν σημαίνει ότι μπορείτε να μείνετε απεριόριστα στον ήλιο. Αν ιδρώνετε, κολυμπάτε ή μένετε έξω για πολλές ώρες, χρειάζεται επανάληψη και επιπλέον προστασία.
Τι σημαίνει broad-spectrum;
Broad-spectrum σημαίνει ότι το αντηλιακό προστατεύει από UVA και UVB ακτινοβολία.
Με απλά λόγια:
- η UVB σχετίζεται περισσότερο με το έγκαυμα,
- η UVA διεισδύει βαθύτερα και σχετίζεται με γήρανση του δέρματος και μακροχρόνια βλάβη.
Για αυτό, δεν κοιτάμε μόνο το SPF. Κοιτάμε και αν το προϊόν γράφει ότι είναι ευρέος φάσματος.
Τι σημαίνει water resistant;
Water resistant σημαίνει ότι το αντηλιακό έχει κάποια αντοχή στο νερό ή στον ιδρώτα για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
Δεν σημαίνει ότι μένει για πάντα στο δέρμα. Μετά από κολύμπι, έντονο ιδρώτα ή σκούπισμα με πετσέτα, χρειάζεται επανάληψη.
Ποια σημεία του σώματος ξεχνάμε συχνά;
Πολλά ηλιακά εγκαύματα συμβαίνουν επειδή ξεχνάμε μικρές περιοχές.
Συχνά ξεχνάμε:
- αυτιά,
- αυχένα,
- μύτη,
- χείλη,
- πάνω μέρος των ποδιών,
- δάκτυλα,
- χέρια,
- πίσω μέρος των γονάτων,
- γραμμή των μαλλιών,
- φαλακρό ή αραιωμένο τριχωτό κεφαλής,
- περιοχή γύρω από το μαγιό.
Για τα χείλη μπορεί να χρειάζεται προϊόν με SPF. Για το τριχωτό της κεφαλής, ειδικά σε άτομα με αραιά μαλλιά, το καπέλο είναι συχνά πολύ πρακτικό μέτρο προστασίας.
Χρειάζεται αντηλιακό όταν έχει συννεφιά;
Ναι, μπορεί να χρειάζεται.
Η συννεφιά δεν σημαίνει ότι η UV ακτινοβολία εξαφανίζεται. Μπορεί να υπάρχει σημαντική UV ακόμη και όταν ο ουρανός δεν είναι καθαρός.
Για αυτό, ο δείκτης UV είναι πιο χρήσιμος από το αν “νιώθουμε” ζέστη.
Αν ο δείκτης UV είναι αυξημένος και πρόκειται να είστε έξω, χρειάζεται προστασία.
Ποιοι χρειάζονται περισσότερη προσοχή στον ήλιο;
Όλοι χρειάζονται προστασία, όμως ορισμένες ομάδες χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή.
Παιδιά
Τα παιδιά περνούν συχνά πολλές ώρες έξω, ειδικά το καλοκαίρι. Το παιδικό δέρμα χρειάζεται προσεκτική προστασία, γιατί η έκθεση στην UV ακτινοβολία στην παιδική ηλικία συμβάλλει στη συνολική έκθεση κατά τη διάρκεια της ζωής.
Για τα παιδιά βοηθούν:
- σκιά,
- καπέλο,
- μπλουζάκι ή ρούχα προστασίας,
- αντηλιακό κατάλληλο για την ηλικία,
- επανάληψη αντηλιακού,
- αποφυγή έντονου ήλιου για πολλές ώρες,
- έλεγχος για κοκκινίλα ή έγκαυμα.
Αν ένα μωρό ή μικρό παιδί πάθει ηλιακό έγκαυμα, χρειάζεται ιατρική καθοδήγηση, ειδικά αν υπάρχουν φουσκάλες, πυρετός, έντονη ανησυχία ή γενικά συμπτώματα. Το ηλιακό έγκαυμα σε μωρό ή μικρό παιδί είναι λόγος για επείγουσα συμβουλή.
Ηλικιωμένοι
Οι ηλικιωμένοι μπορεί να έχουν πιο λεπτό, ξηρό ή ευαίσθητο δέρμα. Μπορεί επίσης να λαμβάνουν φάρμακα που αυξάνουν την ευαισθησία στον ήλιο.
Σε ηλικιωμένους χρειάζεται προσοχή όταν εμφανίζεται:
- νέα πληγή που δεν επουλώνεται,
- επίμονος κνησμός,
- αλλαγή σε ελιά,
- εύκολος ερεθισμός,
- έντονη ξηρότητα,
- δερματική αντίδραση μετά από νέο φάρμακο,
- σημάδια μόλυνσης.
Άτομα με πολλές ελιές ή ιστορικό δερματικών βλαβών
Άτομα με πολλές ελιές χρειάζεται να παρατηρούν το δέρμα τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ελιά είναι επικίνδυνη. Σημαίνει ότι οι αλλαγές πρέπει να αξιολογούνται.
Σημεία που χρειάζονται προσοχή είναι:
- αλλαγή σε μέγεθος,
- αλλαγή σε χρώμα,
- αλλαγή σε σχήμα,
- ακανόνιστα όρια,
- αιμορραγία,
- πόνος,
- φαγούρα,
- πληγή που δεν κλείνει,
- νέα βλάβη που μεγαλώνει.
Αλλαγές στο δέρμα, όπως νέα βλάβη, πληγή που δεν επουλώνεται ή αλλαγή σε ελιά, μπορεί να είναι σύμπτωμα καρκίνου του δέρματος και πρέπει να αξιολογείται από γιατρό.
Άτομα που εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους
Όσοι εργάζονται έξω έχουν συχνά επαναλαμβανόμενη και πολύωρη έκθεση στον ήλιο.
Αυτό αφορά, για παράδειγμα:
- οικοδόμους,
- τεχνικούς,
- οδηγούς,
- αγρότες,
- προσωπικό καθαριότητας εξωτερικών χώρων,
- άτομα που εργάζονται στον τουρισμό,
- προσωπικό πισίνας ή παραλίας,
- αθλητές ή προπονητές.
Για αυτά τα άτομα, η προστασία πρέπει να είναι καθημερινή και πρακτική. Δεν αρκεί ένα περιστασιακό αντηλιακό στην παραλία.
Άτομα που λαμβάνουν φάρμακα
Ορισμένα φάρμακα μπορεί να αυξήσουν την ευαισθησία στον ήλιο. Αυτό μπορεί να προκαλέσει αντίδραση που μοιάζει με ηλιακό έγκαυμα ή εξάνθημα.
Αν εμφανίσετε έντονη κοκκινίλα, κάψιμο, εξάνθημα ή φουσκάλες μετά από έκθεση στον ήλιο, ενημερώστε τον γιατρό για όλα τα φάρμακα, συμπληρώματα και προϊόντα που χρησιμοποιείτε.
Κάποια φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν αυξημένη ευαισθησία στον ήλιο και δερματικές αντιδράσεις.
Πότε πρέπει να κλείσετε δερματολογικό ραντεβού;
Πρέπει να κλείσετε δερματολογικό ραντεβού όταν ένα σύμπτωμα:
- επιμένει,
- χειροτερεύει,
- επανέρχεται,
- εξαπλώνεται,
- πονά,
- αιμορραγεί,
- έχει πύον,
- προκαλεί έντονη φαγούρα,
- εμφανίζεται μετά από φάρμακο,
- εμφανίζεται μετά από έντονη έκθεση στον ήλιο,
- αφορά παιδί ή ηλικιωμένο,
- σας ανησυχεί.
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, η ομάδα μας μπορεί να αξιολογήσει το σύμπτωμα, να λάβει υπόψη το ιστορικό σας και να κρίνει αν χρειάζεται παρακολούθηση, δερματοσκόπηση, εργαστηριακός έλεγχος ή άλλη ιατρική καθοδήγηση.
Οι δερματολογικές υπηρεσίες στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, δερματοσκόπηση για αξιολόγηση σπίλων και δερματικών βλαβών, βιοψίες δέρματος όταν χρειάζονται, εργαστηριακές εξετάσεις για λοιμώξεις και αυτοάνοσες δερματοπάθειες, καθώς και αξιολόγηση για ακμή, έκζεμα, ψωρίαση, μυκητιάσεις, βακτηριακές λοιμώξεις, αλλεργικές αντιδράσεις, κνησμό και σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.
Πότε χρειάζεται άμεση βοήθεια και όχι απλό ραντεβού;
Αν τα συμπτώματα είναι ξαφνικά, σοβαρά ή επείγοντα, μην περιμένετε απλό δερματολογικό ραντεβού. Επικοινωνήστε άμεσα με τις υπηρεσίες επειγόντων ή απευθυνθείτε σε Τμήμα Επειγόντων.
Ζητήστε άμεση βοήθεια αν υπάρχει:
- δυσκολία στην αναπνοή,
- πρήξιμο στο πρόσωπο, στα χείλη, στη γλώσσα ή στον λαιμό,
- λιποθυμική τάση,
- γενικευμένη αλλεργική αντίδραση,
- υψηλός πυρετός με εξάνθημα,
- έντονο ηλιακό έγκαυμα με φουσκάλες και γενικά συμπτώματα,
- γρήγορα εξαπλούμενη κοκκινίλα με πόνο και θερμότητα,
- σύγχυση,
- έντονη αδυναμία,
- σημεία θερμικής εξάντλησης ή θερμοπληξίας.
Το σοβαρό ηλιακό έγκαυμα μπορεί να συνδέεται με θερμική εξάντληση ή θερμοπληξία, καταστάσεις που μπορεί να είναι σοβαρές και χρειάζονται άμεση καθοδήγηση.
Πώς βοηθά η δερματολογική αξιολόγηση;
Η δερματολογική αξιολόγηση βοηθά να ξεχωρίσουμε αν ένα σύμπτωμα είναι πιθανότερα απλός ερεθισμός, αλλεργική αντίδραση, λοίμωξη, μυκητίαση, φλεγμονώδης πάθηση, αντίδραση στον ήλιο ή κάτι που χρειάζεται περαιτέρω έλεγχο.
Στο ραντεβού, ο γιατρός μπορεί να:
- εξετάσει την περιοχή,
- ρωτήσει πότε ξεκίνησε το σύμπτωμα,
- ελέγξει αν σχετίζεται με ήλιο, ιδρώτα, θάλασσα, πισίνα ή φάρμακο,
- δει αν υπάρχει υποψία λοίμωξης,
- ελέγξει ελιές ή σημάδια με δερματοσκόπηση όπου χρειάζεται,
- κρίνει αν χρειάζονται εξετάσεις,
- προτείνει παρακολούθηση ή αντιμετώπιση,
- σας εξηγήσει τι πρέπει να προσέχετε.
Η κατάλληλη αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία, τα συμπτώματα, το ιστορικό, την ηλικία, τα φάρμακα και την κλινική εικόνα του ασθενούς.
Τι είναι η δερματοσκόπηση και πότε μπορεί να χρειαστεί;
Η δερματοσκόπηση είναι εξέταση του δέρματος με ειδικό εργαλείο που βοηθά τον γιατρό να δει καλύτερα σπίλους, ελιές ή άλλες δερματικές βλάβες.
Δεν πονά και δεν είναι χειρουργική πράξη. Είναι τρόπος καλύτερης οπτικής αξιολόγησης του δέρματος.
Μπορεί να χρειαστεί όταν:
- μια ελιά αλλάζει,
- υπάρχει νέα δερματική βλάβη,
- μια βλάβη δεν επουλώνεται,
- υπάρχει διαφορά από τις υπόλοιπες ελιές,
- ο γιατρός θέλει να αξιολογήσει καλύτερα ένα σημάδι,
- ο ασθενής έχει πολλές ελιές,
- υπάρχει ιστορικό δερματικών βλαβών.
