Παιδονευροχειρουργική αξιολόγηση

Ένα παιδί μπορεί να χρειαστεί παιδονευροχειρουργική ή νευρολογική αξιολόγηση όταν έχει συμπτώματα ή ευρήματα που μπορεί να σχετίζονται με τον εγκέφαλο, τη σπονδυλική στήλη, τον νωτιαίο μυελό ή τα νεύρα. Τέτοια συμπτώματα μπορεί να είναι επαναλαμβανόμενοι ή έντονοι πονοκέφαλοι, πρωινοί εμετοί, αλλαγές στην όραση, επιληπτική κρίση, αλλαγές στη συμπεριφορά, αδυναμία, αλλαγή στο περπάτημα, χτύπημα στο κεφάλι με ανησυχητικά σημεία ή γρήγορη αύξηση της περιμέτρου κεφαλής σε βρέφος. Οι παθήσεις εγκεφάλου στα παιδιά μπορεί να εμφανίζονται με πονοκέφαλο, επιληπτικές κρίσεις, εμετούς, υπνηλία, αλλαγές στη συμπεριφορά, αδυναμία ή προβλήματα όρασης/ομιλίας, αλλά αυτά τα συμπτώματα μπορεί να έχουν και πολλές άλλες αιτίες.

Η αξιολόγηση από ειδικό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάτι σοβαρό. Σημαίνει ότι το παιδί χρειάζεται σωστή εκτίμηση, ώστε να αποφασιστεί αν χρειάζονται εξετάσεις, παρακολούθηση, νευρολογική φροντίδα ή νευροχειρουργική γνώμη.

Αν τα συμπτώματα είναι ξαφνικά, σοβαρά ή το παιδί φαίνεται πολύ άρρωστο, νωθρό, μπερδεμένο, έχει δυσκολία στην αναπνοή, επιληπτική κρίση, σοβαρό χτύπημα στο κεφάλι ή αδυναμία στο χέρι ή στο πόδι, ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια ή απευθυνθείτε σε Τμήμα Επειγόντων.

Τι είναι η παιδονευροχειρουργική αξιολόγηση;

Η παιδονευροχειρουργική αξιολόγηση είναι η εξειδικευμένη εκτίμηση προβλημάτων που μπορεί να αφορούν:

• τον εγκέφαλο,
• τη σπονδυλική στήλη,
• τον νωτιαίο μυελό,
• τα νεύρα,
• το κρανίο,
• ή ορισμένες συγγενείς παθήσεις, δηλαδή καταστάσεις που υπάρχουν από τη γέννηση.

Με απλά λόγια, ο ειδικός προσπαθεί να καταλάβει αν τα συμπτώματα του παιδιού σχετίζονται με το νευρικό σύστημα και αν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος.

Η αξιολόγηση μπορεί να γίνει επειδή υπάρχουν συμπτώματα, επειδή βρέθηκε κάτι σε μαγνητική ή αξονική, ή επειδή ένας παιδίατρος, νευρολόγος, ορθοπαιδικός ή άλλος γιατρός συνέστησε ειδική γνώμη.

Πότε ένα παιδί χρειάζεται ειδική αξιολόγηση;

Ζητήστε ιατρική αξιολόγηση αν το παιδί έχει:

• πονοκέφαλο που επιμένει ή επανέρχεται συχνά,
• πονοκέφαλο μαζί με εμετούς, ειδικά το πρωί,
• αλλαγές στην όραση,
• επιληπτική κρίση,
• αλλαγές στη συμπεριφορά ή στη συγκέντρωση,
• αστάθεια ή συχνές πτώσεις,
• αδυναμία στο χέρι ή στο πόδι,
• πόνο στη μέση με αδυναμία ή μούδιασμα στα πόδια,
• προβλήματα στην ούρηση ή στα κόπρανα μαζί με νευρολογικά συμπτώματα,
• χτύπημα στο κεφάλι με εμετό, υπνηλία ή αλλαγή συμπεριφοράς,
• σε βρέφος, γρήγορη αύξηση του μεγέθους του κεφαλιού ή πολύ διογκωμένη πηγή.

