Ύπνος, Οθόνες και Ρουτίνα μετά το Καλοκαίρι

Μετά το καλοκαίρι, ο ύπνος, οι οθόνες και η καθημερινή ρουτίνα μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ενέργεια, τη συγκέντρωση, τη διάθεση και τη λειτουργικότητα παιδιών και ενηλίκων.

Τα παιδιά μπορεί να δυσκολεύονται να επιστρέψουν σε πρωινό ξύπνημα, σχολικό πρόγραμμα, διάβασμα και δραστηριότητες. Οι ενήλικες μπορεί να επιστρέφουν σε απαιτητική εργασία, περισσότερες ώρες οθόνης, καθιστική ζωή, άγχος και λιγότερο ύπνο.

Δεν χρειάζεται πανικός.

Χρειάζεται σταδιακή επαναφορά στη ρουτίνα, προσοχή στον ύπνο, πρακτικά όρια στις οθόνες, καθημερινή κίνηση και ιατρική αξιολόγηση όταν υπάρχουν συμπτώματα που επιμένουν ή ανησυχούν.

Ο επαρκής ύπνος, η φυσική δραστηριότητα και η ισορροπημένη χρήση οθονών συνδέονται με καλύτερη υγεία, συγκέντρωση και καθημερινή λειτουργικότητα. [1], [2], [3], [4]

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο, μπορούμε να σας καθοδηγήσουμε αν η κόπωση, οι πονοκέφαλοι, η δυσκολία συγκέντρωσης, η υπνηλία, το άγχος ή άλλα συμπτώματα επιμένουν μετά την επιστροφή στο σχολείο ή στην εργασία.

Γιατί η επιστροφή στη ρουτίνα είναι δύσκολη;

Το καλοκαίρι συνήθως αλλάζει το πρόγραμμα.

Τα παιδιά μπορεί να κοιμούνται πιο αργά, να ξυπνούν πιο αργά, να περνούν περισσότερες ώρες σε οθόνες και να έχουν λιγότερη σταθερή καθημερινότητα.

Οι ενήλικες μπορεί να έχουν πιο χαλαρό πρόγραμμα, διαφορετικές ώρες ύπνου, ταξίδια, κοινωνικές υποχρεώσεις, λιγότερη άσκηση ή περισσότερα γεύματα εκτός σπιτιού.

Όταν ξεκινά ξανά το σχολείο ή η εργασία, το σώμα και το μυαλό χρειάζονται χρόνο για να προσαρμοστούν.

Αυτή η προσαρμογή μπορεί να φανεί ως:

• πρωινή κόπωση
• δυσκολία συγκέντρωσης
• εκνευρισμός
• πονοκέφαλοι
• ζάλη
• αϋπνία
• χαμηλή ενέργεια
• άγχος
• δυσκολία επιστροφής σε σταθερά γεύματα
• μειωμένη διάθεση

Συνήθως, η σταδιακή επαναφορά βοηθά.

Όμως, όταν τα συμπτώματα επιμένουν, χειροτερεύουν ή επηρεάζουν σοβαρά την καθημερινότητα, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Ύπνος στα παιδιά: γιατί είναι τόσο σημαντικός;

Ο ύπνος είναι βασικός για την ανάπτυξη, τη μάθηση, τη συμπεριφορά και τη γενική υγεία του παιδιού.

Ένα παιδί που δεν κοιμάται αρκετά μπορεί να δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί, να θυμάται, να συνεργάζεται, να ελέγχει τη διάθεσή του ή να έχει ενέργεια μέσα στην ημέρα.

Η έλλειψη ύπνου μπορεί να φανεί ως:

• υπνηλία
• πρωινή κόπωση
• δυσκολία στο ξύπνημα
• εκνευρισμός
• κλάμα ή έντονη αντίδραση
• δυσκολία συγκέντρωσης
• πονοκέφαλοι
• χαμηλή σχολική συμμετοχή
• αυξημένη χρήση οθονών
• δυσκολία στη ρουτίνα

Στα παιδιά και στους εφήβους, ο ύπνος συνδέεται με τη σχολική λειτουργικότητα, τη διάθεση, την προσοχή και τη γενική υγεία. [1], [5]

Αν η δυσκολία ύπνου επιμένει, αν το παιδί ροχαλίζει έντονα ή αν υπάρχει έντονη ημερήσια υπνηλία, χρειάζεται συζήτηση με γιατρό.

