Μετά από εγκεφαλικό ή άλλο νευρολογικό επεισόδιο, ορισμένοι ασθενείς μπορεί να παρουσιάσουν δυσκολίες στην ομιλία, στην επικοινωνία, στην κατανόηση, στη φωνή ή στην κατάποση.
Η λογοθεραπευτική αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει να εντοπιστούν αυτές οι δυσκολίες και να σχεδιαστεί κατάλληλο πρόγραμμα υποστήριξης, ανάλογα με τις ανάγκες του ασθενούς. [1], [2], [3]
Η δυσκολία στην κατάποση χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, γιατί μπορεί να επηρεάσει την ασφάλεια στη σίτιση και την ενυδάτωση. Αν ο ασθενής βήχει, πνίγεται, δυσκολεύεται να καταπιεί ή αλλάζει η φωνή του μετά το φαγητό ή το νερό, χρειάζεται άμεση ενημέρωση γιατρού ή κατάλληλου επαγγελματία υγείας. [3]
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο, στον Στρόβολο Λευκωσίας, μπορούμε να σας καθοδηγήσουμε για λογοθεραπευτική αξιολόγηση μετά από νευρολογικό επεισόδιο, όταν υπάρχουν δυσκολίες στην ομιλία, στην επικοινωνία ή στην κατάποση.
Αν όμως εμφανιστούν ξαφνικά συμπτώματα που μοιάζουν με εγκεφαλικό, όπως δυσκολία στην ομιλία, μούδιασμα, αδυναμία, διαταραχή όρασης ή έντονη αστάθεια, ο ασθενής πρέπει να απευθυνθεί άμεσα σε υπηρεσίες επειγόντων ή σε Τμήμα Επειγόντων. [4]
Γιατί μπορεί να επηρεαστεί η ομιλία μετά από εγκεφαλικό;
Ο εγκέφαλος ελέγχει πολλές λειτουργίες που σχετίζονται με την επικοινωνία.
Μετά από εγκεφαλικό, μπορεί να επηρεαστούν περιοχές που βοηθούν τον άνθρωπο:
- να βρίσκει λέξεις
- να κατανοεί λόγο
- να σχηματίζει προτάσεις
- να αρθρώνει καθαρά
- να ελέγχει τη φωνή
- να διαβάζει ή να γράφει
- να οργανώνει σκέψεις σε λόγο
Η δυσκολία δεν είναι ίδια για όλους.
Ένας ασθενής μπορεί να καταλαβαίνει τι του λένε, αλλά να δυσκολεύεται να μιλήσει.
Άλλος μπορεί να μιλά, αλλά να χρησιμοποιεί λάθος λέξεις.
Άλλος μπορεί να έχει καθαρή σκέψη, αλλά αδύναμη ή μπερδεμένη άρθρωση.
Η λογοθεραπεία βοηθά να ξεκαθαριστεί τι ακριβώς έχει επηρεαστεί και πώς μπορεί να υποστηριχθεί ο ασθενής. [1], [2]
Τι είναι η αφασία;
Η αφασία είναι δυσκολία στη γλώσσα και στην επικοινωνία.
Μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα του ασθενούς να μιλά, να κατανοεί, να διαβάζει ή να γράφει.
Η αφασία δεν σημαίνει ότι ο ασθενής έχει χάσει την ευφυΐα του.
Σημαίνει ότι έχει δυσκολία να χρησιμοποιήσει ή να κατανοήσει τη γλώσσα. [2]
Ο ασθενής μπορεί να:
- δυσκολεύεται να βρει τις σωστές λέξεις
- λέει άλλη λέξη από αυτή που θέλει
- μιλά με κομμένες ή μικρές φράσεις
- δυσκολεύεται να καταλάβει γρήγορη ομιλία
- χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να απαντήσει
- δυσκολεύεται να διαβάσει
- δυσκολεύεται να γράψει
- κουράζεται εύκολα όταν επικοινωνεί
Η αφασία μπορεί να είναι ήπια ή πιο έντονη.
