Λόγος, Ομιλία και Επικοινωνία πριν το Σχολείο

Η λογοθεραπευτική αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει όταν ένα παιδί δυσκολεύεται στον λόγο, στην ομιλία, στην κατανόηση οδηγιών, στην επικοινωνία ή στη συμμετοχή του στο σχολικό περιβάλλον.

Δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί που μιλά αργότερα από άλλα παιδιά έχει σοβαρό πρόβλημα. Τα παιδιά αναπτύσσονται με διαφορετικό ρυθμό.

Όμως, όταν οι γονείς, ο παιδίατρος ή οι εκπαιδευτικοί ανησυχούν, είναι καλύτερο να γίνει αξιολόγηση παρά να περιμένει η οικογένεια για μεγάλο διάστημα χωρίς καθοδήγηση. Τα αναπτυξιακά ορόσημα λόγου και επικοινωνίας βοηθούν τους επαγγελματίες υγείας να εκτιμήσουν αν ένα παιδί χρειάζεται επιπλέον υποστήριξη. [1], [2]

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο, μπορούμε να σας καθοδηγήσουμε για λογοθεραπευτική αξιολόγηση, παιδιατρική αξιολόγηση ή άλλη σχετική εκτίμηση, ανάλογα με την εικόνα του παιδιού.

Τι εννοούμε με λόγο, ομιλία και επικοινωνία;

Οι λέξεις αυτές συχνά χρησιμοποιούνται μαζί, αλλά δεν σημαίνουν ακριβώς το ίδιο.

Λόγος

Ο λόγος είναι η ικανότητα του παιδιού να καταλαβαίνει και να χρησιμοποιεί λέξεις και προτάσεις.

Περιλαμβάνει:

• κατανόηση οδηγιών
• λεξιλόγιο
• δημιουργία προτάσεων
• αφήγηση
• περιγραφή γεγονότων
• κατανόηση ερωτήσεων

Ομιλία

Η ομιλία είναι το πώς παράγονται οι ήχοι και οι λέξεις.

Περιλαμβάνει:

• άρθρωση
• καθαρότητα ομιλίας
• ρυθμό
• φωνή
• ροή της ομιλίας

Επικοινωνία

Η επικοινωνία είναι το πώς το παιδί χρησιμοποιεί τον λόγο, τη φωνή, το βλέμμα, τις χειρονομίες και τη συμπεριφορά για να εκφράσει ανάγκες, σκέψεις και συναισθήματα.

Περιλαμβάνει:

• επαφή με άλλους
• απαντήσεις σε ερωτήσεις
• κοινωνική αλληλεπίδραση
• συμμετοχή σε παιχνίδι
• κατανόηση κοινωνικών σημάτων
• ικανότητα να ζητά βοήθεια

Ένα παιδί μπορεί να έχει δυσκολία σε ένα από αυτά ή σε περισσότερα από ένα.

Η αξιολόγηση βοηθά να γίνει πιο καθαρή η εικόνα.

Γιατί είναι σημαντικό πριν την επιστροφή στο σχολείο;

Το σχολείο απαιτεί πολλές επικοινωνιακές δεξιότητες.

Το παιδί χρειάζεται να:

• ακούει και να καταλαβαίνει οδηγίες
• απαντά σε ερωτήσεις
• ζητά βοήθεια
• περιγράφει τι χρειάζεται
• συμμετέχει σε ομάδα
• ακολουθεί ρουτίνες
• επικοινωνεί με δασκάλους και συμμαθητές
• διηγείται γεγονότα
• καταλαβαίνει απλές και πιο σύνθετες οδηγίες

Αν υπάρχει δυσκολία στον λόγο, στην ομιλία ή στην επικοινωνία, η σχολική καθημερινότητα μπορεί να γίνει πιο κουραστική για το παιδί.

Το παιδί μπορεί να φαίνεται ντροπαλό, αφηρημένο, ανήσυχο ή αρνητικό, ενώ στην πραγματικότητα μπορεί να δυσκολεύεται να καταλάβει ή να εκφραστεί.

Γι’ αυτό, πριν το σχολείο είναι χρήσιμο να αξιολογούνται έγκαιρα οι ανησυχίες.