Πόσο ύπνο χρειάζεται ένα παιδί;

Οι ανάγκες ύπνου διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία.

Γενικά, τα παιδιά σχολικής ηλικίας χρειάζονται αρκετές ώρες ύπνου κάθε βράδυ, ενώ οι έφηβοι συχνά κοιμούνται λιγότερο από όσο χρειάζονται.

Για την πρακτική καθημερινότητα, οι γονείς μπορούν να παρατηρήσουν αν το παιδί:

• ξυπνά σχετικά εύκολα
• έχει ενέργεια μέσα στην ημέρα
• μπορεί να συγκεντρωθεί
• δεν κοιμάται συχνά μέσα στην ημέρα
• δεν έχει έντονη πρωινή δυσκολία
• δεν έχει μεγάλες αλλαγές στη διάθεση
• δεν χρειάζεται υπερβολική πίεση για να σηκωθεί

Αν το παιδί χρειάζεται πολύ κόπο για να ξυπνήσει κάθε πρωί, αν είναι μόνιμα κουρασμένο ή αν κοιμάται πολύ αργά, η ρουτίνα ύπνου χρειάζεται προσοχή.

Ύπνος στους εφήβους

Οι έφηβοι συχνά δυσκολεύονται περισσότερο με τον ύπνο.

Μπορεί να κοιμούνται αργά λόγω διαβάσματος, κοινωνικής ζωής, οθονών, άγχους ή αλλαγών στον φυσικό ρυθμό ύπνου.

Το πρόβλημα είναι ότι το σχολείο απαιτεί πρωινό ξύπνημα.

Έτσι, ο έφηβος μπορεί να ξεκινά την ημέρα με έλλειψη ύπνου.

Αυτό μπορεί να επηρεάσει:

• συγκέντρωση
• μνήμη
• διάθεση
• κίνητρο
• σχολική απόδοση
• ασφάλεια στις μετακινήσεις
• συμμετοχή σε δραστηριότητες
• ψυχική ευεξία

Οι έφηβοι δεν χρειάζονται μόνο «πειθαρχία».

Χρειάζονται ρεαλιστική ρουτίνα, σταδιακή προσαρμογή, λιγότερες οθόνες πριν τον ύπνο και υποστήριξη όταν υπάρχει άγχος ή δυσκολία.

Οθόνες πριν τον ύπνο: τι πρέπει να προσέχουν οι γονείς;

Οι οθόνες είναι μέρος της καθημερινότητας.

Το θέμα δεν είναι μόνο πόση ώρα χρησιμοποιούνται, αλλά και πότε, πώς και τι αντικαθιστούν.

Η υπερβολική χρήση οθονών μπορεί να μειώσει τον χρόνο για ύπνο, φυσική δραστηριότητα, παιχνίδι, διάβασμα, οικογενειακή επικοινωνία και ξεκούραση. [3], [4]

Ιδιαίτερα πριν τον ύπνο, οι οθόνες μπορεί να δυσκολέψουν τη χαλάρωση και να καθυστερήσουν την ώρα που το παιδί κοιμάται.

Πρακτικά, μπορεί να βοηθήσει:

• να μην υπάρχουν οθόνες στο κρεβάτι
• να σταματούν οι οθόνες αρκετή ώρα πριν τον ύπνο
• να υπάρχει σταθερή βραδινή ρουτίνα
• να αποφεύγεται έντονο περιεχόμενο το βράδυ
• να φορτίζονται κινητά και tablets έξω από το υπνοδωμάτιο
• να υπάρχουν κανόνες που ισχύουν για όλη την οικογένεια
• να υπάρχει εναλλακτική, όπως βιβλίο, ήσυχη μουσική ή συζήτηση

Δεν χρειάζεται να γίνει μάχη κάθε βράδυ.

Χρειάζεται σταθερότητα και συνέπεια.

Πρέπει να υπάρχει συγκεκριμένο όριο οθόνης;

Δεν υπάρχει ένα μόνο όριο που να ταιριάζει σε όλα τα παιδιά και όλους τους εφήβους.