Η αξιολόγηση βοηθά να φανεί ποια πλευρά της επικοινωνίας έχει επηρεαστεί και ποια υποστήριξη χρειάζεται.
Τι είναι η δυσαρθρία;
Η δυσαρθρία είναι δυσκολία στην άρθρωση.
Ο ασθενής ξέρει τι θέλει να πει, αλλά η ομιλία του μπορεί να ακούγεται:
- αργή
- αδύναμη
- μπερδεμένη
- μονότονη
- “βαριά”
- ασαφής
- με χαμηλή ένταση φωνής
Η δυσαρθρία μπορεί να εμφανιστεί όταν επηρεάζονται οι μύες ή ο έλεγχος των κινήσεων που χρειάζονται για την ομιλία.
Αυτό μπορεί να αφορά τα χείλη, τη γλώσσα, τη γνάθο, τον λαιμό, τη φωνή ή την αναπνοή.
Η λογοθεραπευτική αξιολόγηση βοηθά να εκτιμηθεί η καθαρότητα της ομιλίας και να σχεδιαστεί πρόγραμμα ασκήσεων ή στρατηγικών επικοινωνίας, ανάλογα με την περίπτωση.
Τι είναι η δυσφαγία;
Η δυσφαγία είναι δυσκολία στην κατάποση.
Μπορεί να εμφανιστεί μετά από εγκεφαλικό, επειδή η κατάποση απαιτεί συντονισμένη λειτουργία πολλών μυών και νευρικών ελέγχων.
Η δυσφαγία μπορεί να επηρεάσει την ασφάλεια του φαγητού και του νερού.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, τροφή ή υγρό μπορεί να πάει προς λάθος κατεύθυνση, προς τον αεραγωγό, κάτι που μπορεί να προκαλέσει βήχα, πνίξιμο ή άλλες επιπλοκές. [3]
Σημάδια που μπορεί να δείχνουν δυσκολία στην κατάποση είναι:
- βήχας στο φαγητό ή στο νερό
- πνίξιμο
- αλλαγή στη φωνή μετά την κατάποση
- “υγρή” ή βραχνή φωνή μετά το φαγητό
- δυσκολία να ξεκινήσει η κατάποση
- φαγητό που μένει στο στόμα
- σιελόρροια
- παρατεταμένος χρόνος στο γεύμα
- αποφυγή συγκεκριμένων τροφών
- απώλεια βάρους
- συχνές λοιμώξεις αναπνευστικού
- αίσθηση ότι “κάτι κόλλησε”
Η δυσκολία στην κατάποση δεν πρέπει να αγνοείται.
Χρειάζεται αξιολόγηση και καθοδήγηση από κατάλληλους επαγγελματίες υγείας.
Γιατί η κατάποση είναι θέμα ασφάλειας;
Η κατάποση δεν αφορά μόνο την άνεση στο φαγητό.
Αφορά και την ασφάλεια.
Αν ο ασθενής δεν καταπίνει με ασφάλεια, μπορεί να κινδυνεύει από:
- πνίξιμο
- εισρόφηση, δηλαδή πέρασμα υγρού ή τροφής προς τον αεραγωγό
- αφυδάτωση
- ανεπαρκή διατροφή
- απώλεια βάρους
- φόβο στο φαγητό
- κοινωνική απομόνωση
- αυξημένη επιβάρυνση φροντιστών
Δεν σημαίνει ότι κάθε βήχας στο φαγητό είναι σοβαρός.
Όμως όταν το σύμπτωμα είναι επαναλαμβανόμενο, εμφανίστηκε μετά από εγκεφαλικό ή συνοδεύεται από πνίξιμο, αλλαγή φωνής ή δυσκολία στη σίτιση, χρειάζεται αξιολόγηση. [3]
Ο ασθενής δεν πρέπει να αλλάζει μόνος του τη σύσταση τροφών ή υγρών χωρίς καθοδήγηση.
Η λάθος αλλαγή μπορεί να μην είναι ασφαλής.