Ο υδροκέφαλος, δηλαδή η συσσώρευση υγρού μέσα ή γύρω από τον εγκέφαλο, μπορεί στα βρέφη να εμφανιστεί με γρήγορη αύξηση του μεγέθους της κεφαλής ή ασυνήθιστα μεγάλο κεφάλι. Σε μεγαλύτερα παιδιά ή ενήλικες μπορεί να προκαλέσει πονοκέφαλο, εμετούς, υπνηλία, σύγχυση, θολή ή διπλή όραση, δυσκολία στο περπάτημα ή αλλαγές στην ούρηση.

Πότε πρέπει να πάτε άμεσα στα επείγοντα;

Ορισμένα συμπτώματα σε παιδί χρειάζονται άμεση βοήθεια. Μην περιμένετε προγραμματισμένο ραντεβού.

Ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια αν το παιδί:

• είχε επιληπτική κρίση για πρώτη φορά,
• έχει κρίση που διαρκεί πάνω από 5 λεπτά,
• δεν ξυπνά ή δεν επανέρχεται κανονικά μετά από κρίση,
• έχει επαναλαμβανόμενες κρίσεις χωρίς να επανέλθει πλήρως,
• έχει δυσκολία στην αναπνοή μετά από κρίση,
• έχει σοβαρό χτύπημα στο κεφάλι,
• έκανε επαναλαμβανόμενους εμετούς μετά από χτύπημα,
• έχει πονοκέφαλο που δεν περνά μετά από χτύπημα,
• είναι ασυνήθιστα νωθρό, μπερδεμένο ή δεν συμπεριφέρεται όπως συνήθως,
• έχει αδυναμία, μούδιασμα ή πρόβλημα συντονισμού,
• έχει θολή ή διπλή όραση,
• έχει έναν πονοκέφαλο που χειροτερεύει και δεν περνά.

Πρέπει να καλέσετε ασθενοφόρο αν κάποιος έχει επιληπτική κρίση για πρώτη φορά, αν η κρίση διαρκεί πάνω από 5 λεπτά όταν δεν γνωρίζετε τη συνήθη διάρκεια, αν δεν επανέρχεται πλήρως ή αν έχει δυσκολία στην αναπνοή μετά την κρίση.

Για χτύπημα στο κεφάλι σε παιδί, οι σχετικές οδηγίες αναφέρουν ότι σε παιδιά κάτω των 16 ετών ορισμένοι παράγοντες, όπως μετατραυματική κρίση, ύποπτο κάταγμα κρανίου, μειωμένη νευρολογική κατάσταση, παρατεταμένη απώλεια συνείδησης, μη φυσιολογική υπνηλία ή πολλαπλοί εμετοί, μπορεί να απαιτούν άμεση αξιολόγηση και πιθανή αξονική τομογραφία σύμφωνα με το επείγον πρωτόκολλο.

Χτύπημα στο κεφάλι: πότε πρέπει να ανησυχήσουν οι γονείς;

Τα παιδιά χτυπούν συχνά στο κεφάλι, ειδικά όταν παίζουν. Πολλά χτυπήματα είναι ήπια. Όμως μερικά χρειάζονται άμεση αξιολόγηση.

Ζητήστε ιατρική συμβουλή ή επείγουσα βοήθεια αν μετά από χτύπημα υπάρχει:

• απώλεια συνείδησης, ακόμη και σύντομη,
• εμετός,
• πονοκέφαλος που δεν περνά,
• αλλαγή συμπεριφοράς,
• ασυνήθιστη υπνηλία,
• σύγχυση,
• πρόβλημα ισορροπίας ή περπατήματος,
• σπασμός ή επιληπτική κρίση,
• αιμορραγία ή υγρό από μύτη ή αυτί,
• αδυναμία, μούδιασμα ή προβλήματα ομιλίας.

Μετά από χτύπημα στο κεφάλι χρειάζεται ιατρική βοήθεια όταν το παιδί έχει εμετό, πονοκέφαλο που δεν περνά, αλλαγή συμπεριφοράς, ασυνήθιστο κλάμα σε βρέφη ή μικρά παιδιά, ή άλλα ανησυχητικά σημεία.

Μετά από πιθανή διάσειση πρέπει να ζητηθεί επείγουσα βοήθεια αν υπάρχει σπασμός, επαναλαμβανόμενη ναυτία ή εμετός, ασυνήθιστη συμπεριφορά, αυξανόμενη σύγχυση, δυσκολία να ξυπνήσει το παιδί, αδυναμία, μούδιασμα, κακός συντονισμός, πονοκέφαλος που χειροτερεύει ή διπλή όραση.