Η χρήση οθονών πρέπει να αξιολογείται με βάση την ηλικία, το περιεχόμενο, την ώρα χρήσης, τη διάρκεια, τον ύπνο, τη φυσική δραστηριότητα, το σχολείο και την κοινωνική ζωή.

Αν η οθόνη αντικαθιστά τον ύπνο, την κίνηση, το παιχνίδι, την επικοινωνία ή τη σχολική λειτουργικότητα, τότε χρειάζεται αναθεώρηση της ρουτίνας. [3], [4]

Οι γονείς μπορούν να ρωτήσουν:

• κοιμάται αρκετά το παιδί;
• τρώει χωρίς οθόνη;
• κινείται καθημερινά;
• συμμετέχει στο σχολείο;
• έχει χρόνο για παιχνίδι ή κοινωνική επαφή;
• μπορεί να σταματήσει την οθόνη χωρίς μεγάλη δυσκολία;
• χρησιμοποιεί οθόνη αργά τη νύχτα;
  η οθόνη αυξάνει το άγχος ή τον εκνευρισμό;

Αυτές οι ερωτήσεις είναι συχνά πιο χρήσιμες από το να μετράμε μόνο λεπτά.

Οθόνες και πονοκέφαλοι

Πολλά παιδιά και ενήλικες συνδέουν τους πονοκεφάλους με πολλές ώρες σε οθόνη.

Η οθόνη μπορεί να συμβάλλει σε πονοκέφαλο όταν συνδυάζεται με:

• λίγα διαλείμματα
• κακή στάση σώματος
• ανεπαρκή φωτισμό
• ένταση στα μάτια
• πολύωρη χρήση κοντά στον ύπνο
• κακό ύπνο
• αφυδάτωση
• άγχος
• παρατεταμένη συγκέντρωση

Αν οι πονοκέφαλοι εμφανίζονται συχνά με διάβασμα ή οθόνες, χρειάζεται να συζητηθεί με γιατρό.

Ο γιατρός μπορεί να κρίνει αν χρειάζεται έλεγχος όρασης, αξιολόγηση ύπνου, παιδιατρική ή νευρολογική αξιολόγηση, ανάλογα με την εικόνα.

Οθόνες και δυσκολία συγκέντρωσης

Η δυσκολία συγκέντρωσης δεν οφείλεται πάντα στις οθόνες.

Μπορεί να σχετίζεται με ύπνο, άγχος, ακοή, όραση, μαθησιακές δυσκολίες, κόπωση, πονοκεφάλους ή άλλα θέματα.

Όμως η χρήση οθονών μπορεί να επηρεάσει τη συγκέντρωση όταν:

• μειώνει τον ύπνο
• γεμίζει όλα τα κενά της ημέρας
• μειώνει τη φυσική δραστηριότητα
• δυσκολεύει τη μετάβαση στο διάβασμα
• προκαλεί έντονο εκνευρισμό όταν σταματά
• γίνεται αργά το βράδυ
• αντικαθιστά κοινωνικές και οικογενειακές δραστηριότητες

Η λύση δεν είναι πάντα η απόλυτη απαγόρευση.

Συνήθως βοηθά ένα πρακτικό πρόγραμμα, με ξεκάθαρους κανόνες και σταδιακή επιστροφή σε ισορροπία.

Φυσική δραστηριότητα μετά το καλοκαίρι

Η κίνηση βοηθά τον ύπνο, τη διάθεση, την ενέργεια, την καρδιά, τους μύες και τη γενική υγεία.

Τα παιδιά και οι έφηβοι ωφελούνται από καθημερινή φυσική δραστηριότητα, ενώ οι ενήλικες χρειάζονται συστηματική κίνηση για τη γενική και καρδιομεταβολική υγεία. [2], [6]

Μετά το καλοκαίρι, δεν χρειάζεται απότομη επιστροφή σε έντονη άσκηση.

Μπορεί να βοηθήσει:

• περπάτημα
• παιχνίδι έξω
• ποδήλατο
• κολύμπι
• οργανωμένη δραστηριότητα
• μικρά διαλείμματα από την καρέκλα
• σκάλες αντί για ασανσέρ
• ήπια άσκηση μετά την εργασία

Αν παιδί ή ενήλικας εμφανίζει πόνο στο στήθος, δύσπνοια, ζάλη ή λιποθυμική τάση με την άσκηση, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση πριν από έντονη δραστηριότητα.