Πότε χρειάζεται λογοθεραπευτική αξιολόγηση;
Λογοθεραπευτική αξιολόγηση μπορεί να χρειάζεται όταν μετά από εγκεφαλικό ή νευρολογικό επεισόδιο υπάρχει δυσκολία σε:
- ομιλία
- άρθρωση
- εύρεση λέξεων
- κατανόηση
- ανάγνωση
- γραφή
- φωνή
- επικοινωνία
- κατάποση
Η αξιολόγηση μπορεί επίσης να είναι χρήσιμη όταν η οικογένεια παρατηρεί ότι ο ασθενής:
- μιλά λιγότερο
- αποφεύγει συζητήσεις
- εκνευρίζεται επειδή δεν μπορεί να εκφραστεί
- δεν καταλαβαίνει εύκολα οδηγίες
- χρειάζεται πολύ χρόνο για να απαντήσει
- κουράζεται γρήγορα με την επικοινωνία
- βήχει στο φαγητό ή στο νερό
- τρώει πολύ αργά
- φοβάται να φάει
Η λογοθεραπευτική αξιολόγηση δεν είναι μόνο “ασκήσεις ομιλίας”.
Είναι τρόπος να κατανοηθεί πώς μπορεί ο ασθενής να επικοινωνήσει και να καταπιεί με μεγαλύτερη ασφάλεια, όπου αυτό είναι εφικτό.
Πότε είναι επείγον;
Αν ο ασθενής παρουσιάσει ξαφνικά δυσκολία στην ομιλία, μπερδεμένη ομιλία, δυσκολία στην κατανόηση, πτώση στο πρόσωπο, αδυναμία, μούδιασμα, διαταραχή όρασης ή έντονη αστάθεια, αυτό μπορεί να είναι σύμπτωμα εγκεφαλικού.
Σε αυτή την περίπτωση δεν πρέπει να περιμένετε λογοθεραπευτικό ραντεβού.
Πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα στις υπηρεσίες επειγόντων ή σε Τμήμα Επειγόντων. [4]
Επείγουσα αξιολόγηση χρειάζεται επίσης αν ο ασθενής:
- πνίγεται έντονα
- δεν μπορεί να καταπιεί σάλιο
- έχει δυσκολία στην αναπνοή
- έχει μειωμένη επαφή
- έχει ξαφνική επιδείνωση στην ομιλία ή στην κατάποση
- έχει νέο νευρολογικό σύμπτωμα
Σε αυτά τα περιστατικά, η ασφάλεια προηγείται.
Η λογοθεραπευτική αξιολόγηση μπορεί να ακολουθήσει όταν ο ασθενής είναι σταθερός και υπάρχει κατάλληλη ιατρική καθοδήγηση.
Τι περιλαμβάνει η λογοθεραπευτική αξιολόγηση;
Η λογοθεραπευτική αξιολόγηση προσαρμόζεται στον ασθενή.
Μπορεί να περιλαμβάνει αξιολόγηση:
- κατανόησης λόγου
- έκφρασης
- εύρεσης λέξεων
- άρθρωσης
- φωνής
- αναπνοής για ομιλία
- ρυθμού ομιλίας
- ανάγνωσης
- γραφής
- επικοινωνίας στην καθημερινότητα
- κατάποσης, όταν υπάρχει ένδειξη
Ο λογοθεραπευτής μπορεί να ρωτήσει τον ασθενή και την οικογένεια:
- τι έχει αλλάξει μετά το επεισόδιο
- τι δυσκολίες υπάρχουν στο σπίτι
- αν ο ασθενής καταλαβαίνει οδηγίες
- αν μπορεί να εκφράσει ανάγκες
- αν τρώει ή πίνει με ασφάλεια
- αν βήχει ή πνίγεται
- αν υπάρχει αλλαγή στη φωνή
- ποιοι είναι οι βασικοί στόχοι της οικογένειας
Η αξιολόγηση δεν είναι εξέταση “περνάω ή αποτυγχάνω”.
Είναι ένας τρόπος να φτιαχτεί πρακτικό πλάνο.
Τι μπορεί να περιλαμβάνει η λογοθεραπευτική παρέμβαση;
Η λογοθεραπευτική παρέμβαση εξαρτάται από τη δυσκολία.