Ποια σημάδια μπορεί να δείχνουν ότι χρειάζεται αξιολόγηση;

Οι γονείς μπορούν να ζητήσουν καθοδήγηση όταν το παιδί:

• μιλά πολύ λιγότερο από άλλα παιδιά της ηλικίας του
• χρησιμοποιεί πολύ λίγες λέξεις
• δεν φτιάχνει προτάσεις
• δυσκολεύεται να καταλάβει απλές οδηγίες
• δεν απαντά κατάλληλα σε ερωτήσεις
• δεν γίνεται εύκολα κατανοητό από άτομα εκτός οικογένειας
• μπερδεύει πολλούς ήχους
• αποφεύγει να μιλήσει
• δείχνει εκνευρισμό επειδή δεν μπορεί να εκφραστεί
• χρησιμοποιεί κυρίως χειρονομίες αντί για λόγο σε ηλικία που αναμένεται περισσότερη ομιλία
• δυσκολεύεται να διηγηθεί κάτι απλό
• δυσκολεύεται να παίξει ή να επικοινωνήσει με άλλα παιδιά
• τραυλίζει ή κολλά συχνά στις λέξεις
• έχει αλλαγή ή απώλεια δεξιοτήτων που είχε προηγουμένως

Αυτά τα σημάδια δεν σημαίνουν απαραίτητα κάτι σοβαρό.

Δείχνουν όμως ότι χρειάζεται αξιολόγηση, ώστε η οικογένεια να πάρει σωστή καθοδήγηση.

Πότε πρέπει να ανησυχήσω για καθυστέρηση λόγου;

Η καθυστέρηση λόγου μπορεί να φαίνεται διαφορετικά σε κάθε ηλικία.

Σε μικρότερες ηλικίες, μπορεί το παιδί να έχει λίγες λέξεις ή να μην προσπαθεί να επικοινωνήσει. Σε μεγαλύτερες ηλικίες, μπορεί να δυσκολεύεται να φτιάξει προτάσεις, να απαντήσει σε ερωτήσεις ή να διηγηθεί μια απλή ιστορία.

Οι γονείς πρέπει να ζητήσουν καθοδήγηση όταν αισθάνονται ότι το παιδί:

• δεν επικοινωνεί όσο αναμένεται για την ηλικία του
• δεν προσπαθεί να εκφράσει ανάγκες
• δεν φαίνεται να καταλαβαίνει απλές οδηγίες
• δεν χρησιμοποιεί λέξεις ή προτάσεις όπως άλλα παιδιά της ηλικίας του
• δεν δείχνει πρόοδο με τον χρόνο
• δυσκολεύεται σημαντικά στο σχολείο ή στο σπίτι

Τα παιδιά ακολουθούν γενικά μια αναπτυξιακή πορεία στον λόγο και στην επικοινωνία, αν και υπάρχει φυσιολογική διακύμανση. Τα ορόσημα βοηθούν να εντοπιστεί πότε ένα παιδί μπορεί να χρειάζεται επιπλέον αξιολόγηση. [1], [2]

Η ακοή πρέπει να ελέγχεται όταν υπάρχει δυσκολία στον λόγο;

Ναι, συχνά πρέπει να λαμβάνεται υπόψη.

Η ακοή είναι βασική για την ανάπτυξη της ομιλίας και της επικοινωνίας. Ένα παιδί που δεν ακούει καθαρά μπορεί να δυσκολεύεται να μάθει ήχους, λέξεις και οδηγίες. [5]

Η δυσκολία λόγου μπορεί να συνδέεται με ακοή όταν το παιδί:

• έχει συχνές ωτίτιδες
• ζητά επαναλήψεις
• δεν γυρίζει όταν το φωνάζουν
• ανεβάζει πολύ την ένταση της τηλεόρασης
• μιλά πολύ δυνατά
• δυσκολεύεται να ακολουθήσει οδηγίες
• έχει αίσθημα βουλώματος στο αυτί
• είχε ιστορικό προβλημάτων ακοής

Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο γιατρός μπορεί να κρίνει αν χρειάζεται ΩΡΛ αξιολόγηση ή έλεγχος ακοής μαζί με λογοθεραπευτική αξιολόγηση.