Πρωινή ρουτίνα για παιδιά

Η πρωινή ρουτίνα επηρεάζει όλη την ημέρα του παιδιού.

Ένα παιδί που ξυπνά την τελευταία στιγμή, χωρίς πρωινό και με ένταση, μπορεί να ξεκινά το σχολείο κουρασμένο ή αγχωμένο.

Πρακτικά, μπορεί να βοηθήσει:

• σταθερή ώρα ξυπνήματος
• προετοιμασία τσάντας από το προηγούμενο βράδυ
• ρούχα έτοιμα από πριν
• απλό πρωινό
• λιγότερες οθόνες το πρωί
• ήρεμος χρόνος πριν την έξοδο
• μικρή λίστα με τη ρουτίνα για μικρότερα παιδιά

Δεν χρειάζεται η ρουτίνα να είναι τέλεια.

Χρειάζεται να είναι επαναλαμβανόμενη και ρεαλιστική.

Βραδινή ρουτίνα για παιδιά

Η βραδινή ρουτίνα βοηθά το παιδί να ηρεμήσει.

Μπορεί να περιλαμβάνει:

• μπάνιο
• τακτοποίηση τσάντας
• χαμηλότερο φωτισμό
• διάβασμα βιβλίου
• ήρεμη συζήτηση
• σταθερή ώρα ύπνου
• αποφυγή οθονών στο κρεβάτι

Το παιδί χρειάζεται να καταλαβαίνει ότι η ημέρα κλείνει σταδιακά.

Αν κάθε βράδυ υπάρχει έντονη διαπραγμάτευση, φωνές ή καθυστέρηση με οθόνες, ο ύπνος γίνεται πιο δύσκολος.

Η σταθερή ρουτίνα συχνά βοηθά περισσότερο από τις συνεχείς απαγορεύσεις.

Ρουτίνα για εφήβους

Στους εφήβους, η ρουτίνα χρειάζεται συνεργασία.

Οι έφηβοι συνήθως δεν ανταποκρίνονται καλά σε συνεχείς εντολές χωρίς εξήγηση.

Μπορεί να βοηθήσει μια συζήτηση για:

• πόσο ύπνο χρειάζονται
• πώς νιώθουν το πρωί
• πότε χρησιμοποιούν κινητό
• τι τους δυσκολεύει να κοιμηθούν
• πότε κάνουν διάβασμα
• πότε χρειάζονται ξεκούραση
• πώς μπορούν να οργανώσουν καλύτερα τις οθόνες

Οι γονείς μπορούν να βάλουν όρια, αλλά είναι χρήσιμο να εξηγήσουν τον λόγο.

Στόχος δεν είναι ο έλεγχος για τον έλεγχο.

Στόχος είναι ο έφηβος να λειτουργεί καλύτερα, να κοιμάται περισσότερο και να έχει περισσότερη ενέργεια.

Ύπνος και ενήλικες μετά τις διακοπές

Οι ενήλικες συχνά υποτιμούν τον ύπνο τους.

Μετά τις διακοπές, η επιστροφή σε εργασία μπορεί να φέρει:

• αϋπνία
• δυσκολία πρωινού ξυπνήματος
• κόπωση
• πονοκεφάλους
• χαμηλή συγκέντρωση
• αυξημένη καφεΐνη
• άγχος
• μειωμένη διάθεση
• λιγότερη άσκηση

Ο ύπνος επηρεάζει την εργασία, τη μνήμη, την ενέργεια και τη διάθεση. [1]

Πρακτικά, μπορεί να βοηθήσει:

• σταθερή ώρα ύπνου και ξυπνήματος
• λιγότερες οθόνες πριν τον ύπνο
• περιορισμός καφεΐνης αργά μέσα στην ημέρα
• ήπια φυσική δραστηριότητα
• αποφυγή βαριάς δουλειάς μέχρι αργά το βράδυ
• οργάνωση της επόμενης ημέρας από νωρίς
• ήρεμη βραδινή ρουτίνα

Αν η αϋπνία επιμένει, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Κόπωση μετά το καλοκαίρι: πότε να ανησυχήσω;

Η κόπωση μετά τις διακοπές μπορεί να είναι φυσιολογική για λίγες ημέρες.