Μπορεί να περιλαμβάνει:
- ασκήσεις λόγου
- ασκήσεις άρθρωσης
- στρατηγικές εύρεσης λέξεων
- εκπαίδευση σε πιο αργή και καθαρή ομιλία
- χρήση χειρονομιών ή εικόνων
- τεχνικές επικοινωνίας με την οικογένεια
- ασκήσεις φωνής όπου χρειάζεται
- στρατηγικές για ασφαλέστερη κατάποση όπου ενδείκνυται
- καθοδήγηση για την ώρα του φαγητού
- εκπαίδευση φροντιστών
- στόχους για καθημερινή επικοινωνία
Η παρέμβαση δεν είναι ίδια για όλους.
Ένας ασθενής μπορεί να χρειάζεται βοήθεια για να βρει λέξεις.
Άλλος μπορεί να χρειάζεται βοήθεια για να αρθρώνει καθαρά.
Άλλος μπορεί να χρειάζεται καθοδήγηση για την κατάποση.
Ο στόχος πρέπει να είναι πρακτικός και εξατομικευμένος. [1], [5]
Μπορεί η λογοθεραπεία να βοηθήσει στην επικοινωνία με την οικογένεια;
Ναι.
Η λογοθεραπεία δεν αφορά μόνο τον ασθενή.
Αφορά και την οικογένεια.
Μετά από εγκεφαλικό, η επικοινωνία στο σπίτι μπορεί να γίνει δύσκολη.
Ο ασθενής μπορεί να κουράζεται, να θυμώνει ή να απογοητεύεται.
Η οικογένεια μπορεί να μη ξέρει πώς να βοηθήσει.
Ο λογοθεραπευτής μπορεί να καθοδηγήσει την οικογένεια σε πρακτικές στρατηγικές, όπως:
- μιλάμε αργά και καθαρά
- δίνουμε χρόνο για απάντηση
- κάνουμε μία ερώτηση κάθε φορά
- αποφεύγουμε να διορθώνουμε συνεχώς
- χρησιμοποιούμε απλές επιλογές
- γράφουμε λέξεις-κλειδιά όπου βοηθά
- χρησιμοποιούμε εικόνες ή χειρονομίες
- ελέγχουμε αν ο ασθενής κατάλαβε
- μειώνουμε τον θόρυβο στο περιβάλλον
- δεν μιλάμε σαν να μην είναι παρών ο ασθενής
Η επικοινωνία μετά από εγκεφαλικό χρειάζεται υπομονή και σεβασμό.
Ο ασθενής μπορεί να καταλαβαίνει περισσότερα από όσα μπορεί να εκφράσει.
Τι πρέπει να προσέχει η οικογένεια στο φαγητό και στο νερό;
Αν υπάρχει δυσκολία στην κατάποση, η οικογένεια πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική.
Προσέξτε αν ο ασθενής:
- βήχει όταν πίνει νερό
- πνίγεται στο φαγητό
- κρατά τροφή στο στόμα
- τρώει πολύ αργά
- έχει αλλαγή στη φωνή μετά το φαγητό
- κουράζεται πολύ στο γεύμα
- αποφεύγει τροφές
- χάνει βάρος
- έχει επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις αναπνευστικού
- φαίνεται φοβισμένος όταν τρώει
Μην πιέζετε τον ασθενή να φάει γρήγορα.
Μην του δίνετε τροφές ή υγρά που τον δυσκολεύουν χωρίς καθοδήγηση.
Μην αλλάζετε μόνοι σας τη σύσταση των υγρών ή των τροφών χωρίς οδηγία.
Ζητήστε αξιολόγηση και πρακτική καθοδήγηση.
Πότε χρειάζεται συνεργασία με γιατρό;
Η λογοθεραπεία μετά από εγκεφαλικό πρέπει να συνδέεται με τη γενική ιατρική παρακολούθηση του ασθενούς.