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, η δερματοσκόπηση περιλαμβάνεται στις βασικές υπηρεσίες Δερματολογίας–Αφροδισιολογίας για την αξιολόγηση σπίλων και δερματικών βλαβών.
Τι εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν;
Δεν χρειάζονται πάντα εξετάσεις. Πολλά δερματικά προβλήματα αξιολογούνται κλινικά, δηλαδή με βάση την εξέταση και το ιστορικό.
Όμως σε ορισμένες περιπτώσεις ο γιατρός μπορεί να κρίνει ότι χρειάζεται:
- δερματοσκόπηση,
- εργαστηριακός έλεγχος,
- εξέταση για λοίμωξη,
- έλεγχος για αλλεργική ή φλεγμονώδη κατάσταση,
- βιοψία δέρματος όταν υπάρχει συγκεκριμένη ένδειξη,
- παρακολούθηση μιας βλάβης σε βάθος χρόνου.
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ υπάρχει δυνατότητα εργαστηριακής υποστήριξης μέσω του Χημείου–Κλινικού Εργαστηρίου, το οποίο υποστηρίζει ιατρικές αποφάσεις με εργαστηριακές εξετάσεις όταν αυτές κρίνονται απαραίτητες.
Πώς να προετοιμαστείτε για δερματολογικό ραντεβού;
Για να βοηθήσετε τον γιατρό να αξιολογήσει καλύτερα το πρόβλημα, μπορείτε να ετοιμάσετε μερικές απλές πληροφορίες.
Πριν το ραντεβού, σημειώστε:
- πότε ξεκίνησε το σύμπτωμα,
- αν αλλάζει μέσα στην ημέρα,
- αν χειροτερεύει με τον ήλιο,
- αν χειροτερεύει με ιδρώτα,
- αν σχετίζεται με θάλασσα ή πισίνα,
- αν χρησιμοποιήσατε νέο αντηλιακό, κρέμα ή καλλυντικό,
- αν ξεκινήσατε νέο φάρμακο,
- αν υπάρχει πόνος ή φαγούρα,
- αν έχει εμφανιστεί ξανά στο παρελθόν,
- αν υπάρχουν παρόμοια συμπτώματα σε άλλο μέλος της οικογένειας.
Αν το σύμπτωμα αλλάζει, μπορεί να βοηθήσει να έχετε φωτογραφίες από τις προηγούμενες ημέρες. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για εξανθήματα που έρχονται και φεύγουν.
Τι δεν πρέπει να κάνετε χωρίς ιατρική καθοδήγηση;
Όταν υπάρχει δερματικό σύμπτωμα, είναι φυσικό να θέλετε γρήγορη ανακούφιση. Όμως κάποιες ενέργειες μπορεί να μπερδέψουν την εικόνα ή να επιδεινώσουν το πρόβλημα.
Καλό είναι να αποφεύγετε:
- χρήση ισχυρών κορτιζονούχων κρεμών χωρίς οδηγία,
- χρήση αντιβιοτικών κρεμών χωρίς αξιολόγηση,
- σπάσιμο φουσκάλων,
- έντονο ξύσιμο,
- εφαρμογή πολλών διαφορετικών προϊόντων μαζί,
- χρήση παλιών φαρμάκων που είχαν δοθεί για άλλο πρόβλημα,
- παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο πάνω σε ενεργό ερεθισμό,
- καθυστέρηση αξιολόγησης όταν μια βλάβη αλλάζει ή δεν επουλώνεται.
Η αντιμετώπιση πρέπει να βασίζεται στην αιτία. Για παράδειγμα, ένα εξάνθημα μπορεί να μοιάζει με αλλεργία αλλά να είναι μυκητίαση ή λοίμωξη. Αν χρησιμοποιηθεί λάθος προϊόν, μπορεί να μην βοηθήσει ή να καθυστερήσει τη σωστή αξιολόγηση.
Εξάνθημα από ζέστη και ιδρώτα: τι είναι και πότε χρειάζεται έλεγχος;
Το εξάνθημα από ζέστη και ιδρώτα είναι συχνό το καλοκαίρι. Μπορεί να εμφανιστεί όταν ο ιδρώτας παγιδεύεται στο δέρμα ή όταν το δέρμα ερεθίζεται από θερμότητα, υγρασία, τριβή και στενά ρούχα.
Συνήθως εμφανίζεται ως:
- μικρά κόκκινα σπυράκια,
- φαγούρα,
- αίσθημα “τσιμπήματος”,
- κάψιμο,
- κοκκινίλα,
- ερεθισμός σε περιοχές που ιδρώνουν.
Συχνές περιοχές είναι:
- ο λαιμός,
- το στήθος,
- η πλάτη,
- οι μασχάλες,
- κάτω από το στήθος,
- η κοιλιά,
- η βουβωνική περιοχή,
- πίσω από τα γόνατα,
- περιοχές όπου υπάρχει τριβή από ρούχα.
Tο εξάνθημα από ζέστη είναι συχνό σε ζεστό καιρό και η βασική αυτοφροντίδα είναι να κρατάμε το δέρμα δροσερό, να φοράμε χαλαρά βαμβακερά ρούχα, να κάνουμε δροσερά μπάνια ή ντους και να πίνουμε υγρά για αποφυγή αφυδάτωσης.
Πότε είναι πιθανότερα απλό;
Ένα ήπιο εξάνθημα από ζέστη μπορεί να είναι απλό όταν:
- εμφανίζεται μετά από ιδρώτα ή ζέστη,
- δεν υπάρχει πυρετός,
- δεν υπάρχει έντονος πόνος,
- δεν υπάρχει πύον,
- δεν εξαπλώνεται γρήγορα,
- βελτιώνεται όταν το δέρμα δροσίζεται,
- υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να βοηθήσουν πρακτικά μέτρα, όπως:
- δροσερό περιβάλλον,
- χαλαρά ρούχα,
- αποφυγή έντονης εφίδρωσης,
- ήπιος καθαρισμός,
- αποφυγή βαριών καλλυντικών ή λιπαρών προϊόντων,
- αλλαγή ιδρωμένων ρούχων,
- καλό στέγνωμα του δέρματος μετά το μπάνιο.
Πότε χρειάζεται δερματολόγος;
Χρειάζεται δερματολογική αξιολόγηση όταν το εξάνθημα:
- δεν υποχωρεί,
- χειροτερεύει,
- εξαπλώνεται,
- πονά,
- έχει πύον,
- συνοδεύεται από πυρετό,
- εμφανίζεται συχνά,
- αφορά μωρό, μικρό παιδί, ηλικιωμένο ή άτομο με ευαίσθητη υγεία,
- δεν είστε σίγουροι αν είναι εξάνθημα από ζέστη ή κάτι άλλο.
Αυτό είναι σημαντικό γιατί δεν μοιάζουν όλα τα εξανθήματα μεταξύ τους. Ένα εξάνθημα μπορεί να οφείλεται σε ζέστη, αλλεργία, μυκητίαση, βακτηριακή λοίμωξη, έκζεμα, φάρμακο ή άλλη δερματολογική κατάσταση.
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, μπορούμε να αξιολογήσουμε το εξάνθημα, να λάβουμε υπόψη το ιστορικό σας και να κρίνουμε αν χρειάζεται θεραπεία, παρακολούθηση ή εργαστηριακός έλεγχος.
Μυκητιάσεις δέρματος το καλοκαίρι: γιατί εμφανίζονται συχνότερα;
Οι μυκητιάσεις είναι λοιμώξεις που προκαλούνται από μύκητες. Οι μύκητες αγαπούν τη ζέστη, την υγρασία και τις περιοχές του σώματος που ιδρώνουν ή δεν αερίζονται καλά.
Για αυτό το καλοκαίρι μπορεί να εμφανιστούν πιο συχνά μυκητιάσεις σε περιοχές όπως:
- πέλματα,
- ανάμεσα στα δάκτυλα των ποδιών,
- νύχια,
- βουβωνική περιοχή,
- πτυχές του δέρματος,
- κάτω από το στήθος,
- μασχάλες,
- κορμός.
Η μυκητίαση μπορεί να μοιάζει με:
- κοκκινίλα,
- απολέπιση,
- φαγούρα,
- σκάσιμο του δέρματος,
- κυκλική ή δακτυλιοειδή βλάβη,
- λευκές ή υγρές περιοχές ανάμεσα στα δάκτυλα,
- αλλαγές στα νύχια,
- επίμονο ερεθισμό που δεν περνά.
Η ringworm, δηλαδή ένας τύπος μυκητιασικής λοίμωξης, μπορεί να προκαλέσει κόκκινο ή ασημί δακτυλιοειδές εξάνθημα και μπορεί να εμφανιστεί σχεδόν οπουδήποτε στο σώμα. Παρά το όνομα, δεν έχει σχέση με σκουλήκια.
Γιατί δεν πρέπει να υποθέτουμε πάντα ότι είναι μυκητίαση;
Πολλοί ασθενείς βλέπουν κοκκινίλα ή φαγούρα και σκέφτονται αμέσως “είναι μύκητας”. Μερικές φορές είναι. Άλλες φορές όμως μπορεί να είναι:
- έκζεμα,
- ψωρίαση,
- αλλεργική αντίδραση,
- βακτηριακή λοίμωξη,
- ερεθισμός από τριβή,
- δερματίτιδα από προϊόν,
- αντίδραση σε φάρμακο.
Η σωστή διάγνωση έχει σημασία, γιατί η λάθος κρέμα μπορεί να μην βοηθήσει. Μπορεί επίσης να αλλάξει την εικόνα του δέρματος και να δυσκολέψει την αξιολόγηση.
Πότε χρειάζεται έλεγχος για πιθανή μυκητίαση;
Κλείστε ραντεβού αν:
- η φαγούρα επιμένει,
- η κοκκινίλα εξαπλώνεται,
- υπάρχει πόνος,
- υπάρχουν σκασίματα,
- υπάρχουν επαναλαμβανόμενα επεισόδια,
- η περιοχή είναι υγρή ή έχει έντονο ερεθισμό,
- υπάρχει αλλαγή στα νύχια,
- υπάρχει διαβήτης ή μειωμένη άμυνα του οργανισμού,
- η θεραπεία που δοκιμάσατε δεν βοήθησε,
- δεν είστε σίγουροι τι προκαλεί το εξάνθημα.
H μυκητίαση στα πόδια μπορεί να αντιμετωπιστεί με αντιμυκητιασικά προϊόντα, αλλά μπορεί να επανέρχεται. Αυτό δείχνει γιατί η σωστή χρήση θεραπείας και η πρόληψη είναι σημαντικές, ειδικά όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή επιστρέφουν.
Τι βοηθά στην πρόληψη μυκητιάσεων;
Για να μειωθεί ο κίνδυνος μυκητιάσεων το καλοκαίρι, βοηθούν πρακτικά μέτρα:
- στεγνώνετε καλά το δέρμα μετά το μπάνιο,
- αλλάζετε βρεγμένο μαγιό,
- αποφεύγετε να μένετε πολλή ώρα με ιδρωμένα ρούχα,
- φοράτε παπούτσια που αερίζονται όταν γίνεται,
- αλλάζετε κάλτσες συχνά,
- αποφεύγετε κοινή χρήση πετσετών,
- φοράτε σαγιονάρες σε κοινόχρηστα ντους ή πισίνες,
- κρατάτε στεγνές τις πτυχές του δέρματος,
- μην χρησιμοποιείτε ισχυρές κρέμες χωρίς ιατρική οδηγία.