Δεν πρέπει να εξετάζεται ο λόγος απομονωμένα όταν υπάρχουν σημάδια μειωμένης ακοής.

Πότε η άρθρωση χρειάζεται αξιολόγηση;

Η άρθρωση αφορά το πώς το παιδί παράγει τους ήχους της ομιλίας.

Κάποια λάθη στους ήχους είναι φυσιολογικά σε μικρότερες ηλικίες. Όμως, όταν η ομιλία παραμένει πολύ δυσνόητη ή όταν το παιδί δυσκολεύεται περισσότερο από το αναμενόμενο, χρειάζεται αξιολόγηση.

Οι γονείς μπορούν να ζητήσουν καθοδήγηση αν:

• το παιδί δεν γίνεται κατανοητό από άτομα εκτός οικογένειας
• παραλείπει πολλούς ήχους
• αντικαθιστά πολλούς ήχους με άλλους
• η ομιλία του παραμένει πολύ ασαφής
• αποφεύγει να μιλήσει επειδή δεν το καταλαβαίνουν
• οι εκπαιδευτικοί δυσκολεύονται να καταλάβουν τι λέει
• υπάρχει έντονη απογοήτευση ή χαμηλή αυτοπεποίθηση

Η λογοθεραπευτική αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει να διαπιστωθεί ποιοι ήχοι δυσκολεύουν το παιδί και αν χρειάζεται υποστήριξη.

Τραυλισμός: πότε χρειάζεται βοήθεια;

Ο τραυλισμός ή η δυσροή μπορεί να εμφανιστεί σε παιδιά, ειδικά σε ηλικίες όπου ο λόγος αναπτύσσεται γρήγορα.

Μπορεί να φαίνεται ως:

• επανάληψη ήχων ή συλλαβών
• κόλλημα σε λέξεις
• παύσεις
• δυσκολία να ξεκινήσει μια λέξη
• ένταση στο πρόσωπο ή στο σώμα όταν μιλά
• αποφυγή λέξεων ή καταστάσεων ομιλίας

Οι γονείς πρέπει να ζητήσουν καθοδήγηση αν ανησυχούν για την ομιλία του παιδιού, αν το παιδί δυσφορεί, αν αποφεύγει να μιλήσει ή αν η δυσροή επιμένει. Η έγκαιρη συμβουλή μπορεί να βοηθήσει την οικογένεια να διαχειριστεί το θέμα με πιο ήρεμο και υποστηρικτικό τρόπο. [6], [7]

Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν με:

• ήρεμη ακρόαση
• χρόνο στο παιδί να ολοκληρώσει
• αποφυγή πίεσης
• αποφυγή συνεχών διορθώσεων
• ενδιαφέρον για το τι λέει, όχι μόνο για το πώς το λέει
• ήρεμο ρυθμό συζήτησης στο σπίτι

Δεν βοηθά να λέμε συνεχώς στο παιδί «μίλα πιο αργά» ή «πάρε ανάσα», ειδικά αν αυτό αυξάνει το άγχος του.

Πότε η δυσκολία κατανόησης είναι σημαντική;

Μερικές φορές το παιδί μιλά, αλλά δυσκολεύεται να καταλάβει.

Μπορεί να δυσκολεύεται να ακολουθήσει οδηγίες, να απαντήσει σε ερωτήσεις ή να κατανοήσει τι του ζητούν.

Αυτό μπορεί να φανεί στο σπίτι ή στο σχολείο.

Οι γονείς μπορεί να παρατηρήσουν ότι το παιδί:

• δεν ακολουθεί απλές οδηγίες
• χρειάζεται πολλές επαναλήψεις
• απαντά άσχετα
• μπερδεύεται σε καθημερινές ρουτίνες
• δυσκολεύεται να καταλάβει ιστορίες
• δεν καταλαβαίνει ερωτήσεις όπως «πού», «ποιος», «τι», «γιατί»
• φαίνεται ότι δεν προσέχει, ενώ μπορεί να μην καταλαβαίνει
• δυσκολεύεται όταν οι οδηγίες έχουν περισσότερα από ένα βήματα

Η κατανόηση του λόγου είναι σημαντική για τη σχολική μάθηση.