Συνεργασία με γιατρό χρειάζεται όταν:
- τα συμπτώματα είναι νέα
- υπάρχει επιδείνωση
- υπάρχει δυσκολία στην κατάποση
- υπάρχει απώλεια βάρους
- υπάρχουν αναπνευστικές λοιμώξεις
- υπάρχει έντονη κόπωση
- υπάρχουν αλλαγές στη φωνή
- υπάρχουν νέα νευρολογικά συμπτώματα
- ο ασθενής έχει πολλαπλές παθήσεις
- λαμβάνει πολλά φάρμακα
Ο γιατρός θα κρίνει αν χρειάζεται νευρολογική αξιολόγηση, καρδιολογική αξιολόγηση, διαγνωστικός έλεγχος ή άλλη παραπομπή.
Η λογοθεραπευτική αξιολόγηση είναι μέρος της ευρύτερης φροντίδας.
Δεν αντικαθιστά την ιατρική παρακολούθηση.
Πώς συνδέεται η λογοθεραπεία με την καρδιοεγκεφαλική πρόληψη;
Η λογοθεραπεία δεν προλαμβάνει το εγκεφαλικό.
Έχει όμως ρόλο μετά από εγκεφαλικό ή άλλο νευρολογικό επεισόδιο, όταν υπάρχουν δυσκολίες στην επικοινωνία ή στην κατάποση.
Η καρδιοεγκεφαλική πρόληψη αφορά την καρδιά, τα αγγεία και τον εγκέφαλο.
Η λογοθεραπεία αφορά την αποκατάσταση και υποστήριξη συγκεκριμένων λειτουργιών που μπορεί να επηρεαστούν μετά από νευρολογικό επεισόδιο.
Γι’ αυτό τα δύο συνδέονται μέσα από τη συνολική φροντίδα του ασθενούς.
Για περισσότερη ενημέρωση, δείτε τον πλήρη οδηγό μας:
Καρδιοεγκεφαλική Πρόληψη: Πλήρης Οδηγός για την Καρδιά, τα Αγγεία και τον Εγκέφαλο
Πότε μπορεί να χρειάζεται νευρολογική αξιολόγηση;
Νευρολογική αξιολόγηση μπορεί να χρειάζεται όταν μετά από εγκεφαλικό ή νευρολογικό επεισόδιο υπάρχουν:
- επιμονή συμπτωμάτων
- επιδείνωση ομιλίας
- νέα αδυναμία
- νέο μούδιασμα
- διαταραχή όρασης
- αστάθεια
- δυσκολία στην κατανόηση
- αλλαγή στη συμπεριφορά ή στη μνήμη
- επεισόδια που έρχονται και φεύγουν
- ανάγκη για παρακολούθηση μετά από εγκεφαλικό
Αν τα συμπτώματα εμφανιστούν ξαφνικά, χρειάζεται επείγουσα αξιολόγηση.
Αν είναι μη επείγοντα αλλά επιμένουν ή επανέρχονται, μπορείτε να ζητήσετε καθοδήγηση για νευρολογικό ραντεβού.
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, μπορείτε να ενημερωθείτε για τη Νευρολογία εδώ.
Πότε μπορεί να χρειάζεται καρδιολογική αξιολόγηση;
Μετά από εγκεφαλικό ή παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο, ο γιατρός μπορεί να θελήσει να αξιολογήσει και την καρδιά.
Αυτό μπορεί να είναι σημαντικό όταν υπάρχουν:
- αίσθημα παλμών
- ακανόνιστοι παλμοί
- γνωστή αρρυθμία
- λιποθυμία
- πόνος στο στήθος
- δύσπνοια
- υψηλή πίεση
- ιστορικό καρδιοπάθειας
- αυξημένος καρδιοαγγειακός κίνδυνος
Ο γιατρός θα κρίνει αν χρειάζεται καρδιολογικός έλεγχος.
Δείτε περισσότερα εδώ:
Πότε χρειάζεται καρδιολογικός έλεγχος για πρόληψη εγκεφαλικού ή καρδιακού επεισοδίου;
Πότε μπορεί να χρειάζεται υπέρηχος καρωτίδων;
Ο υπέρηχος καρωτίδων μπορεί να ζητηθεί όταν ο γιατρός θέλει να αξιολογήσει τα αγγεία στον λαιμό που μεταφέρουν αίμα προς τον εγκέφαλο.