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την περιοχή, την έκταση, τη διάρκεια, την ηλικία, το ιστορικό και την πιθανότητα υποκείμενου παράγοντα.
Ακμή το καλοκαίρι: γιατί μπορεί να χειροτερεύει;
Η ακμή μπορεί να επιδεινωθεί το καλοκαίρι σε ορισμένα άτομα. Αυτό δεν συμβαίνει σε όλους, αλλά είναι συχνό παράπονο.
Το καλοκαίρι μπορεί να συμβάλουν:
- ο ιδρώτας,
- η λιπαρότητα,
- τα βαριά αντηλιακά,
- η χρήση μάσκας ή κράνους,
- τα καπέλα,
- η τριβή από ρούχα ή εξοπλισμό,
- η συχνή χρήση καλλυντικών,
- η μη αφαίρεση ιδρώτα μετά από άσκηση,
- η αλλαγή ρουτίνας στις διακοπές.
Προϊόντα μακιγιάζ, αντηλιακά, προϊόντα δέρματος και μαλλιών που περιέχουν έλαια ή άλλα συστατικά μπορεί να συμβάλουν σε εξάρσεις ακμής, και προτείνει προϊόντα με ένδειξη “non-comedogenic” ή “won’t clog pores”.
Τι σημαίνει “non-comedogenic”;
“Non-comedogenic” σημαίνει ότι ένα προϊόν είναι σχεδιασμένο ώστε να είναι λιγότερο πιθανό να φράξει τους πόρους.
Δεν σημαίνει ότι είναι τέλειο για όλους. Σημαίνει ότι είναι πιο κατάλληλη επιλογή για άτομα με τάση για ακμή σε σχέση με πολύ λιπαρά ή βαριά προϊόντα.
Αν έχετε ακμή, μπορεί να βοηθήσει να επιλέγετε:
- ελαφρύ αντηλιακό,
- προϊόν χωρίς έντονη λιπαρότητα,
- προϊόν για ακνεϊκό ή ευαίσθητο δέρμα,
- ήπιο καθαριστικό,
- προϊόν που δεν ερεθίζει.
Πρέπει να σταματήσω το αντηλιακό αν έχω ακμή;
Όχι. Δεν είναι σωστό να σταματήσει η αντηλιακή προστασία επειδή υπάρχει ακμή.
Χρειάζεται απλώς σωστό προϊόν και σωστή χρήση. Η UV ακτινοβολία μπορεί να ερεθίσει το δέρμα, να επιδεινώσει δυσχρωμίες μετά από σπυράκια και να προκαλέσει βλάβες. Η λύση δεν είναι η αποφυγή αντηλιακού, αλλά η επιλογή κατάλληλου αντηλιακού.
Πότε η ακμή χρειάζεται δερματολόγο;
Η ακμή χρειάζεται δερματολογική αξιολόγηση όταν:
- επιμένει,
- αφήνει σημάδια,
- πονά,
- υπάρχουν κύστεις ή βαθιά σπυράκια,
- χειροτερεύει το καλοκαίρι,
- επηρεάζει την αυτοπεποίθηση,
- δεν ανταποκρίνεται σε απλή φροντίδα,
- εμφανίζεται ξαφνικά σε ενήλικα,
- συνδυάζεται με άλλα συμπτώματα.
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, μπορούμε να αξιολογήσουμε την ακμή, να δούμε τι μπορεί να την επιδεινώνει και να σας καθοδηγήσουμε με βάση τον τύπο του δέρματος, την ηλικία, το ιστορικό και την καθημερινότητά σας.
Κνησμός και κοκκινίλες το καλοκαίρι: τι μπορεί να σημαίνουν;
Ο κνησμός είναι η φαγούρα. Η κοκκινίλα μπορεί να είναι απλός ερεθισμός, αλλά μπορεί επίσης να συνδέεται με αλλεργία, λοίμωξη, ξηρότητα, έκζεμα, ψωρίαση, μυκητίαση ή αντίδραση στον ήλιο.
Το καλοκαίρι, κνησμός και κοκκινίλες μπορεί να σχετίζονται με:
- ιδρώτα,
- ζέστη,
- θάλασσα,
- χλώριο πισίνας,
- αντηλιακά,
- εντομοαπωθητικά,
- αρώματα,
- νέα καλλυντικά,
- φυτά,
- τσιμπήματα εντόμων,
- φάρμακα,
- μυκητιάσεις,
- ξηρότητα μετά από συχνά ντους.
Πότε η φαγούρα είναι πιο ανησυχητική;
Η φαγούρα χρειάζεται αξιολόγηση όταν:
- είναι έντονη,
- δεν περνά,
- ξυπνά τον ασθενή τη νύχτα,
- συνοδεύεται από εξάνθημα,
- υπάρχει πρήξιμο,
- υπάρχει πόνος,
- υπάρχει πύον,
- υπάρχει πυρετός,
- επηρεάζει μεγάλο μέρος του σώματος,
- εμφανίστηκε μετά από νέο φάρμακο,
- εμφανίστηκε μετά από τσίμπημα,
- αφορά παιδί, ηλικιωμένο ή άτομο με χρόνια νοσήματα.
Δεν είναι σωστό να χρησιμοποιούνται πολλές κρέμες χωρίς αξιολόγηση. Μια κρέμα που βοηθά σε αλλεργία μπορεί να μην είναι κατάλληλη για μυκητίαση ή λοίμωξη. Ο γιατρός θα κρίνει την πιθανότερη αιτία.
Έκζεμα το καλοκαίρι: γιατί μπορεί να κάνει έξαρση;
Το έκζεμα είναι φλεγμονώδης κατάσταση του δέρματος. Μπορεί να προκαλεί ξηρότητα, φαγούρα, κοκκινίλα, σκασίματα και ερεθισμό.
Το καλοκαίρι, σε ορισμένα άτομα, το έκζεμα μπορεί να επιδεινωθεί λόγω:
- ιδρώτα,
- ζέστης,
- χλωρίου,
- αλμυρού νερού,
- συχνών ντους,
- αλλεργιογόνων,
- αρωματικών προϊόντων,
- αντηλιακών που ερεθίζουν,
- αλλαγής ρουτίνας.
Παράγοντες του καλοκαιριού, όπως η ζέστη, ο ιδρώτας, τα αλλεργιογόνα και η αυξημένη έκθεση στον ήλιο, μπορούν να πυροδοτήσουν εξάρσεις εκζέματος σε ορισμένα άτομα.
Τι μπορεί να βοηθήσει πρακτικά;
Σε άτομα με γνωστό έκζεμα, μπορεί να βοηθήσουν:
- ήπιος καθαρισμός,
- αποφυγή πολύ ζεστού νερού,
- καλή ενυδάτωση του δέρματος,
- αποφυγή αρωματικών προϊόντων,
- αλλαγή ιδρωμένων ρούχων,
- ξέπλυμα μετά την πισίνα,
- επιλογή αντηλιακού που δεν ερεθίζει,
- ιατρική καθοδήγηση όταν υπάρχει έξαρση.
Αν το δέρμα έχει πληγές, υγρό, πόνο, έντονη κοκκινίλα ή υποψία μόλυνσης, χρειάζεται αξιολόγηση.
Ψωρίαση και καλοκαίρι: μπορεί να βελτιώνεται ή να επιδεινώνεται;
Η ψωρίαση είναι χρόνια φλεγμονώδης πάθηση του δέρματος. Σε κάποιους ασθενείς, το καλοκαίρι μπορεί να υπάρχει βελτίωση, ειδικά με ήπια έκθεση στον ήλιο. Σε άλλους όμως μπορεί να υπάρχει επιδείνωση λόγω ιδρώτα, ερεθισμού, εγκαύματος, στρες ή αλλαγής ρουτίνας.
Είναι σημαντικό να μην γίνεται “θεραπευτική” έκθεση στον ήλιο χωρίς καθοδήγηση. Το ηλιακό έγκαυμα μπορεί να ερεθίσει το δέρμα και σε ορισμένα άτομα να προκαλέσει έξαρση.
Αν έχετε ψωρίαση και παρατηρείτε αλλαγές το καλοκαίρι, βοηθά να συζητήσετε με τον γιατρό:
- τι αντηλιακό να χρησιμοποιείτε,
- πόση έκθεση είναι ασφαλής για εσάς,
- αν χρειάζεται αλλαγή στη ρουτίνα φροντίδας,
- τι να κάνετε μετά τη θάλασσα ή την πισίνα,
- πότε χρειάζεται αξιολόγηση για έξαρση.
Φωτοευαισθησία από φάρμακα: πότε ο ήλιος προκαλεί δερματική αντίδραση;
Η φωτοευαισθησία σημαίνει ότι το δέρμα αντιδρά πιο έντονα στο φως του ήλιου. Μπορεί να εμφανιστεί σαν έντονο ηλιακό έγκαυμα, εξάνθημα, κοκκινίλα, φαγούρα ή άλλος ερεθισμός.
Η φωτοευαισθησία μπορεί να σχετίζεται με:
- φάρμακα που λαμβάνονται από το στόμα,
- ενέσιμα φάρμακα,
- κρέμες ή προϊόντα που εφαρμόζονται στο δέρμα,
- καλλυντικά,
- αρώματα,
- φυτικά προϊόντα,
- ορισμένες παθήσεις.
Ορισμένα φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν φωτοευαισθησία, δηλαδή χημικά προκαλούμενη αλλαγή στο δέρμα που κάνει τον άνθρωπο πιο ευαίσθητο στο φως του ήλιου και μπορεί να οδηγήσει σε συμπτώματα που μοιάζουν με έγκαυμα, εξάνθημα ή άλλες ανεπιθύμητες αντιδράσεις.
Πώς μπορεί να μοιάζει η φωτοευαισθησία;
Μπορεί να εμφανιστεί ως:
- έντονη κοκκινίλα μετά από μικρή έκθεση,
- κάψιμο,
- φαγούρα,
- εξάνθημα,
- πρήξιμο,
- φουσκάλες,
- απολέπιση,
- δερματική αντίδραση κυρίως στα σημεία που εκτέθηκαν στον ήλιο.
Μπορεί να επηρεάσει:
- πρόσωπο,
- λαιμό,
- χέρια,
- βραχίονες,
- πόδια,
- ντεκολτέ,
- αυτιά.
Τι πρέπει να κάνετε αν υποψιάζεστε φωτοευαισθησία;
Αν εμφανίσετε έντονη αντίδραση μετά από έκθεση στον ήλιο:
- αποφύγετε επιπλέον έκθεση,
- σημειώστε ποια φάρμακα παίρνετε,
- σημειώστε ποια προϊόντα χρησιμοποιήσατε στο δέρμα,
- μη σταματήσετε φάρμακο χωρίς οδηγία γιατρού,
- ζητήστε ιατρική καθοδήγηση,
- δείξτε φωτογραφίες αν η αντίδραση αλλάζει.
Δεν πρέπει να διακόπτεται φάρμακο αυθαίρετα. Ο γιατρός θα κρίνει αν η αντίδραση μπορεί να σχετίζεται με φάρμακο και τι πρέπει να γίνει.
Τσιμπήματα εντόμων και δερματικές αντιδράσεις
Τα τσιμπήματα εντόμων είναι πολύ συχνά το καλοκαίρι. Συνήθως προκαλούν τοπική φαγούρα, μικρή κοκκινίλα ή ήπιο πρήξιμο.
Όμως σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρξει:
- έντονη τοπική αντίδραση,
- μόλυνση από ξύσιμο,
- αλλεργική αντίδραση,
- γενικευμένο εξάνθημα,
- πιο σοβαρά συμπτώματα.