Όμως χρειάζεται αξιολόγηση όταν:

• επιμένει για εβδομάδες
• δεν βελτιώνεται με ξεκούραση
• επηρεάζει το σχολείο ή την εργασία
• συνοδεύεται από δύσπνοια
• συνοδεύεται από πόνο στο στήθος
• συνοδεύεται από λιποθυμική τάση
• συνοδεύεται από ανεξήγητη απώλεια βάρους
• συνοδεύεται από πυρετό
• συνοδεύεται από νυχτερινές εφιδρώσεις
• συνοδεύεται από έντονη υπνηλία
• συνοδεύεται από σημαντική αλλαγή διάθεσης
• συνοδεύεται από ταχυκαρδίες

Η κόπωση μπορεί να σχετίζεται με ύπνο και ρουτίνα, αλλά μπορεί επίσης να σχετίζεται με αναιμία, θυρεοειδή, σάκχαρο, λοιμώξεις, φάρμακα, άγχος, κατάθλιψη ή άλλες καταστάσεις. [7]

Ο γιατρός θα κρίνει αν χρειάζονται εξετάσεις.

Πότε το ροχαλητό ή η υπνηλία χρειάζονται αξιολόγηση;

Το ροχαλητό δεν πρέπει πάντα να αγνοείται, ειδικά όταν είναι συχνό και συνοδεύεται από κακή ποιότητα ύπνου.

Σε παιδιά, χρειάζεται συζήτηση με γιατρό όταν υπάρχει:

• συχνό έντονο ροχαλητό
• αναπνοή από το στόμα
• παύσεις στην αναπνοή στον ύπνο
• ανήσυχος ύπνος
• πρωινή κόπωση
• υπνηλία μέσα στην ημέρα
• δυσκολία συγκέντρωσης
• αλλαγές συμπεριφοράς

Σε ενήλικες, χρειάζεται αξιολόγηση όταν υπάρχει:

• δυνατό ροχαλητό
• παύσεις στην αναπνοή που παρατηρεί ο/η σύντροφος
• έντονη υπνηλία την ημέρα
• πρωινοί πονοκέφαλοι
• υψηλή πίεση
• κόπωση που δεν εξηγείται
• δυσκολία συγκέντρωσης

Ο γιατρός θα κρίνει αν χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.

Πότε η ρουτίνα δεν είναι αρκετή και χρειάζεται γιατρός;

Μερικές φορές η βελτίωση ύπνου, ο περιορισμός οθονών και η καλύτερη οργάνωση βοηθούν πολύ.

Όμως χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση όταν:

• τα συμπτώματα επιμένουν
• υπάρχει έντονη κόπωση
• υπάρχει πονοκέφαλος που επαναλαμβάνεται
• υπάρχει ζάλη ή λιποθυμική τάση
• υπάρχει απώλεια βάρους
• υπάρχει δύσπνοια
• υπάρχει πόνος στο στήθος
• υπάρχει σημαντική αλλαγή διάθεσης
• υπάρχει ξαφνική δυσκολία συγκέντρωσης
• υπάρχει απώλεια δεξιοτήτων σε παιδί
• το παιδί ή ο ενήλικας δεν μπορεί να λειτουργήσει κανονικά

Η ρουτίνα βοηθά.

Αλλά δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως λόγος για να καθυστερεί η αξιολόγηση όταν υπάρχουν ανησυχητικά συμπτώματα.

Συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοηθούν

Ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια αν υπάρχει:

• πόνος ή πίεση στο στήθος
• ξαφνική δύσπνοια
• λιποθυμία
• σπασμοί
• ξαφνική αδυναμία ή μούδιασμα
• δυσκολία στην ομιλία
• σύγχυση
• έντονος ξαφνικός πονοκέφαλος
• σοβαρή αλλεργική αντίδραση
• σοβαρή αφυδάτωση
• τραυματισμός με ανησυχητικά συμπτώματα
• σε παιδί, πονοκέφαλος με εμετούς, υπνηλία, νευρολογικά συμπτώματα ή αυχενική δυσκαμψία

Αν τα συμπτώματα είναι ξαφνικά, σοβαρά ή επείγοντα, απευθυνθείτε άμεσα σε υπηρεσίες επειγόντων ή σε Τμήμα Επειγόντων. [8]

Τι να παρατηρήσετε πριν το ραντεβού;