Μπορεί να έχει ρόλο σε ασθενείς με συγκεκριμένο ιστορικό, συμπτώματα ή κλινικά ευρήματα.
Δεν είναι εξέταση που χρειάζεται σε όλους.
Η απόφαση πρέπει να βασίζεται στην ιατρική ένδειξη.
Δείτε περισσότερα εδώ:
Υπέρηχος Καρωτίδων: Πότε χρειάζεται και τι δείχνει;
Τι να φέρετε στο λογοθεραπευτικό ραντεβού;
Για να βοηθήσετε την αξιολόγηση, φέρτε:
- προηγούμενες ιατρικές γνωματεύσεις
- πληροφορίες για το εγκεφαλικό ή νευρολογικό επεισόδιο
- λίστα φαρμάκων
- πρόσφατες εξετάσεις όπου υπάρχουν
- οδηγίες γιατρού
- πληροφορίες από την οικογένεια ή τον φροντιστή
- σημειώσεις για δυσκολίες ομιλίας
- σημειώσεις για δυσκολίες κατάποσης
- παραδείγματα από την καθημερινότητα
Είναι χρήσιμο να σημειώσετε:
- πότε εμφανίστηκε η δυσκολία
- αν βελτιώνεται ή χειροτερεύει
- ποιες λέξεις ή καταστάσεις δυσκολεύουν τον ασθενή
- αν καταλαβαίνει οδηγίες
- αν βήχει στο φαγητό ή στο νερό
- αν τρώει λιγότερο
- αν έχει χάσει βάρος
- αν κουράζεται όταν μιλά ή τρώει
Οι λεπτομέρειες βοηθούν στο να γίνει πιο πρακτικό και χρήσιμο πλάνο.
Τι να ρωτήσετε τον λογοθεραπευτή;
Μπορείτε να ρωτήσετε:
- Ποια δυσκολία έχει επηρεαστεί περισσότερο;
- Είναι πρόβλημα γλώσσας, άρθρωσης, φωνής ή κατάποσης;
- Τι μπορούμε να κάνουμε στο σπίτι;
- Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε την επικοινωνία;
- Ποιες τροφές ή υγρά χρειάζονται προσοχή;
- Πότε πρέπει να ενημερώσουμε γιατρό;
- Πόσο συχνά χρειάζονται συνεδρίες;
- Ποιοι είναι οι πρώτοι στόχοι;
- Πώς θα αξιολογούμε την πρόοδο;
- Τι πρέπει να αποφεύγουμε;
Οι ερωτήσεις βοηθούν την οικογένεια να συμμετέχει πιο σωστά στη φροντίδα.
Η λογοθεραπεία είναι πιο αποτελεσματική όταν συνδέεται με την καθημερινότητα του ασθενούς.
Τι να μην κάνετε
Μετά από εγκεφαλικό ή νευρολογικό επεισόδιο:
- μην πιέζετε τον ασθενή να μιλήσει γρήγορα
- μην ολοκληρώνετε πάντα τις προτάσεις του χωρίς να του δώσετε χρόνο
- μην μιλάτε σαν να μην είναι παρών
- μην θεωρείτε ότι δεν καταλαβαίνει επειδή δεν μιλά καλά
- μην αγνοείτε βήχα ή πνίξιμο στο φαγητό
- μην αλλάζετε τη σύσταση τροφών χωρίς καθοδήγηση
- μην δίνετε νερό ή φαγητό αν υπάρχει σοβαρή δυσκολία στην κατάποση χωρίς ιατρική οδηγία
- μην καθυστερείτε αν υπάρχει ξαφνική επιδείνωση
- μην σταματάτε φάρμακα χωρίς γιατρό
Η υποστήριξη χρειάζεται υπομονή, συνέπεια και σωστή καθοδήγηση.