Τα περισσότερα τσιμπήματα εντόμων δεν είναι σοβαρά και συνήθως βελτιώνονται μέσα σε λίγες ώρες ή ημέρες, όμως μπορεί να μολυνθούν ή να προκαλέσουν σοβαρή αλλεργική αντίδραση.
Πότε ένα τσίμπημα χρειάζεται αξιολόγηση;
Χρειάζεται αξιολόγηση όταν:
- η κοκκινίλα εξαπλώνεται,
- υπάρχει έντονος πόνος,
- υπάρχει πύον,
- η περιοχή είναι πολύ ζεστή,
- υπάρχει πυρετός,
- το πρήξιμο επιμένει ή χειροτερεύει,
- υπάρχει έντονη φαγούρα που δεν υποχωρεί,
- το τσίμπημα βρίσκεται κοντά στο μάτι,
- αφορά μικρό παιδί ή ηλικιωμένο,
- υπάρχουν πολλά τσιμπήματα,
- υπάρχει ιστορικό αλλεργίας.
Πότε είναι επείγον;
Ζητήστε άμεση βοήθεια αν μετά από τσίμπημα υπάρχει:
- δυσκολία στην αναπνοή,
- συριγμός,
- πρήξιμο στο πρόσωπο, στα χείλη, στη γλώσσα ή στον λαιμό,
- ζάλη,
- λιποθυμική τάση,
- γενικευμένη κνίδωση,
- σύγχυση,
- πολύ γρήγορη επιδείνωση.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, δεν περιμένετε δερματολογικό ραντεβού. Χρειάζεται άμεση επείγουσα φροντίδα.
Αλλεργικές δερματικές αντιδράσεις το καλοκαίρι
Το καλοκαίρι χρησιμοποιούμε συχνά περισσότερα προϊόντα στο δέρμα:
- αντηλιακά,
- after sun,
- εντομοαπωθητικά,
- αρώματα,
- καλλυντικά,
- αποσμητικά,
- προϊόντα μαλλιών,
- νέα σαπούνια ή αφρόλουτρα.
Μερικά από αυτά μπορεί να ερεθίσουν το δέρμα ή να προκαλέσουν αλλεργική αντίδραση.
Μια αλλεργική ή ερεθιστική αντίδραση μπορεί να εμφανιστεί ως:
- κοκκινίλα,
- φαγούρα,
- μικρά σπυράκια,
- πρήξιμο,
- κάψιμο,
- ξηρότητα,
- ξεφλούδισμα,
- εξάνθημα στα σημεία επαφής με το προϊόν.
Πώς καταλαβαίνω αν φταίει κάποιο προϊόν;
Δεν είναι πάντα εύκολο. Μερικές ενδείξεις είναι:
- το εξάνθημα εμφανίστηκε μετά από νέο προϊόν,
- βρίσκεται στα σημεία όπου εφαρμόστηκε το προϊόν,
- χειροτερεύει μετά από επανάληψη χρήσης,
- βελτιώνεται όταν το προϊόν σταματά,
- εμφανίζεται μαζί με έκθεση στον ήλιο.
Όμως η αυτοδιάγνωση μπορεί να είναι δύσκολη. Το ίδιο εξάνθημα μπορεί να μοιάζει με μυκητίαση, έκζεμα ή λοίμωξη. Για αυτό, αν επιμένει ή χειροτερεύει, χρειάζεται αξιολόγηση.
Δέρμα και πισίνα: τι πρέπει να προσέχετε;
Το χλώριο της πισίνας μπορεί να ξηράνει ή να ερεθίσει το δέρμα σε ορισμένα άτομα. Δεν είναι πρόβλημα για όλους, αλλά μπορεί να ενοχλήσει άτομα με:
- έκζεμα,
- ευαίσθητο δέρμα,
- ξηροδερμία,
- ψωρίαση,
- ιστορικό αλλεργικών αντιδράσεων.
Μετά την πισίνα μπορεί να βοηθήσει:
- ντους με καθαρό νερό,
- ήπιο καθαριστικό,
- καλή ενυδάτωση,
- αλλαγή μαγιό,
- αποφυγή παραμονής με βρεγμένα ρούχα,
- προσοχή σε τυχόν κοκκινίλα ή φαγούρα.
Αν το δέρμα αντιδρά έντονα κάθε φορά μετά την πισίνα, χρειάζεται αξιολόγηση για να φανεί αν πρόκειται για ξηρότητα, ερεθισμό, αλλεργία, έκζεμα ή άλλη κατάσταση.
Δέρμα και θάλασσα: τι είναι φυσιολογικό και τι όχι;
Η θάλασσα μπορεί να είναι ανεκτή ή και ευχάριστη για πολλούς ασθενείς. Σε άλλους όμως, το αλάτι και ο ήλιος μπορεί να προκαλέσουν ξηρότητα ή ερεθισμό.
Μετά τη θάλασσα μπορεί να εμφανιστούν:
- ξηρότητα,
- τράβηγμα στο δέρμα,
- φαγούρα,
- κοκκινίλα,
- τσούξιμο σε ήδη ερεθισμένο δέρμα,
- επιδείνωση σε περιοχές με έκζεμα ή σκασίματα.
Πρακτικά βοηθούν:
- ξέπλυμα με καθαρό νερό,
- ενυδάτωση,
- αλλαγή βρεγμένου μαγιό,
- αποφυγή έντονου ήλιου όταν υπάρχει ερεθισμός,
- χρήση αντηλιακού που ταιριάζει στο δέρμα σας.
Αν η θάλασσα προκαλεί κάθε φορά έντονο εξάνθημα ή φαγούρα, καλό είναι να γίνει δερματολογική αξιολόγηση.
Τριβή, μαγιό, ρούχα και ερεθισμοί
Η τριβή είναι πολύ συχνή αιτία ερεθισμού το καλοκαίρι. Μπορεί να προκληθεί από:
- στενά ρούχα,
- βρεγμένο μαγιό,
- αθλητικά ρούχα,
- σακίδιο,
- ζώνες,
- παπούτσια,
- περπάτημα στη ζέστη,
- έντονη εφίδρωση.
Συχνές περιοχές είναι:
- εσωτερικό των μηρών,
- βουβωνική περιοχή,
- μασχάλες,
- κάτω από το στήθος,
- πέλματα,
- δάκτυλα ποδιών,
- μέση,
- ώμοι από σακίδιο.
Ο ερεθισμός από τριβή μπορεί να μοιάζει με κοκκινίλα, κάψιμο, ευαισθησία ή μικρές πληγές.
Αν υπάρχει έντονος πόνος, υγρό, πύον, επιδείνωση ή επαναλαμβανόμενο πρόβλημα, χρειάζεται έλεγχος. Η τριβή μπορεί να συνυπάρχει με μυκητίαση ή βακτηριακή λοίμωξη, ειδικά σε περιοχές με υγρασία.
Πότε τα καλοκαιρινά δερματικά συμπτώματα μπορεί να δείχνουν λοίμωξη;
Μια λοίμωξη στο δέρμα μπορεί να εμφανιστεί μετά από μικροτραυματισμό, τσίμπημα, ξύσιμο, φουσκάλα, σκασίματα ή μυκητίαση.
Πιθανά σημεία λοίμωξης είναι:
- κοκκινίλα που μεγαλώνει,
- θερμότητα στην περιοχή,
- πόνος,
- πρήξιμο,
- πύον,
- κρούστα,
- πυρετός,
- κόκκινες γραμμές στο δέρμα,
- γρήγορη επιδείνωση.
Αν υπάρχουν τέτοια σημεία, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση. Δεν είναι ασφαλές να χρησιμοποιούνται αντιβιοτικές κρέμες ή αντιβιοτικά χωρίς οδηγία, γιατί η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία και την έκταση.
Πώς μπορεί να βοηθήσει το Χημείο–Κλινικό Εργαστήριο;
Δεν χρειάζονται εργαστηριακές εξετάσεις για κάθε δερματικό πρόβλημα. Όμως σε ορισμένες περιπτώσεις ο γιατρός μπορεί να ζητήσει εξετάσεις για να βοηθήσουν στην αξιολόγηση.
Αυτό μπορεί να αφορά:
- υποψία λοίμωξης,
- επαναλαμβανόμενα συμπτώματα,
- συστηματικά συμπτώματα,
- πιθανή αλλεργική ή φλεγμονώδη κατάσταση,
- ανάγκη ελέγχου πριν από συγκεκριμένη θεραπεία,
- διερεύνηση παραγόντων που μπορεί να επηρεάζουν το δέρμα.
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, όταν ο γιατρός το κρίνει απαραίτητο, μπορεί να υπάρχει εργαστηριακή υποστήριξη μέσω του Χημείου–Κλινικού Εργαστηρίου.
Οι εξετάσεις δεν αποφασίζονται γενικά για όλους. Αποφασίζονται ανάλογα με τα συμπτώματα, το ιστορικό και την κλινική εικόνα.
Πρακτικά παραδείγματα: πότε να περιμένετε και πότε να κλείσετε ραντεβού;
Παράδειγμα 1: μικρή κοκκινίλα μετά από ιδρώτα
Αν εμφανίστηκε μικρή κοκκινίλα μετά από ζέστη και ιδρώτα, χωρίς πόνο, χωρίς πύον και χωρίς πυρετό, μπορεί να δοκιμάσετε δροσιά, χαλαρά ρούχα και ήπια φροντίδα.
Αν όμως δεν υποχωρεί ή επιστρέφει συνεχώς, χρειάζεται αξιολόγηση.
Παράδειγμα 2: φαγούρα ανάμεσα στα δάκτυλα των ποδιών
Αν υπάρχει φαγούρα, απολέπιση, υγρασία ή σκασίματα ανάμεσα στα δάκτυλα, μπορεί να σχετίζεται με μυκητίαση. Αν επιμένει, επανέρχεται ή έχει πόνο, χρειάζεται έλεγχος.
Παράδειγμα 3: νέα κρέμα και εξάνθημα
Αν εμφανίστηκε εξάνθημα μετά από νέο αντηλιακό ή καλλυντικό, μπορεί να πρόκειται για ερεθισμό ή αλλεργική αντίδραση. Αν είναι ήπιο και υποχωρεί αφού σταματήσετε το προϊόν, μπορεί να μην είναι σοβαρό. Αν όμως εξαπλώνεται, πρήζεται, πονά ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, χρειάζεται αξιολόγηση.
Παράδειγμα 4: ακμή που χειροτερεύει κάθε καλοκαίρι
Αν η ακμή επιδεινώνεται με ιδρώτα, αντηλιακά ή λιπαρότητα, μπορεί να χρειάζεται προσαρμογή προϊόντων και θεραπείας. Ο γιατρός μπορεί να βοηθήσει ώστε να μη σταματήσετε την αντηλιακή προστασία αλλά να βρείτε πιο κατάλληλη ρουτίνα.
Παράδειγμα 5: αντίδραση μετά από φάρμακο και ήλιο
Αν εμφανίσατε έντονο κάψιμο, κοκκινίλα ή εξάνθημα μετά από ήλιο ενώ παίρνετε φάρμακο, μην διακόψετε μόνοι σας το φάρμακο. Ζητήστε ιατρική καθοδήγηση.
Ελιές, σπίλοι και καλοκαίρι: γιατί χρειάζονται προσοχή;
Οι σπίλοι, που πολλοί ασθενείς λένε απλά “ελιές”, είναι πολύ συχνοί. Οι περισσότερες ελιές δεν είναι επικίνδυνες. Όμως μια ελιά που αλλάζει ή μια νέα δερματική βλάβη που δεν υποχωρεί χρειάζεται αξιολόγηση.