Αν υπάρχει δυσκολία, χρειάζεται αξιολόγηση και όχι απλή υπόθεση ότι το παιδί «δεν συγκεντρώνεται».

Πότε η δυσκολία έκφρασης επηρεάζει το παιδί;

Η έκφραση αφορά το πώς το παιδί χρησιμοποιεί λέξεις και προτάσεις για να πει αυτό που σκέφτεται.

Δυσκολία στην έκφραση μπορεί να φαίνεται όταν το παιδί:

• έχει μικρό λεξιλόγιο
• χρησιμοποιεί πολύ μικρές προτάσεις
• δυσκολεύεται να βρει λέξεις
• δυσκολεύεται να διηγηθεί τι έγινε
• μπερδεύει τη σειρά των γεγονότων
• αποφεύγει να απαντήσει
• θυμώνει επειδή δεν μπορεί να εξηγήσει
• δυσκολεύεται να συμμετέχει σε συζήτηση

Στο σχολείο, αυτό μπορεί να επηρεάσει την προφορική συμμετοχή, την αφήγηση, την κατανόηση κειμένων και την κοινωνική επικοινωνία.

Η λογοθεραπευτική αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει να ξεκαθαριστεί αν η δυσκολία αφορά λεξιλόγιο, γραμματική, οργάνωση λόγου, αφήγηση ή άλλους παράγοντες.

Κοινωνική επικοινωνία: τι πρέπει να παρατηρούν οι γονείς;

Η επικοινωνία δεν είναι μόνο λέξεις.

Ένα παιδί χρειάζεται να χρησιμοποιεί βλέμμα, χειρονομίες, εκφράσεις, σειρά στη συζήτηση και κοινωνική κατανόηση.

Οι γονείς μπορούν να παρατηρήσουν αν το παιδί:

• δυσκολεύεται να παίξει με άλλα παιδιά
• δεν απαντά όταν του μιλούν
• δεν δείχνει πράγματα για να τα μοιραστεί
• δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του στη συζήτηση
• μιλά μόνο για συγκεκριμένα θέματα
• δεν καταλαβαίνει εύκολα κοινωνικά σήματα
• δυσκολεύεται να ζητήσει βοήθεια
• αποφεύγει την επικοινωνία
• έχει έντονη απογοήτευση όταν δεν γίνεται κατανοητό

Αυτές οι δυσκολίες μπορεί να έχουν πολλές αιτίες.

Χρειάζεται αξιολόγηση από κατάλληλο επαγγελματία, ώστε να κατανοηθεί η εικόνα και να δοθεί καθοδήγηση.

Μπορεί η δυσκολία λόγου να επηρεάσει την αυτοπεποίθηση;

Ναι.

Ένα παιδί που δυσκολεύεται να μιλήσει, να απαντήσει ή να γίνει κατανοητό μπορεί να νιώθει απογοήτευση.

Μπορεί να αποφεύγει να συμμετέχει στην τάξη, να μη θέλει να μιλήσει μπροστά σε άλλους ή να θυμώνει όταν οι άλλοι δεν το καταλαβαίνουν.

Μερικά παιδιά γίνονται πιο ήσυχα. Άλλα γίνονται πιο εκνευρισμένα.

Η συμπεριφορά δεν πρέπει να ερμηνεύεται βιαστικά.

Πίσω από μια συμπεριφορά μπορεί να υπάρχει δυσκολία επικοινωνίας, ακοής, κατανόησης, άγχους ή σχολικής προσαρμογής.

Η αξιολόγηση βοηθά να βρεθεί η πραγματική ανάγκη του παιδιού.

Πότε χρειάζεται παιδιατρική αξιολόγηση πριν τη λογοθεραπεία;

Σε αρκετές περιπτώσεις, η παιδιατρική αξιολόγηση είναι χρήσιμη πριν ή παράλληλα με τη λογοθεραπευτική αξιολόγηση.

Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν υπάρχουν:

• καθυστέρηση ανάπτυξης σε περισσότερους τομείς
• απώλεια δεξιοτήτων
• συχνές ωτίτιδες
• υποψία μειωμένης ακοής
• δυσκολίες σίτισης ή κατάποσης
• νευρολογικά συμπτώματα
• σημαντική αλλαγή στη συμπεριφορά
• ιστορικό προωρότητας ή άλλου ιατρικού παράγοντα
• ανησυχία για γενική ανάπτυξη

Ο παιδίατρος μπορεί να αξιολογήσει τη συνολική εικόνα και να κρίνει αν χρειάζεται ΩΡΛ, παιδονευρολογική ή άλλη αξιολόγηση.