Πώς βοηθά το ΔΙΚΤΑΙΟΝ;
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο, μπορούμε να βοηθήσουμε ασθενείς και οικογένειες που χρειάζονται καθοδήγηση μετά από εγκεφαλικό ή άλλο νευρολογικό επεισόδιο.
Ανάλογα με την περίπτωση, μπορούμε να σας καθοδηγήσουμε για:
- λογοθεραπευτική αξιολόγηση
- αξιολόγηση ομιλίας και επικοινωνίας
- αξιολόγηση δυσκολιών κατάποσης
- νευρολογική αξιολόγηση
- καρδιολογική αξιολόγηση όπου χρειάζεται
- διαγνωστικές εξετάσεις
- υπέρηχο καρωτίδων όταν υπάρχει ένδειξη
- γενική ιατρική ή παθολογική παρακολούθηση
- επόμενα βήματα για την υποστήριξη του ασθενούς
Η προσέγγισή μας είναι πρακτική, ήρεμη και εξατομικευμένη.
Στόχος είναι να κατανοήσουμε τι δυσκολεύει τον ασθενή και να βοηθήσουμε στην οργάνωση κατάλληλης φροντίδας.
Πότε να επικοινωνήσετε με το ΔΙΚΤΑΙΟΝ;
Μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ΔΙΚΤΑΙΟΝ αν:
- ο ασθενής έχει δυσκολία στην ομιλία μετά από εγκεφαλικό
- δυσκολεύεται να βρει λέξεις
- δυσκολεύεται να κατανοήσει
- η ομιλία του είναι μπερδεμένη ή αδύναμη
- βήχει ή πνίγεται στο φαγητό ή στο νερό
- υπάρχει αλλαγή στη φωνή μετά το φαγητό
- χρειάζεται λογοθεραπευτική αξιολόγηση
- χρειάζεται νευρολογική παρακολούθηση
- χρειάζεται καθοδήγηση για επόμενα βήματα μετά από νευρολογικό επεισόδιο
Αν τα συμπτώματα είναι ξαφνικά, σοβαρά ή μοιάζουν με νέο εγκεφαλικό, μην περιμένετε ραντεβού.
Απευθυνθείτε άμεσα σε υπηρεσίες επειγόντων ή σε Τμήμα Επειγόντων.
Συχνές Ερωτήσεις
Πότε χρειάζεται λογοθεραπεία μετά από εγκεφαλικό;
Λογοθεραπεία μπορεί να χρειάζεται όταν υπάρχει δυσκολία στην ομιλία, στην επικοινωνία, στην κατανόηση, στην άρθρωση, στη φωνή ή στην κατάποση μετά από εγκεφαλικό ή άλλο νευρολογικό επεισόδιο. [1], [2], [3]
Τι είναι η αφασία;
Η αφασία είναι δυσκολία στη γλώσσα και στην επικοινωνία.
Ο ασθενής μπορεί να δυσκολεύεται να μιλήσει, να βρει λέξεις, να κατανοήσει, να διαβάσει ή να γράψει.
Δεν σημαίνει ότι έχει χάσει την ευφυΐα του. [2]
Τι είναι η δυσφαγία;
Η δυσφαγία είναι δυσκολία στην κατάποση.
Μπορεί να εμφανιστεί μετά από εγκεφαλικό και χρειάζεται αξιολόγηση, γιατί μπορεί να επηρεάσει την ασφάλεια στο φαγητό και στο νερό. [3]
Ποια σημάδια δείχνουν δυσκολία στην κατάποση;
Βήχας στο φαγητό ή στο νερό, πνίξιμο, αλλαγή στη φωνή μετά το γεύμα, φαγητό που μένει στο στόμα, πολύ αργό φαγητό, απώλεια βάρους ή συχνές λοιμώξεις αναπνευστικού μπορεί να δείχνουν δυσκολία στην κατάποση.
Αν ο ασθενής δεν μιλά καλά, σημαίνει ότι δεν καταλαβαίνει;
Όχι απαραίτητα.
Πολλοί ασθενείς μπορεί να καταλαβαίνουν, αλλά να δυσκολεύονται να εκφραστούν.
Χρειάζεται υπομονή, χρόνος και κατάλληλη αξιολόγηση.