Το καλοκαίρι πολλοί άνθρωποι παρατηρούν περισσότερο το δέρμα τους, επειδή φοράνε πιο ελαφριά ρούχα, πηγαίνουν θάλασσα ή εκτίθενται περισσότερο στον ήλιο. Αυτό μπορεί να βοηθήσει να εντοπιστούν αλλαγές που παλαιότερα δεν είχαν γίνει αντιληπτές.
Δεν χρειάζεται πανικός. Χρειάζεται απλή παρατήρηση και έλεγχος όταν κάτι αλλάζει.
Μια ελιά ή δερματική βλάβη πρέπει να ελεγχθεί όταν:
- αλλάζει μέγεθος,
- αλλάζει σχήμα,
- αλλάζει χρώμα,
- έχει ακανόνιστα όρια,
- αιμορραγεί,
- πονά,
- προκαλεί φαγούρα,
- κάνει κρούστα,
- μοιάζει διαφορετική από τις άλλες,
- είναι νέα και δεν υποχωρεί,
- υπάρχει πληγή που δεν επουλώνεται.
Μια αλλαγή στο δέρμα, όπως νέα βλάβη, πληγή που δεν επουλώνεται ή αλλαγή σε ελιά, είναι από τα συχνότερα σημεία που χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση για πιθανό καρκίνο του δέρματος.
Πότε μια ελιά είναι ύποπτη;
Μια ελιά είναι πιο ύποπτη όταν αλλάζει ή όταν έχει χαρακτηριστικά που δεν μοιάζουν με τις υπόλοιπες ελιές του σώματος.
Ο απλός κανόνας ABCDE βοηθά τους ασθενείς να θυμούνται βασικά σημεία που χρειάζονται έλεγχο.
A — Asymmetry / Ασυμμετρία
Ασυμμετρία σημαίνει ότι η μία πλευρά της ελιάς δεν μοιάζει με την άλλη.
Με απλά λόγια: αν χωρίζατε την ελιά στη μέση, τα δύο μέρη δεν θα έμοιαζαν μεταξύ τους.
Η ασυμμετρία μπορεί να είναι σημείο που χρειάζεται αξιολόγηση, ειδικά αν είναι νέο χαρακτηριστικό ή αν η ελιά αλλάζει με τον χρόνο. Η ασυμμετρία είναι ένα από τα βασικά ABCDE σημεία που μπορεί να υποδηλώνουν μελάνωμα.
B — Border / Όρια
Τα όρια της ελιάς πρέπει ιδανικά να είναι σχετικά ομαλά και καθαρά. Αν τα όρια είναι ακανόνιστα, θολά, “σπασμένα” ή οδοντωτά, χρειάζεται έλεγχος.
Δεν σημαίνει ότι κάθε ακανόνιστη ελιά είναι κακοήθης. Σημαίνει ότι πρέπει να αξιολογηθεί σωστά.
C — Colour / Χρώμα
Μια ελιά χρειάζεται προσοχή όταν έχει περισσότερα από ένα χρώματα ή όταν το χρώμα αλλάζει.
Για παράδειγμα, μπορεί να υπάρχουν μέσα στην ίδια βλάβη αποχρώσεις όπως:
- καφέ,
- μαύρο,
- κόκκινο,
- ροζ,
- λευκό,
- μπλε ή γκρι.
Η ανομοιομορφία στο χρώμα είναι ένα από τα χαρακτηριστικά που περιλαμβάνονται στον κανόνα ABCDE.
D — Diameter / Διάμετρος
Η διάμετρος αφορά το μέγεθος της ελιάς. Συχνά αναφέρεται ότι χρειάζεται προσοχή όταν μια ελιά είναι μεγαλύτερη από περίπου 6 χιλιοστά, δηλαδή περίπου όσο η γόμα ενός μολυβιού.
Όμως το μέγεθος δεν είναι το μόνο κριτήριο. Μικρότερες βλάβες μπορεί επίσης να χρειάζονται έλεγχο αν αλλάζουν ή αν έχουν ύποπτα χαρακτηριστικά.
E — Evolving / Εξέλιξη
Η εξέλιξη είναι ίσως το πιο πρακτικό σημείο για τον ασθενή.
Αν μια ελιά αλλάζει με τον χρόνο, χρειάζεται αξιολόγηση.
Αλλαγή μπορεί να σημαίνει:
- μεγαλώνει,
- σκουραίνει,
- ανοίγει χρωματικά,
- αλλάζει σχήμα,
- αλλάζει υφή,
- αρχίζει να πονά,
- αρχίζει να ματώνει,
- κάνει κρούστα,
- προκαλεί φαγούρα.
Καλό είναι να ζητείται ιατρική αξιολόγηση όταν μια ελιά αλλάζει μέγεθος, σχήμα ή χρώμα, όταν πονά ή έχει φαγούρα, όταν είναι φλεγμονώδης, αιμορραγεί ή κάνει κρούστα, ή όταν υπάρχει νέο/ασυνήθιστο σημάδι που δεν υποχωρεί μετά από μερικές εβδομάδες.
Τι σημαίνει “μια ελιά μοιάζει διαφορετική από τις άλλες”;
Μερικές φορές μια ύποπτη βλάβη δεν είναι εύκολο να περιγραφεί με τον κανόνα ABCDE. Ο ασθενής μπορεί απλώς να νιώθει ότι “αυτή η ελιά δεν μοιάζει με τις υπόλοιπες”.
Αυτό είναι σημαντικό.
Αν έχετε πολλές ελιές και μία από αυτές φαίνεται διαφορετική σε χρώμα, μέγεθος, σχήμα ή συμπεριφορά, καλό είναι να γίνει δερματολογικός έλεγχος.
Παραδείγματα:
- όλες οι ελιές είναι μικρές και στρογγυλές, αλλά μία είναι μεγάλη και ακανόνιστη,
- όλες είναι ανοιχτό καφέ, αλλά μία είναι πολύ πιο σκούρα,
- μία ελιά άρχισε να μεγαλώνει,
- μία ελιά εμφανίστηκε πρόσφατα και δεν υποχωρεί,
- μία βλάβη μοιάζει με πληγή που δεν κλείνει.
Δεν χρειάζεται να αποφασίσετε μόνοι σας αν είναι σοβαρό. Χρειάζεται να την αξιολογήσει ο γιατρός.
Δερματική βλάβη που δεν επουλώνεται: γιατί χρειάζεται έλεγχος;
Μια πληγή ή βλάβη που δεν επουλώνεται δεν πρέπει να αγνοείται, ειδικά αν επιμένει για εβδομάδες.
Μπορεί να είναι κάτι απλό, όπως ερεθισμός, τραυματισμός, λοίμωξη ή δερματίτιδα. Όμως μπορεί επίσης να χρειάζεται έλεγχο για πιο σοβαρές καταστάσεις.
Ζητήστε δερματολογική αξιολόγηση αν υπάρχει:
- πληγή που δεν κλείνει,
- βλάβη που ματώνει εύκολα,
- κρούστα που πέφτει και ξαναδημιουργείται,
- μικρό “σπυράκι” που δεν υποχωρεί,
- κόκκινη ή γυαλιστερή περιοχή που μεγαλώνει,
- τραχιά περιοχή που επιμένει,
- βλάβη σε σημείο που εκτίθεται συχνά στον ήλιο.
Μια νέα δερματική ανάπτυξη, μια πληγή που δεν επουλώνεται ή μια αλλαγή σε ελιά μπορεί να είναι σημεία καρκίνου του δέρματος, ενώ δεν μοιάζουν όλοι οι καρκίνοι του δέρματος με τον ίδιο τρόπο.
Τι είναι η δερματοσκόπηση;
Η δερματοσκόπηση είναι μια εξέταση του δέρματος με ειδικό εργαλείο που λέγεται δερματοσκόπιο.
Το δερματοσκόπιο βοηθά τον γιατρό να δει καλύτερα λεπτομέρειες μιας ελιάς ή άλλης δερματικής βλάβης. Δεν είναι χειρουργείο. Δεν πονά. Δεν αφαιρεί κάτι από το δέρμα.
Με απλά λόγια, η δερματοσκόπηση βοηθά στην πιο προσεκτική οπτική αξιολόγηση.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για:
- ελιές,
- σπίλους,
- ύποπτες βλάβες,
- νέες δερματικές αλλοιώσεις,
- βλάβες που αλλάζουν,
- βλάβες που δεν επουλώνονται,
- παρακολούθηση συγκεκριμένων σημείων.
Ο γιατρός μπορεί να εξετάσει προσεκτικά μια ελιά ή ανώμαλη περιοχή του δέρματος με δερματοσκόπιο, ένα φορητό εργαλείο που μεγεθύνει την εικόνα του δέρματος.
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, η δερματοσκόπηση περιλαμβάνεται στις βασικές υπηρεσίες Δερματολογίας–Αφροδισιολογίας για την αξιολόγηση σπίλων και δερματικών βλαβών.
Αν κάνω δερματοσκόπηση, σημαίνει ότι έχω κάτι σοβαρό;
Όχι.
Η δερματοσκόπηση είναι εργαλείο αξιολόγησης. Δεν σημαίνει ότι υπάρχει απαραίτητα κάτι σοβαρό.
Ο γιατρός μπορεί να την χρησιμοποιήσει για να εξετάσει πιο καλά μια βλάβη και να αποφασίσει αν:
- φαίνεται καθησυχαστική,
- χρειάζεται παρακολούθηση,
- χρειάζεται επανέλεγχος,
- χρειάζεται φωτογραφική τεκμηρίωση,
- χρειάζεται βιοψία ή αφαίρεση,
- χρειάζεται παραπομπή ή περαιτέρω διερεύνηση.
Η απόφαση εξαρτάται από την εικόνα της βλάβης, το ιστορικό του ασθενούς, τον αριθμό και τύπο των σπίλων, την ηλικία, την έκθεση στον ήλιο και τυχόν προηγούμενα ευρήματα.
Τι είναι η βιοψία δέρματος;
Η βιοψία δέρματος είναι η λήψη μικρού δείγματος δέρματος για εξέταση στο εργαστήριο.
Δεν χρειάζεται σε κάθε δερματικό πρόβλημα. Ο γιατρός μπορεί να την προτείνει όταν χρειάζεται πιο ακριβής διάγνωση ή όταν μια βλάβη χρειάζεται ιστολογική εξέταση.
Η βιοψία μπορεί να βοηθήσει στη διερεύνηση:
- ύποπτης δερματικής βλάβης,
- επίμονου εξανθήματος,
- πιθανής λοίμωξης,
- φλεγμονώδους δερματοπάθειας,
- πιθανής κακοήθειας,
- δερματικής πάθησης που δεν είναι ξεκάθαρη κλινικά.
Η βιοψία δέρματος αφαιρεί δείγμα δέρματος για εξέταση και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για διάγνωση δερματικών παθήσεων, λοιμώξεων ή για αξιολόγηση ύποπτης ελιάς ή άλλης βλάβης.
Η κύρια εξέταση για τη διάγνωση μη μελανωματικού καρκίνου του δέρματος είναι η λήψη δείγματος, δηλαδή βιοψία, από την περιοχή.
Αν χρειαστεί βιοψία, σημαίνει ότι έχω καρκίνο;
Όχι απαραίτητα.
Η βιοψία είναι τρόπος να πάρει ο γιατρός περισσότερες πληροφορίες. Μπορεί να γίνει για πολλούς λόγους, όχι μόνο για καρκίνο.