Πριν από το ραντεβού, σημειώστε:

• πόσες ώρες κοιμάται το παιδί ή ο ενήλικας
• τι ώρα κοιμάται και ξυπνά
• αν υπάρχουν οθόνες πριν τον ύπνο
• αν υπάρχει ροχαλητό
• αν υπάρχει ημερήσια υπνηλία
• αν υπάρχουν πονοκέφαλοι
• αν υπάρχει ζάλη
• αν υπάρχει κόπωση
• αν τα συμπτώματα επηρεάζουν σχολείο ή εργασία
• αν υπάρχουν αλλαγές στη διάθεση
• αν υπάρχει άγχος
• αν υπάρχουν πρόσφατες λοιμώξεις
• αν άλλαξαν φάρμακα ή συμπληρώματα

Αυτές οι πληροφορίες βοηθούν τον γιατρό να καταλάβει αν το θέμα μοιάζει κυρίως με ρουτίνα ή αν χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.

Τι να φέρετε στο ραντεβού;

Στο ραντεβού είναι χρήσιμο να έχετε:

• προηγούμενες εξετάσεις
• βιβλιάριο υγείας παιδιού
• λίστα φαρμάκων
• πληροφορίες για αλλεργίες
• σημειώσεις για ύπνο και οθόνες
• παρατηρήσεις από το σχολείο
• μετρήσεις πίεσης, αν υπάρχουν
• πληροφορίες για εργασία ή σχολική επιβάρυνση
• σημειώσεις για πονοκεφάλους ή κόπωση
• οικογενειακό ιστορικό

Αν έχετε ήδη προσπαθήσει αλλαγές στη ρουτίνα, σημειώστε τι βοήθησε και τι όχι.

Πώς βοηθά το ΔΙΚΤΑΙΟΝ;

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο, μπορούμε να βοηθήσουμε παιδιά, εφήβους και ενήλικες που δυσκολεύονται με την επιστροφή στη ρουτίνα μετά το καλοκαίρι.

Ανάλογα με την περίπτωση, μπορούμε να σας καθοδηγήσουμε για:

• παιδιατρική αξιολόγηση
• παθολογική αξιολόγηση ενηλίκων
• ΩΡΛ αξιολόγηση όταν υπάρχει ροχαλητό, μπούκωμα ή υποψία προβλήματος ύπνου
• λογοθεραπευτική αξιολόγηση όταν υπάρχει δυσκολία λόγου ή επικοινωνίας
• παιδονευρολογική αξιολόγηση όταν υπάρχουν πονοκέφαλοι, ζάλη ή αναπτυξιακές ανησυχίες
• νευρολογική αξιολόγηση ενηλίκων όταν υπάρχουν σχετικά συμπτώματα
• διαγνωστικές εξετάσεις όταν ζητηθούν από τον γιατρό

Στόχος μας είναι να ξεχωρίσουμε πότε χρειάζεται απλή υποστήριξη ρουτίνας και πότε χρειάζεται ιατρική διερεύνηση.

Πότε να κλείσετε ραντεβού;

Κλείστε ραντεβού αν:

• η κόπωση επιμένει
• το παιδί δεν μπορεί να προσαρμοστεί στο σχολικό πρόγραμμα
• υπάρχει έντονη δυσκολία ύπνου
• υπάρχουν πονοκέφαλοι
• υπάρχει ζάλη
• υπάρχει έντονη υπνηλία μέσα στην ημέρα
• υπάρχει δυνατό ροχαλητό
• οι οθόνες επηρεάζουν σοβαρά τον ύπνο ή τη λειτουργικότητα
• υπάρχει αλλαγή συμπεριφοράς ή διάθεσης
• ένας ενήλικας δυσκολεύεται να επιστρέψει στην εργασία λόγω κόπωσης ή αϋπνίας
• υπάρχουν συμπτώματα που επιμένουν ή ανησυχούν

Αν υπάρχουν ξαφνικά ή σοβαρά συμπτώματα, ζητήστε άμεσα επείγουσα βοήθεια.

Συχνές Ερωτήσεις

Γιατί το παιδί δυσκολεύεται να ξυπνήσει μετά το καλοκαίρι;
Συχνά φταίει η αλλαγή ρουτίνας, οι αργές ώρες ύπνου, οι πολλές οθόνες ή η απότομη επιστροφή στο σχολικό πρόγραμμα. Αν η δυσκολία επιμένει ή συνοδεύεται από έντονη κόπωση, χρειάζεται αξιολόγηση.