Πότε η δυσκολία στην ομιλία είναι επείγουσα;
Αν η δυσκολία στην ομιλία εμφανιστεί ξαφνικά, ειδικά μαζί με μούδιασμα, αδυναμία, πτώση προσώπου, διαταραχή όρασης ή αστάθεια, χρειάζεται άμεση επείγουσα αξιολόγηση. [4]
Μπορεί η λογοθεραπεία να βοηθήσει την οικογένεια;
Ναι.
Η λογοθεραπεία μπορεί να δώσει πρακτικές στρατηγικές στην οικογένεια για καλύτερη επικοινωνία και ασφαλέστερη καθημερινή υποστήριξη.
Πρέπει να αλλάξουμε μόνοι μας τις τροφές ή τα υγρά;
Όχι.
Αν υπάρχει δυσκολία στην κατάποση, οι αλλαγές στη σύσταση τροφών ή υγρών πρέπει να γίνονται με καθοδήγηση κατάλληλου επαγγελματία υγείας.
Χρειάζεται και νευρολόγος μετά από εγκεφαλικό;
Συχνά χρειάζεται νευρολογική παρακολούθηση, ανάλογα με την περίπτωση.
Ο νευρολόγος αξιολογεί τη συνολική νευρολογική εικόνα, ενώ ο λογοθεραπευτής εστιάζει σε ομιλία, επικοινωνία και κατάποση.
Πώς βοηθά το ΔΙΚΤΑΙΟΝ;
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ μπορούμε να βοηθήσουμε με λογοθεραπευτική αξιολόγηση, νευρολογική καθοδήγηση, διαγνωστικές εξετάσεις και οργάνωση επόμενων βημάτων μετά από νευρολογικό επεισόδιο.
Διαβάστε επίσης
- Καρδιοεγκεφαλική Πρόληψη στη Λευκωσία
- Καρδιοεγκεφαλική Πρόληψη: Πλήρης Οδηγός για την Καρδιά, τα Αγγεία και τον Εγκέφαλο
- Συμπτώματα εγκεφαλικού που δεν πρέπει να αγνοήσετε
- Παροδικό Ισχαιμικό Επεισόδιο: Γιατί χρειάζεται άμεση αξιολόγηση;
- Ζάλη, αστάθεια ή μούδιασμα: Πότε χρειάζεται νευρολογική αξιολόγηση;
- Υπέρηχος Καρωτίδων: Πότε χρειάζεται και τι δείχνει;
Συντακτική Πολιτική
Το παρόν άρθρο έχει συνταχθεί για ενημερωτικούς σκοπούς και βασίζεται σε διεθνώς αναγνωρισμένες κατευθυντήριες οδηγίες, σύγχρονη βιβλιογραφία και επιστημονικές δημοσιεύσεις. Το περιεχόμενο έχει αναπτυχθεί για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση. Το περιεχόμενο αναθεωρείται περιοδικά σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες ιατρικές εξελίξεις.
Επιστημονικές Πηγές
- [1] National Institute for Health and Care Excellence. (2023). Stroke rehabilitation in adults: Recommendations. NICE. https://www.nice.org.uk/guidance/ng236/chapter/Recommendations
- [2] American Stroke Association. (n.d.). Aphasia and stroke. American Stroke Association. https://www.stroke.org/en/about-stroke/effects-of-stroke/communication-and-aphasia/stroke-and-aphasia
- [3] Stroke Association. (n.d.). Swallowing problems. Stroke Association. https://www.stroke.org.uk/stroke/effects/physical/swallowing-problems
- [4] Centers for Disease Control and Prevention. (2024). Signs and symptoms of stroke. Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/stroke/signs-symptoms/index.html
- [5] Brady, M. C., et al. (2025). European Stroke Organisation guideline on aphasia rehabilitation. European Stroke Journal. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12098336/
- [6] National Clinical Guideline for Stroke. (n.d.). Rehabilitation and recovery: Communication and language. Intercollegiate Stroke Working Party. https://www.strokeguideline.org/chapter/communication-and-language/