Μπορεί να βοηθήσει να ξεκαθαριστεί αν μια βλάβη είναι:
- φλεγμονώδης,
- λοιμώδης,
- καλοήθης,
- προκαρκινική,
- κακοήθης,
- ή κάτι που χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση.
Η σύσταση για βιοψία δεν είναι διάγνωση. Είναι βήμα διερεύνησης όταν ο γιατρός το κρίνει απαραίτητο.
Παιδικό δέρμα το καλοκαίρι: τι πρέπει να προσέχουν οι γονείς;
Το παιδικό δέρμα μπορεί να αντιδράσει πιο εύκολα σε ζέστη, ιδρώτα, ήλιο, τσιμπήματα, πισίνα, θάλασσα και προϊόντα που εφαρμόζονται στο δέρμα.
Τα παιδιά συχνά περνούν πολλές ώρες έξω. Παίζουν, ιδρώνουν, κολυμπούν, τρίβουν το δέρμα με ρούχα ή άμμο και μπορεί να μην παρατηρούν εγκαίρως ότι έχουν καεί ή ερεθιστεί.
Συχνά καλοκαιρινά δερματικά θέματα στα παιδιά είναι:
- ηλιακό έγκαυμα,
- εξάνθημα από ζέστη,
- τσιμπήματα εντόμων,
- φαγούρα,
- ερεθισμός από άμμο ή χλώριο,
- ξηρότητα,
- μολύνσεις από ξύσιμο,
- μυκητιάσεις,
- έξαρση εκζέματος,
- αντίδραση σε αντηλιακό ή εντομοαπωθητικό.
Για τα βρέφη κάτω των 6 μηνών, προτείνεται κυρίως σκιά και προστατευτικά ρούχα, ενώ αν δεν υπάρχει επαρκής σκιά ή κάλυψη μπορεί να χρησιμοποιηθεί ελάχιστη ποσότητα αντηλιακού ευρέος φάσματος SPF 30 ή υψηλότερο σε μικρές εκτεθειμένες περιοχές.
Πότε χρειάζεται παιδίατρος ή δερματολόγος;
Ζητήστε ιατρική αξιολόγηση αν το παιδί έχει:
- ηλιακό έγκαυμα με φουσκάλες,
- έντονο πόνο στο δέρμα,
- πυρετό,
- εξάνθημα που εξαπλώνεται,
- πύον,
- έντονο πρήξιμο μετά από τσίμπημα,
- δυσκολία στην αναπνοή ή πρήξιμο στο πρόσωπο μετά από τσίμπημα,
- φαγούρα που δεν αφήνει το παιδί να κοιμηθεί,
- πληγή που δεν επουλώνεται,
- εξάνθημα μετά από φάρμακο,
- αλλαγή σε ελιά ή νέο σημάδι που επιμένει.
Σε μωρά και μικρά παιδιά, τα συμπτώματα πρέπει να αξιολογούνται πιο προσεκτικά, ειδικά όταν υπάρχει πυρετός, έντονη ανησυχία, κακή γενική εικόνα ή γρήγορη επιδείνωση.
Ηλικιωμένοι και δέρμα το καλοκαίρι
Το δέρμα των ηλικιωμένων μπορεί να είναι πιο λεπτό, πιο ξηρό και πιο ευαίσθητο. Μπορεί να τραυματίζεται πιο εύκολα και να επουλώνεται πιο αργά.
Το καλοκαίρι, οι ηλικιωμένοι μπορεί να εμφανίσουν:
- ξηρότητα,
- κνησμό,
- ερεθισμό,
- εκδορές,
- μώλωπες,
- πληγές,
- δερματικές λοιμώξεις,
- αντίδραση στον ήλιο,
- φωτοευαισθησία από φάρμακα,
- αλλαγές σε παλιές δερματικές βλάβες.
Πολλοί ηλικιωμένοι λαμβάνουν φάρμακα. Ορισμένα φάρμακα μπορούν να αυξήσουν την ευαισθησία στον ήλιο και να προκαλέσουν συμπτώματα που μοιάζουν με ηλιακό έγκαυμα, εξάνθημα ή άλλη δερματική αντίδραση. Η φωτοευαισθησία μπορεί να προκληθεί από φάρμακα που λαμβάνονται από το στόμα, ενέσιμα φάρμακα ή προϊόντα που εφαρμόζονται στο δέρμα.
Τι πρέπει να προσέχουν οι φροντιστές;
Οι φροντιστές μπορούν να βοηθήσουν παρατηρώντας αλλαγές που ο ηλικιωμένος μπορεί να μην δει εύκολα.
Χρειάζεται προσοχή όταν υπάρχει:
- πληγή που δεν κλείνει,
- έντονη ξηρότητα με σκασίματα,
- κνησμός που επιμένει,
- αλλαγή σε ελιά,
- νέο σημάδι,
- κοκκινίλα που μεγαλώνει,
- πρήξιμο,
- πύον,
- πόνος,
- δερματική αντίδραση μετά από νέο φάρμακο,
- σημεία αφυδάτωσης ή θερμικής εξάντλησης.
Αν μια πληγή δεν επουλώνεται ή αν μια βλάβη αλλάζει, χρειάζεται δερματολογική αξιολόγηση.
Τι να περιμένετε στο δερματολογικό ραντεβού στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ;
Στο δερματολογικό ραντεβού, στόχος είναι να καταλάβουμε τι συμβαίνει στο δέρμα και ποιο είναι το κατάλληλο επόμενο βήμα.
Η αξιολόγηση μπορεί να περιλαμβάνει:
1. Ιστορικό
Θα σας ρωτήσουμε:
- πότε ξεκίνησε το πρόβλημα,
- αν αλλάζει,
- αν πονά,
- αν προκαλεί φαγούρα,
- αν εξαπλώνεται,
- αν εμφανίστηκε μετά από ήλιο,
- αν εμφανίστηκε μετά από θάλασσα ή πισίνα,
- αν χρησιμοποιήσατε νέο προϊόν,
- αν ξεκινήσατε νέο φάρμακο,
- αν υπάρχει ιστορικό δερματικής πάθησης,
- αν υπάρχουν παρόμοια συμπτώματα σε άλλα μέλη της οικογένειας.
Αυτές οι πληροφορίες βοηθούν τον γιατρό να ξεχωρίσει πιθανές αιτίες.
2. Κλινική εξέταση
Ο γιατρός θα εξετάσει την περιοχή που σας απασχολεί. Αν χρειάζεται, μπορεί να ελέγξει και άλλα σημεία του δέρματος.
Η εξέταση βοηθά να εκτιμηθεί αν το πρόβλημα μοιάζει περισσότερο με:
- ερεθισμό,
- αλλεργική αντίδραση,
- λοίμωξη,
- μυκητίαση,
- έκζεμα,
- ψωρίαση,
- ακμή,
- αντίδραση στον ήλιο,
- αλλαγή σε σπίλο,
- άλλη δερματολογική κατάσταση.
3. Δερματοσκόπηση, όταν χρειάζεται
Αν υπάρχει ελιά, σπίλος ή δερματική βλάβη που χρειάζεται πιο προσεκτική εκτίμηση, ο γιατρός μπορεί να χρησιμοποιήσει δερματοσκόπιο.
Η δερματοσκόπηση βοηθά στην καλύτερη οπτική αξιολόγηση, αλλά η τελική απόφαση για παρακολούθηση, βιοψία ή άλλη ενέργεια εξαρτάται από την ιατρική κρίση.
4. Εργαστηριακή υποστήριξη, όπου χρειάζεται
Δεν χρειάζονται εξετάσεις σε όλους. Όμως, όταν ο γιατρός το κρίνει απαραίτητο, μπορεί να ζητηθεί εργαστηριακός έλεγχος.
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, το Χημείο–Κλινικό Εργαστήριο υποστηρίζει ιατρικές αποφάσεις με εξετάσεις όταν αυτές κρίνονται χρήσιμες.
5. Καθοδήγηση για αντιμετώπιση ή παρακολούθηση
Μετά την αξιολόγηση, ο γιατρός θα σας εξηγήσει τι είναι πιθανότερο να συμβαίνει και ποια είναι τα επόμενα βήματα.
Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει:
- απλή φροντίδα,
- αλλαγή προϊόντων,
- αποφυγή ερεθιστικών παραγόντων,
- φαρμακευτική αγωγή,
- επανέλεγχο,
- δερματοσκόπηση,
- εργαστηριακό έλεγχο,
- βιοψία όταν υπάρχει ένδειξη,
- παραπομπή ή συνεργασία με άλλο ειδικό όταν χρειάζεται.
Η αντιμετώπιση δεν είναι ίδια για όλους. Εξαρτάται από την αιτία, την ηλικία, το ιστορικό, τα φάρμακα, τη σοβαρότητα και την κλινική εικόνα.
Πώς μπορούν να βοηθηθούν οι γενικοί ιατροί και άλλοι επαγγελματίες υγείας;
Το καλοκαίρι, γενικοί ιατροί, παθολόγοι, παιδίατροι, νοσηλευτές και άλλοι επαγγελματίες υγείας βλέπουν συχνά ασθενείς με δερματικά συμπτώματα.
Η δερματολογική αξιολόγηση μπορεί να είναι χρήσιμη όταν υπάρχει:
- επίμονο εξάνθημα,
- υποψία μυκητίασης που δεν ανταποκρίνεται,
- επαναλαμβανόμενος κνησμός,
- ύποπτη ελιά,
- νέα δερματική βλάβη,
- πιθανή λοίμωξη,
- αντίδραση μετά από φάρμακο και ήλιο,
- ανάγκη δερματοσκόπησης,
- ανάγκη βιοψίας,
- αβεβαιότητα για την αιτία του δερματικού προβλήματος.
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, μπορούμε να δεχθούμε ασθενείς για δερματολογική εκτίμηση και, όπου χρειάζεται, να υποστηρίξουμε την κλινική απόφαση με δερματοσκόπηση, βιοψία ή εργαστηριακό έλεγχο, σύμφωνα με την κρίση του γιατρού και την κλινική εικόνα του ασθενούς.
Πρακτική καλοκαιρινή ρουτίνα για προστασία του δέρματος
Η προστασία του δέρματος το καλοκαίρι δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκη. Χρειάζεται συνέπεια και σωστές καθημερινές συνήθειες.
Ο στόχος δεν είναι να αποφεύγετε κάθε εξωτερική δραστηριότητα. Ο στόχος είναι να μειώνετε την υπερβολική έκθεση στον ήλιο, τη ζέστη, την υγρασία και τους ερεθιστικούς παράγοντες.
Μια απλή καλοκαιρινή ρουτίνα μπορεί να περιλαμβάνει:
- αντηλιακό πριν βγείτε έξω,
- σκιά όταν ο ήλιος είναι έντονος,
- καπέλο,
- γυαλιά ηλίου,
- ελαφριά ρούχα που καλύπτουν το δέρμα,
- αλλαγή ιδρωμένων ρούχων,
- καλό στέγνωμα μετά τη θάλασσα ή την πισίνα,
- ήπιο καθαρισμό,
- ενυδάτωση του δέρματος,
- παρατήρηση για νέες ή μεταβαλλόμενες βλάβες.
Η καλύτερη προστασία από τον ήλιο δεν βασίζεται μόνο στο αντηλιακό, αλλά και στη σκιά, στα προστατευτικά ρούχα, στο καπέλο και στα γυαλιά ηλίου. Το αντηλιακό πρέπει να χρησιμοποιείται σε περιοχές που δεν καλύπτονται από ρούχα και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως λόγος για να παρατείνεται η έκθεση στον ήλιο.
Τι να κάνετε πριν πάτε παραλία ή πισίνα;
Πριν από την παραλία ή την πισίνα, σκεφτείτε την προστασία του δέρματος πριν εκτεθείτε στον ήλιο, όχι αφού αρχίσετε να κοκκινίζετε.