Πότε χρειάζεται παιδονευρολογική αξιολόγηση;

Παιδονευρολογική αξιολόγηση μπορεί να χρειάζεται όταν οι δυσκολίες λόγου ή επικοινωνίας συνδυάζονται με άλλα συμπτώματα.

Παραδείγματα είναι:

• απώλεια δεξιοτήτων που υπήρχαν προηγουμένως
• επεισόδια απώλειας επαφής
• σπασμοί
• σημαντική καθυστέρηση σε περισσότερους αναπτυξιακούς τομείς
• δυσκολίες κίνησης ή ισορροπίας
• έντονη αλλαγή συμπεριφοράς
• συχνοί ή ανησυχητικοί πονοκέφαλοι
• ανησυχίες για νευροαναπτυξιακή εικόνα

Η παιδονευρολογική αξιολόγηση δεν σημαίνει ότι υπάρχει απαραίτητα σοβαρή πάθηση.

Σημαίνει ότι χρειάζεται πιο ειδική εκτίμηση, ώστε να δοθεί σωστή καθοδήγηση.

Ποια συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοηθούν;

Ορισμένες καταστάσεις χρειάζονται άμεση ή πιο επείγουσα αξιολόγηση.

Ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια αν το παιδί έχει:

• ξαφνική απώλεια ομιλίας
• ξαφνική δυσκολία στην ομιλία
• σπασμούς
• απώλεια συνείδησης
• σύγχυση ή δυσκολία αφύπνισης
• ξαφνική αδυναμία ή μούδιασμα
• δυσκολία στην αναπνοή
• πνιγμονή ή δυσκολία κατάποσης με έντονη επιδείνωση
• σοβαρή αλλεργική αντίδραση
• τραυματισμό στο κεφάλι με αλλαγή συμπεριφοράς, εμετούς ή υπνηλία

Ξαφνικά, σοβαρά ή επείγοντα συμπτώματα χρειάζονται άμεση αξιολόγηση σε υπηρεσίες επειγόντων ή σε Τμήμα Επειγόντων. [8]

Αν το παιδί χάνει δεξιότητες που είχε προηγουμένως, ακόμη και αν δεν υπάρχει άμεσο επείγον, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση χωρίς μεγάλη καθυστέρηση.

Τι γίνεται στη λογοθεραπευτική αξιολόγηση;

Η λογοθεραπευτική αξιολόγηση προσαρμόζεται στην ηλικία και στις ανάγκες του παιδιού.

Μπορεί να περιλαμβάνει:

• συζήτηση με τους γονείς
• λήψη ιστορικού
• παρατήρηση επικοινωνίας
• αξιολόγηση κατανόησης
• αξιολόγηση έκφρασης
• αξιολόγηση άρθρωσης
• αξιολόγηση ροής ομιλίας
• αξιολόγηση κοινωνικής επικοινωνίας
• συζήτηση για το σχολείο και την καθημερινότητα
• καθοδήγηση για τα επόμενα βήματα

Ανάλογα με την εικόνα, μπορεί να προταθεί παρακολούθηση, θεραπευτικό πρόγραμμα, επανέλεγχος ή παραπομπή για άλλη αξιολόγηση.

Η αξιολόγηση δεν είναι «εξέταση που περνά ή αποτυγχάνει» το παιδί.

Είναι τρόπος να κατανοηθεί πώς επικοινωνεί και τι υποστήριξη μπορεί να χρειάζεται.

Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι γονείς στο σπίτι;

Οι γονείς μπορούν να στηρίξουν την επικοινωνία του παιδιού με απλούς τρόπους.