---

Μπορούν οι οθόνες να επηρεάσουν τον ύπνο;
Ναι. Οι οθόνες, ειδικά πριν τον ύπνο, μπορεί να καθυστερούν τη χαλάρωση και να μειώνουν τον χρόνο ύπνου. Η χρήση οθονών μπορεί επίσης να αντικαθιστά φυσική δραστηριότητα, παιχνίδι και οικογενειακή επικοινωνία. [3], [4]

---

Πρέπει να κόψω εντελώς τις οθόνες;
Όχι απαραίτητα. Συνήθως χρειάζεται ισορροπία, κανόνες και αποφυγή οθονών πριν τον ύπνο. Σημασία έχει αν οι οθόνες επηρεάζουν τον ύπνο, το σχολείο, την κίνηση και την καθημερινή λειτουργικότητα.

---

Πότε η κόπωση μετά το καλοκαίρι χρειάζεται γιατρό;
Όταν επιμένει για εβδομάδες, δεν βελτιώνεται με ξεκούραση ή συνοδεύεται από δύσπνοια, πόνο στο στήθος, ζάλη, λιποθυμική τάση, απώλεια βάρους, πυρετό ή έντονη υπνηλία. [7]

---

Μπορεί ο κακός ύπνος να προκαλέσει δυσκολία συγκέντρωσης;
Ναι. Ο ανεπαρκής ύπνος μπορεί να επηρεάσει προσοχή, μνήμη, διάθεση και σχολική ή εργασιακή λειτουργικότητα. [1], [5]

---

Πότε το ροχαλητό στα παιδιά χρειάζεται αξιολόγηση;
Όταν είναι συχνό ή έντονο, όταν υπάρχουν παύσεις στην αναπνοή, πρωινή κόπωση, υπνηλία, δυσκολία συγκέντρωσης ή αλλαγές συμπεριφοράς.

---

Τι βοηθά στην επιστροφή στη σχολική ρουτίνα;
Σταθερή ώρα ύπνου, περιορισμός οθονών πριν τον ύπνο, προετοιμασία από το προηγούμενο βράδυ, ήρεμη πρωινή ρουτίνα, φυσική δραστηριότητα και σταδιακή προσαρμογή.

---

Τι βοηθά τους ενήλικες να επιστρέψουν στην εργασιακή ρουτίνα;
Σταθερός ύπνος, λιγότερες οθόνες το βράδυ, ήπια άσκηση, καλύτερη οργάνωση γευμάτων, περιορισμός καφεΐνης αργά μέσα στην ημέρα και έλεγχος συμπτωμάτων που επιμένουν.

---

Πότε πρέπει να πάω στα επείγοντα;
Αν υπάρχει πόνος στο στήθος, δύσπνοια, λιποθυμία, σπασμοί, ξαφνική αδυναμία, δυσκολία στην ομιλία, σύγχυση ή έντονος ξαφνικός πονοκέφαλος, ζητήστε άμεσα επείγουσα βοήθεια. [8]

---

Πώς μπορεί να βοηθήσει το ΔΙΚΤΑΙΟΝ;
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, μπορούμε να βοηθήσουμε με παιδιατρική, παθολογική, ΩΡΛ, νευρολογική, παιδονευρολογική και διαγνωστική καθοδήγηση, ανάλογα με τα συμπτώματα και τις ανάγκες του ασθενούς.

Διαβάστε επίσης

• Οικογενειακός Προληπτικός Έλεγχος πριν την Επιστροφή στο Σχολείο ή την Εργασία
• Ο Πλήρης Οδηγός Οικογενειακού Προληπτικού Ελέγχου πριν την επιστροφή στο σχολείο και την εργασία
• Τι check-up χρειάζεται το παιδί πριν την επιστροφή στο σχολείο;
• Πονοκέφαλος, ζάλη και δυσκολία συγκέντρωσης στα παιδιά
• Check-up ενηλίκων πριν την επιστροφή στην εργασία
• Κόπωση μετά τις διακοπές: πότε είναι φυσιολογική και πότε χρειάζεται έλεγχος;