Πρακτικά βήματα:
Βάλτε αντηλιακό εγκαίρως.
Μην περιμένετε να φτάσετε στην παραλία. Η σωστή εφαρμογή πριν την έκθεση βοηθά στην καλύτερη προστασία.
Επιλέξτε κατάλληλο αντηλιακό.
Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας συστήνει αντηλιακό ευρέος φάσματος, ανθεκτικό στο νερό, με SPF 30 ή υψηλότερο.
Μην ξεχνάτε περιοχές που καίγονται εύκολα.
Αυτιά, αυχένας, μύτη, χείλη, πάνω μέρος των ποδιών, χέρια και γραμμή των μαλλιών συχνά μένουν απροστάτευτα.
Πάρτε καπέλο και γυαλιά ηλίου.
Το αντηλιακό δεν αντικαθιστά τη φυσική προστασία.
Έχετε μαζί σας δεύτερο ρούχο ή μαγιό.
Η παραμονή με βρεγμένο μαγιό για πολλές ώρες μπορεί να ερεθίσει το δέρμα και να ευνοήσει μυκητιάσεις σε ορισμένα άτομα.
Προσέξτε τα παιδιά και τους ηλικιωμένους.
Αυτές οι ομάδες μπορεί να χρειάζονται πιο συχνή υπενθύμιση για σκιά, νερό και προστασία.
Τι να κάνετε μετά την παραλία ή την πισίνα;
Μετά τη θάλασσα ή την πισίνα, το δέρμα μπορεί να είναι πιο ξηρό, ερεθισμένο ή ευαίσθητο.
Βοηθούν τα εξής:
- κάντε ντους με καθαρό νερό,
- αποφύγετε πολύ ζεστό νερό,
- χρησιμοποιήστε ήπιο καθαριστικό,
- στεγνώστε καλά τις πτυχές του δέρματος,
- αλλάξτε βρεγμένο μαγιό,
- εφαρμόστε απλή ενυδατική κρέμα αν το δέρμα είναι ξηρό,
- αποφύγετε αρώματα ή ερεθιστικά προϊόντα πάνω σε ερεθισμένο δέρμα,
- παρατηρήστε αν υπάρχει κοκκινίλα, φαγούρα, εξάνθημα ή κάψιμο.
Αν εμφανιστεί έντονη κοκκινίλα, φουσκάλες, πόνος, πυρετός, ζάλη ή γενική αδιαθεσία μετά από έκθεση στον ήλιο, χρειάζεται ιατρική καθοδήγηση. Το ηλιακό έγκαυμα με φουσκάλες, πρήξιμο, υψηλή θερμοκρασία, ρίγος, ζάλη, ναυτία, πονοκέφαλο ή μυϊκές κράμπες χρειάζεται επείγουσα συμβουλή.
Πότε να ζητήσετε βοήθεια ανά σύμπτωμα;
Δεν είναι εύκολο για τον ασθενή να ξέρει πάντα πότε ένα δερματικό σύμπτωμα είναι απλό και πότε χρειάζεται έλεγχο. Ο παρακάτω οδηγός μπορεί να βοηθήσει.
Αν έχετε ηλιακό έγκαυμα
Ζητήστε ιατρική καθοδήγηση αν υπάρχει:
- φουσκάλες,
- έντονος πόνος,
- πρήξιμο,
- πυρετός,
- ρίγος,
- ζάλη,
- ναυτία,
- έντονη αδυναμία,
- έγκαυμα σε μωρό ή μικρό παιδί,
- έγκαυμα σε μεγάλη επιφάνεια του σώματος.
Σε ήπιο έγκαυμα, μπορεί να βοηθήσει να βγείτε από τον ήλιο, να δροσίσετε το δέρμα, να πιείτε νερό και να καλύψετε το καμένο δέρμα μέχρι να επουλωθεί. Προτείνεται απομάκρυνση από τον ήλιο, δροσερό ντους ή υγρή πετσέτα, ενυδάτωση και κάλυψη του δέρματος μέχρι να επουλωθεί.
Αν έχετε εξάνθημα από ζέστη
Ζητήστε αξιολόγηση αν:
- δεν περνά,
- εξαπλώνεται,
- πονά,
- έχει πύον,
- συνοδεύεται από πυρετό,
- αφορά μωρό, μικρό παιδί ή ηλικιωμένο,
- δεν είστε σίγουροι τι είναι.
Το εξάνθημα από ζέστη συνήθως βελτιώνεται όταν το δέρμα δροσίζεται και αποφεύγεται η υπερβολική εφίδρωση, αλλά πρέπει να αξιολογείται όταν επιμένει ή έχει σημεία λοίμωξης.
Αν έχετε φαγούρα ή κοκκινίλες
Ζητήστε βοήθεια αν:
- η φαγούρα είναι έντονη,
- σας ξυπνά τη νύχτα,
- εμφανίζεται σε μεγάλο μέρος του σώματος,
- υπάρχει πρήξιμο,
- υπάρχει πόνος,
- υπάρχει πύον,
- υπάρχει πυρετός,
- εμφανίστηκε μετά από νέο φάρμακο,
- εμφανίστηκε μετά από νέο προϊόν στο δέρμα,
- δεν υποχωρεί με απλή φροντίδα.
Αν υποψιάζεστε μυκητίαση
Ζητήστε δερματολογική αξιολόγηση αν:
- υπάρχει φαγούρα που επιμένει,
- υπάρχει απολέπιση,
- υπάρχουν σκασίματα,
- υπάρχει υγρασία ανάμεσα στα δάκτυλα,
- υπάρχει ερεθισμός σε πτυχές του δέρματος,
- η κατάσταση επανέρχεται συχνά,
- υπάρχουν αλλαγές στα νύχια,
- υπάρχει διαβήτης ή μειωμένη άμυνα του οργανισμού.
Οι μυκητιάσεις μπορεί να μοιάζουν με άλλες δερματικές παθήσεις. Γι’ αυτό η αξιολόγηση βοηθά να αποφασιστεί η κατάλληλη αντιμετώπιση.
Αν αλλάζει μια ελιά
Ζητήστε δερματολογικό έλεγχο αν μια ελιά:
- μεγαλώνει,
- αλλάζει χρώμα,
- αλλάζει σχήμα,
- έχει ακανόνιστα όρια,
- αιμορραγεί,
- κάνει κρούστα,
- πονά,
- προκαλεί φαγούρα,
- μοιάζει διαφορετική από τις άλλες.
Αλλαγές στο δέρμα, όπως νέα βλάβη, πληγή που δεν επουλώνεται ή αλλαγή σε ελιά, μπορεί να είναι σύμπτωμα καρκίνου του δέρματος και χρειάζεται αξιολόγηση.
Αν έχετε αντίδραση μετά από φάρμακο και ήλιο
Ζητήστε ιατρική καθοδήγηση αν έχετε έντονη κοκκινίλα, κάψιμο, εξάνθημα ή φουσκάλες μετά από έκθεση στον ήλιο ενώ λαμβάνετε φάρμακο.
Μη διακόπτετε φάρμακο μόνοι σας. Ο γιατρός θα κρίνει αν η αντίδραση μπορεί να σχετίζεται με φωτοευαισθησία και τι πρέπει να γίνει. Κάποια φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν φωτοευαισθησία, δηλαδή αλλαγή στο δέρμα που κάνει το άτομο πιο ευαίσθητο στο ηλιακό φως και μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα που μοιάζουν με έγκαυμα ή εξάνθημα.
Αν έχετε τσίμπημα εντόμου
Ζητήστε αξιολόγηση αν:
- η κοκκινίλα μεγαλώνει,
- υπάρχει έντονος πόνος,
- υπάρχει πύον,
- η περιοχή είναι πολύ ζεστή,
- υπάρχει πυρετός,
- το πρήξιμο χειροτερεύει,
- το τσίμπημα είναι κοντά στο μάτι,
- υπάρχουν πολλά τσιμπήματα,
- υπάρχει ιστορικό αλλεργίας.
Ζητήστε άμεση επείγουσα βοήθεια αν υπάρχει δυσκολία στην αναπνοή, πρήξιμο στο πρόσωπο/στόμα/λαιμό, ζάλη, λιποθυμική τάση ή γενικευμένη αντίδραση. Τέτοια συμπτώματα μπορεί να είναι σημεία σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης και μπορεί να χρειάζονται άμεση αντιμετώπιση.
Πώς βοηθά το ΔΙΚΤΑΙΟΝ στο καλοκαίρι και δέρμα;
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο, μπορούμε να σας βοηθήσουμε με δερματολογική αξιολόγηση για συμπτώματα που εμφανίζονται ή επιδεινώνονται το καλοκαίρι.
Η ομάδα μας μπορεί να αξιολογήσει:
- ελιές και σπίλους,
- αλλαγές σε δερματικές βλάβες,
- εξανθήματα,
- κνησμό,
- κοκκινίλες,
- ηλιακά εγκαύματα,
- μυκητιάσεις,
- ακμή,
- ερεθισμούς από ιδρώτα ή τριβή,
- πιθανές αλλεργικές αντιδράσεις,
- φωτοευαισθησία,
- δερματικές αντιδράσεις μετά από τσιμπήματα,
- παιδικά δερματικά συμπτώματα,
- δερματικά προβλήματα σε ηλικιωμένους.
Στο ραντεβού, μπορούμε να εξετάσουμε το δέρμα, να συζητήσουμε το ιστορικό σας και να σας εξηγήσουμε ποια είναι τα επόμενα βήματα.
Ανάλογα με την περίπτωση, ο γιατρός μπορεί να κρίνει αν χρειάζεται:
- απλή παρακολούθηση,
- δερματοσκόπηση,
- φαρμακευτική καθοδήγηση,
- αλλαγή προϊόντων φροντίδας,
- εργαστηριακός έλεγχος,
- βιοψία δέρματος,
- επανέλεγχος,
- παραπομπή ή συνεργασία με άλλο ειδικό.
Η δερματοσκόπηση μπορεί να βοηθήσει τον γιατρό να εξετάσει πιο προσεκτικά μια ελιά ή δερματική βλάβη.
Όταν χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση, η βιοψία δέρματος μπορεί να χρησιμοποιηθεί για λήψη μικρού δείγματος δέρματος και εξέτασή του στο εργαστήριο. Η βιοψία δέρματος μπορεί να βοηθήσει στη διερεύνηση δερματικών παθήσεων, λοιμώξεων ή ύποπτων βλαβών.
Πότε να κλείσετε ραντεβού στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ;
Κλείστε ραντεβού αν:
- ένα σύμπτωμα στο δέρμα επιμένει,
- μια ελιά αλλάζει,
- υπάρχει νέο σημάδι που δεν υποχωρεί,
- έχετε πληγή που δεν επουλώνεται,
- έχετε έντονη φαγούρα,
- έχετε εξάνθημα που επανέρχεται,
- υποψιάζεστε μυκητίαση,
- η ακμή επιδεινώνεται το καλοκαίρι,
- είχατε έντονο ηλιακό έγκαυμα,
- έχετε αντίδραση μετά από φάρμακο και ήλιο,
- χρειάζεστε δερματοσκόπηση,
- θέλετε προληπτικό έλεγχο δέρματος μετά το καλοκαίρι.
Αν τα συμπτώματα είναι ξαφνικά, σοβαρά ή επείγοντα, δεν περιμένετε απλό ραντεβού. Επικοινωνήστε με τις υπηρεσίες επειγόντων ή απευθυνθείτε σε Τμήμα Επειγόντων.