Μπορεί να βοηθήσει:

• να μιλάτε αργά και καθαρά
• να δίνετε χρόνο στο παιδί να απαντήσει
• να διαβάζετε βιβλία μαζί
• να περιγράφετε καθημερινές δραστηριότητες
• να κάνετε ανοιχτές αλλά απλές ερωτήσεις
• να ακούτε χωρίς να διακόπτετε συνεχώς
• να επαναλαμβάνετε σωστά τη λέξη χωρίς έντονη διόρθωση
• να ενθαρρύνετε το παιδί να ζητά βοήθεια
• να μειώνετε την πίεση όταν δυσκολεύεται
• να συνεργάζεστε με το σχολείο

Η υποστήριξη στο σπίτι δεν αντικαθιστά την αξιολόγηση όταν υπάρχει πραγματική ανησυχία.

Μπορεί όμως να βοηθήσει το παιδί να νιώσει πιο ασφαλές στην επικοινωνία.

Τι να φέρετε στο ραντεβού;

Για να είναι πιο χρήσιμη η αξιολόγηση, είναι καλό να έχετε μαζί σας:

• βιβλιάριο υγείας
• προηγούμενες ιατρικές γνωματεύσεις
• προηγούμενες λογοθεραπευτικές αξιολογήσεις, αν υπάρχουν
• έλεγχο ακοής, αν υπάρχει
• πληροφορίες για ωτίτιδες
• παρατηρήσεις από το σχολείο
• σημειώσεις για το πότε ξεκίνησε η δυσκολία
• παραδείγματα λέξεων ή προτάσεων που δυσκολεύουν το παιδί
• πληροφορίες για οικογενειακό ιστορικό
• λίστα φαρμάκων ή αλλεργιών

Αν μπορείτε, σημειώστε συγκεκριμένα παραδείγματα.

Για παράδειγμα:

• «Δεν ακολουθεί οδηγίες με δύο βήματα.»
• «Δεν τον καταλαβαίνουν άτομα εκτός οικογένειας.»
• «Κολλάει συχνά στην αρχή της λέξης.»
• «Δεν μπορεί να διηγηθεί τι έγινε στο σχολείο.»

Τα συγκεκριμένα παραδείγματα βοηθούν πολύ περισσότερο από μια γενική περιγραφή.

Πώς βοηθά το ΔΙΚΤΑΙΟΝ;

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο, μπορούμε να βοηθήσουμε οικογένειες που ανησυχούν για τον λόγο, την ομιλία ή την επικοινωνία του παιδιού.

Ανάλογα με την περίπτωση, μπορούμε να σας καθοδηγήσουμε για:

• λογοθεραπευτική αξιολόγηση
• παιδιατρική αξιολόγηση
• ΩΡΛ αξιολόγηση όταν υπάρχει υποψία ακοής
• παιδονευρολογική αξιολόγηση όταν υπάρχουν σχετικές ενδείξεις
• διαγνωστικές εξετάσεις όταν ζητηθούν από τον γιατρό

Στόχος μας είναι να βοηθήσουμε την οικογένεια να καταλάβει τι συμβαίνει, ποια αξιολόγηση είναι κατάλληλη και ποιο είναι το επόμενο πρακτικό βήμα.

Πότε να κλείσετε ραντεβού;

Κλείστε ραντεβού αν:

• ανησυχείτε για τον λόγο ή την ομιλία του παιδιού
• το παιδί δεν γίνεται εύκολα κατανοητό
• δυσκολεύεται να καταλάβει οδηγίες
• δυσκολεύεται να εκφραστεί
• αποφεύγει την επικοινωνία
• τραυλίζει και αυτό το επηρεάζει
• υπάρχουν παρατηρήσεις από το σχολείο
• υπάρχουν συχνές ωτίτιδες ή υποψία μειωμένης ακοής
• υπάρχει απώλεια δεξιοτήτων
• δεν βλέπετε πρόοδο με τον χρόνο

Δεν χρειάζεται να περιμένετε να «περάσει μόνο του» όταν η ανησυχία επιμένει.

Η αξιολόγηση μπορεί να προσφέρει καθαρή εικόνα και πρακτική καθοδήγηση.

Συχνές Ερωτήσεις

Πότε πρέπει να ζητήσω λογοθεραπευτική αξιολόγηση;
Ζητήστε αξιολόγηση όταν το παιδί μιλά πολύ λιγότερο από το αναμενόμενο, δεν γίνεται κατανοητό, δυσκολεύεται να καταλάβει οδηγίες, δυσκολεύεται να εκφραστεί, τραυλίζει ή αποφεύγει την επικοινωνία.