Συνοψίζοντας
Το καλοκαίρι είναι περίοδος με περισσότερο ήλιο, ζέστη, ιδρώτα, θάλασσα, πισίνα και εξωτερικές δραστηριότητες. Όλα αυτά μπορούν να επηρεάσουν το δέρμα.
Τα περισσότερα καλοκαιρινά δερματικά συμπτώματα δεν σημαίνουν απαραίτητα κάτι σοβαρό. Όμως δεν πρέπει να αγνοούνται όταν επιμένουν, αλλάζουν, πονάνε, αιμορραγούν, εξαπλώνονται ή συνοδεύονται από γενικά συμπτώματα.
Η σωστή αντηλιακή προστασία, η παρατήρηση του δέρματος και η έγκαιρη δερματολογική αξιολόγηση μπορούν να βοηθήσουν τον ασθενή να αποφύγει καθυστερήσεις και αχρείαστη ανησυχία.
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο στον Στρόβολο, Λευκωσία, μπορούμε να σας βοηθήσουμε με δερματολογική αξιολόγηση, δερματοσκόπηση όπου χρειάζεται, εργαστηριακή υποστήριξη όταν ενδείκνυται και πρακτική καθοδήγηση προσαρμοσμένη στα συμπτώματα και το ιστορικό σας.
Αν κάτι στο δέρμα σας επιμένει ή σας ανησυχεί, κλείστε ραντεβού στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ για αξιολόγηση.
Συχνές Ερωτήσεις
Πότε πρέπει να δω δερματολόγο το καλοκαίρι;
Πρέπει να δείτε δερματολόγο αν έχετε εξάνθημα, φαγούρα, κοκκινίλα, ηλιακό έγκαυμα, μυκητίαση, αλλαγή σε ελιά ή δερματικό σύμπτωμα που επιμένει, χειροτερεύει ή σας ανησυχεί.
Δεν σημαίνει απαραίτητα κάτι σοβαρό. Σημαίνει ότι χρειάζεται σωστή αξιολόγηση.
Πότε μια ελιά χρειάζεται έλεγχο;
Μια ελιά χρειάζεται έλεγχο όταν αλλάζει μέγεθος, χρώμα, σχήμα ή αίσθηση, όταν αιμορραγεί, πονά, κάνει κρούστα, προκαλεί φαγούρα ή μοιάζει διαφορετική από τις άλλες. Ο κανόνας ABCDE βοηθά στην αναγνώριση ύποπτων αλλαγών.
Τι είναι η δερματοσκόπηση;
Η δερματοσκόπηση είναι εξέταση του δέρματος με ειδικό εργαλείο που μεγεθύνει την εικόνα μιας ελιάς ή δερματικής βλάβης. Βοηθά τον γιατρό να δει χαρακτηριστικά που δεν φαίνονται εύκολα με γυμνό μάτι. Δεν πονά και δεν είναι χειρουργείο.
Πότε ένα ηλιακό έγκαυμα είναι ανησυχητικό;
Ένα ηλιακό έγκαυμα χρειάζεται ιατρική καθοδήγηση όταν υπάρχουν φουσκάλες, έντονος πόνος, πρήξιμο, πυρετός, ρίγος, ζάλη, ναυτία, πονοκέφαλος, μυϊκές κράμπες ή όταν αφορά μωρό ή μικρό παιδί.
Μπορώ να βάζω αντηλιακό αν έχω ακμή;
Ναι. Η ακμή δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσετε το αντηλιακό. Χρειάζεται να επιλεγεί κατάλληλο προϊόν, συχνά ελαφρύ, μη φαγεσωρογόνο και κατάλληλο για ακνεϊκό δέρμα. Ο ιδρώτας μαζί με βακτήρια και έλαια μπορεί να φράξει πόρους σε ακνεϊκό δέρμα.
Τι είναι η φωτοευαισθησία;
Φωτοευαισθησία σημαίνει ότι το δέρμα αντιδρά πιο έντονα στο φως του ήλιου. Μπορεί να σχετίζεται με φάρμακα ή προϊόντα στο δέρμα και μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα που μοιάζουν με ηλιακό έγκαυμα, εξάνθημα ή άλλη δερματική αντίδραση.
Πότε ένα εξάνθημα από ζέστη χρειάζεται γιατρό;
Χρειάζεται αξιολόγηση όταν δεν υποχωρεί, χειροτερεύει, πονά, έχει πύον, εξαπλώνεται, συνοδεύεται από πυρετό ή αφορά μωρό, παιδί, ηλικιωμένο ή άτομο με ευάλωτη υγεία.
Πότε μπορεί να χρειαστεί εργαστηριακός έλεγχος;
Εργαστηριακός έλεγχος μπορεί να χρειαστεί όταν ο γιατρός υποψιάζεται λοίμωξη, φλεγμονή, αλλεργική ή άλλη συστηματική αιτία, ή όταν χρειάζεται επιπλέον πληροφορία πριν αποφασιστεί η αντιμετώπιση. Δεν χρειάζονται εξετάσεις σε όλους.
Πότε μπορεί να χρειαστεί βιοψία δέρματος;
Βιοψία μπορεί να χρειαστεί όταν μια βλάβη δεν είναι ξεκάθαρη, όταν δεν επουλώνεται, όταν αλλάζει ή όταν ο γιατρός χρειάζεται εργαστηριακή εξέταση δείγματος δέρματος. Η βιοψία δεν σημαίνει απαραίτητα καρκίνο. Είναι τρόπος διερεύνησης.
Τι να κάνω αν με τσιμπήσει έντομο και πρηστώ;
Αν υπάρχει μικρό τοπικό πρήξιμο, μπορεί να πρόκειται για απλή αντίδραση. Αν όμως υπάρχει δυσκολία στην αναπνοή, πρήξιμο στο πρόσωπο, στα χείλη, στη γλώσσα ή στον λαιμό, ζάλη ή γενικευμένη αντίδραση, χρειάζεται άμεση επείγουσα βοήθεια.
Πρέπει να κάνω προληπτικό έλεγχο δέρματος μετά το καλοκαίρι;
Είναι χρήσιμο να γίνει έλεγχος αν παρατηρήσατε αλλαγές σε ελιές, νέα σημάδια, πληγές που δεν επουλώνονται ή αν έχετε πολλές ελιές, συχνά εγκαύματα, έντονη έκθεση στον ήλιο ή ιστορικό δερματικών βλαβών.
Πώς μπορώ να κλείσω ραντεβού στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ;
Μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο για να κλείσετε ραντεβού για δερματολογική αξιολόγηση ή να ζητήσετε καθοδήγηση για τα συμπτώματά σας.
Διαβάστε επίσης
- Δερματολογικές Υπηρεσίες το Καλοκαίρι στη Λευκωσία
- Ηλιακό έγκαυμα: Τι να κάνετε και πότε χρειάζεται γιατρός
- Ύποπτες ελιές μετά το καλοκαίρι: Πότε χρειάζεται δερματοσκόπηση;
- Εξάνθημα από ζέστη και ιδρώτα: Πότε είναι απλό και πότε χρειάζεται έλεγχος;
- Μυκητιάσεις δέρματος το καλοκαίρι: Συμπτώματα, αιτίες και αξιολόγηση
- Φωτοευαισθησία από φάρμακα: Πότε ο ήλιος προκαλεί δερματική αντίδραση;
Συντακτική Πολιτική
Το παρόν άρθρο έχει συνταχθεί για ενημερωτικούς σκοπούς και βασίζεται σε διεθνώς αναγνωρισμένες κατευθυντήριες οδηγίες, σύγχρονη βιβλιογραφία και επιστημονικές δημοσιεύσεις. Το περιεχόμενο έχει αναπτυχθεί για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση. Το περιεχόμενο αναθεωρείται περιοδικά σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες ιατρικές εξελίξεις.
Επιστημονικές Πηγές
- American Academy of Dermatology Association. (n.d.). Sunscreen FAQs. American Academy of Dermatology. Retrieved May 27, 2026, from https://www.aad.org/media/stats-sunscreen
- American Academy of Dermatology Association. (n.d.). What to look for: ABCDEs of melanoma. American Academy of Dermatology. Retrieved May 27, 2026, from https://www.aad.org/public/diseases/skin-cancer/find/at-risk/abcdes
- American Academy of Dermatology Association. (n.d.). 12 summer skin problems you can prevent. American Academy of Dermatology. Retrieved May 27, 2026, from https://www.aad.org/public/everyday-care/skin-care-secrets/routine/prevent-summer-skin-problems
- American Academy of Dermatology Association. (n.d.). The first steps of sun protection: How to keep your baby safe. American Academy of Dermatology. Retrieved May 27, 2026, from https://www.aad.org/news/the-first-steps-of-sun-protection-how-to-keep-your-baby-safe
- Cancer Research UK. (n.d.). Looking at your mole or skin change (dermoscopy). Cancer Research UK. Retrieved May 27, 2026, from https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/tests-and-scans/looking-your-mole-dermoscopy
- Cancer Research UK. (n.d.). Tests for skin cancer. Cancer Research UK. Retrieved May 27, 2026, from https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/skin-cancer/getting-diagnosed/tests
- Centers for Disease Control and Prevention. (2024, July 1). Symptoms of skin cancer. CDC. https://www.cdc.gov/skin-cancer/symptoms/index.html
- Centers for Disease Control and Prevention. (2026, February 10). Sun safety facts. CDC. https://www.cdc.gov/skin-cancer/sun-safety/index.html
- Cleveland Clinic. (2025, August 26). ABCDEs of skin cancer. Cleveland Clinic. https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/8648-skin-self-exam
- Cleveland Clinic. (n.d.). Heat rash/prickly heat. Cleveland Clinic. Retrieved May 27, 2026, from https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22440-heat-rashprickly-heat
- Food and Drug Administration. (2024, May 7). The sun and your medicine. U.S. Food and Drug Administration. https://www.fda.gov/drugs/understanding-over-counter-medicines/sun-and-your-medicine
- MedlinePlus. (2025, June 30). Skin biopsy. MedlinePlus. https://medlineplus.gov/lab-tests/skin-biopsy/
- NHS. (n.d.). Athlete’s foot. NHS. Retrieved May 27, 2026, from https://www.nhs.uk/conditions/athletes-foot/
- NHS. (n.d.). Heat rash (prickly heat). NHS. Retrieved May 27, 2026, from https://www.nhs.uk/conditions/heat-rash-prickly-heat/
- NHS. (n.d.). Insect bites and stings. NHS. Retrieved May 27, 2026, from https://www.nhs.uk/conditions/insect-bites-and-stings/
- NHS. (n.d.). Moles. NHS. Retrieved May 27, 2026, from https://www.nhs.uk/conditions/moles/
- NHS. (n.d.). Polymorphic light eruption. NHS. Retrieved May 27, 2026, from https://www.nhs.uk/conditions/polymorphic-light-eruption/
- NHS. (n.d.). Sunburn. NHS. Retrieved May 27, 2026, from https://www.nhs.uk/conditions/sunburn/
- NHS Inform. (n.d.). Ringworm and other fungal infections. NHS Inform. Retrieved May 27, 2026, from https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/infections-and-poisoning/ringworm-and-other-fungal-infections/
- World Health Organization. (2022, June 21). Ultraviolet radiation. World Health Organization. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ultraviolet-radiation
- World Health Organization. (2022, June 20). Radiation: The ultraviolet (UV) index. World Health Organization. https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/radiation-the-ultraviolet-%28uv%29-index
- World Health Organization. (2024, July 16). Radiation: Protecting against skin cancer. World Health Organization. https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/radiation-protecting-against-skin-cancer