---

Αν το παιδί μιλήσει αργότερα από άλλα παιδιά, σημαίνει ότι έχει πρόβλημα;
Όχι απαραίτητα. Τα παιδιά αναπτύσσονται με διαφορετικό ρυθμό. Όμως όταν υπάρχει ανησυχία ή δεν υπάρχει πρόοδος, είναι σωστό να ζητηθεί αξιολόγηση. [1], [2]

---

Πρέπει να ελεγχθεί και η ακοή;
Συχνά ναι, ειδικά αν υπάρχουν συχνές ωτίτιδες, υποψία μειωμένης ακοής, ανάγκη για επαναλήψεις ή δυσκολία κατανόησης. Η ακοή είναι σημαντική για την ανάπτυξη λόγου και ομιλίας. [5]

---

Πότε η άρθρωση χρειάζεται βοήθεια;
Όταν το παιδί δεν γίνεται εύκολα κατανοητό, μπερδεύει πολλούς ήχους, αποφεύγει να μιλήσει ή η δυσκολία επηρεάζει το σχολείο και την αυτοπεποίθησή του.

---

Πότε ο τραυλισμός χρειάζεται αξιολόγηση;
Όταν οι γονείς ανησυχούν, όταν το παιδί δυσφορεί, αποφεύγει να μιλήσει, δείχνει ένταση ή η δυσροή επιμένει, είναι καλό να ζητηθεί καθοδήγηση. [6], [7]

---

Μπορεί η δυσκολία λόγου να επηρεάσει το σχολείο;
Ναι. Η δυσκολία στην κατανόηση, στην έκφραση ή στην ομιλία μπορεί να επηρεάσει την παρακολούθηση οδηγιών, τη συμμετοχή, την αυτοπεποίθηση και την επικοινωνία με δασκάλους και συμμαθητές.

---

Πότε χρειάζεται παιδονευρολογική αξιολόγηση;
Όταν οι δυσκολίες λόγου συνδυάζονται με απώλεια δεξιοτήτων, σπασμούς, επεισόδια απώλειας επαφής, κινητικές δυσκολίες, σημαντική αναπτυξιακή καθυστέρηση ή άλλες νευρολογικές ανησυχίες.

---

Ποια συμπτώματα χρειάζονται άμεση βοήθεια;
Άμεσα χρειάζεται βοήθεια αν υπάρχει ξαφνική απώλεια ομιλίας, σπασμοί, απώλεια συνείδησης, σύγχυση, ξαφνική αδυναμία, δυσκολία στην αναπνοή ή τραυματισμός κεφαλής με ανησυχητικά συμπτώματα. [8]

---

Τι γίνεται στη λογοθεραπευτική αξιολόγηση;
Γίνεται λήψη ιστορικού, παρατήρηση επικοινωνίας και αξιολόγηση κατανόησης, έκφρασης, άρθρωσης, ροής ομιλίας και κοινωνικής επικοινωνίας, ανάλογα με την ηλικία και τις ανάγκες του παιδιού.

---

Πώς μπορεί να βοηθήσει το ΔΙΚΤΑΙΟΝ;
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, μπορούμε να βοηθήσουμε με λογοθεραπευτική, παιδιατρική, ΩΡΛ, παιδονευρολογική και διαγνωστική καθοδήγηση, ανάλογα με την εικόνα του παιδιού.

Διαβάστε επίσης

• Οικογενειακός Προληπτικός Έλεγχος πριν την Επιστροφή στο Σχολείο ή την Εργασία
• Ο Πλήρης Οδηγός Οικογενειακού Προληπτικού Ελέγχου πριν την επιστροφή στο σχολείο και την εργασία
• Τι check-up χρειάζεται το παιδί πριν την επιστροφή στο σχολείο;
• Ακοή, ΩΡΛ συμπτώματα και σχολική απόδοση: πότε χρειάζεται έλεγχος;
• Πονοκέφαλος, ζάλη και δυσκολία συγκέντρωσης στα παιδιά
• Συμπτώματα πριν το σχολείο ή την εργασία που δεν πρέπει να αγνοηθούν