Πονοκέφαλος σε παιδί: πότε χρειάζεται αξιολόγηση;

Πολλά παιδιά μπορεί να έχουν πονοκέφαλο λόγω κόπωσης, ίωσης, αφυδάτωσης, άγχους, προβλημάτων όρασης ή ημικρανίας. Δεν σημαίνει κάθε πονοκέφαλος κάτι σοβαρό.

Ζητήστε αξιολόγηση αν ο πονοκέφαλος:

• είναι συχνός ή επαναλαμβανόμενος,
• ξυπνά το παιδί τη νύχτα,
• είναι χειρότερος το πρωί,
• συνοδεύεται από εμετούς,
• συνοδεύεται από αλλαγές στην όραση,
• συνοδεύεται από υπνηλία ή σύγχυση,
• συνοδεύεται από αδυναμία ή μούδιασμα,
• συνοδεύεται από αλλαγές στη συμπεριφορά,
• εμφανίστηκε μετά από χτύπημα,
• είναι ξαφνικός και πολύ έντονος.

Σε παιδιά με όγκους εγκεφάλου μπορεί να εμφανιστούν πονοκέφαλοι που δεν φεύγουν ή επανέρχονται, συχνοί εμετοί, ειδικά πρωινός εμετός, επιληπτική κρίση, προβλήματα στα μάτια, ισορροπίας ή συμπεριφοράς. Αυτό δεν σημαίνει ότι ένα παιδί με πονοκέφαλο έχει όγκο. Σημαίνει ότι τέτοιοι συνδυασμοί συμπτωμάτων χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση.

Επιληπτική κρίση σε παιδί: τι να κάνετε;

Μια επιληπτική κρίση μπορεί να είναι πολύ τρομακτική για την οικογένεια. Το πιο σημαντικό είναι η ασφάλεια του παιδιού.

Κατά τη διάρκεια της κρίσης:

• Μείνετε όσο γίνεται ψύχραιμοι.
• Βάλτε το παιδί σε ασφαλές σημείο.
• Απομακρύνετε σκληρά ή αιχμηρά αντικείμενα.
• Μην βάλετε τίποτα στο στόμα του παιδιού.
• Μην προσπαθήσετε να συγκρατήσετε βίαια τις κινήσεις.
• Αν μπορείτε, σημειώστε την ώρα που ξεκίνησε η κρίση.

Μετά την κρίση, όταν είναι ασφαλές, γυρίστε το παιδί στο πλάι.

Καλέστε ασθενοφόρο αν είναι η πρώτη κρίση, αν η κρίση διαρκεί πάνω από 5 λεπτά, αν το παιδί δεν επανέρχεται πλήρως, αν ακολουθούν πολλές κρίσεις, αν τραυματίστηκε ή αν έχει δυσκολία στην αναπνοή.

Υδροκέφαλος σε παιδί: ποια συμπτώματα χρειάζονται προσοχή;

Ο υδροκέφαλος σημαίνει ότι συσσωρεύεται υγρό μέσα ή γύρω από τον εγκέφαλο. Αυτό μπορεί να αυξήσει την πίεση και να επηρεάσει τη λειτουργία του εγκεφάλου.

Σε βρέφη, συμπτώματα μπορεί να είναι:

• γρήγορη αύξηση της περιμέτρου κεφαλής,
• ασυνήθιστα μεγάλο κεφάλι,
• διογκωμένη ή τεντωμένη πηγή,
• εμετοί,
• υπνηλία,
• ευερεθιστότητα,
• δυσκολία στη σίτιση,
• επιληπτικές κρίσεις,
• καθυστέρηση στην ανάπτυξη.

Ο υδροκέφαλος στα βρέφη μπορεί να εμφανιστεί με γρήγορη αύξηση του μεγέθους της κεφαλής ή ασυνήθιστα μεγάλο κεφάλι.

Σε μεγαλύτερα παιδιά, μπορεί να εμφανιστούν:

• πονοκέφαλος,
• εμετοί, μερικές φορές χειρότεροι το πρωί,
• υπνηλία,
• σύγχυση,
• θολή ή διπλή όραση,
• δυσκολία στο περπάτημα,
• αλλαγές στην ούρηση.

Ο υδροκέφαλος που αναπτύσσεται σε παιδιά ή ενήλικες μπορεί να προκαλέσει πονοκέφαλο, εμετούς, υπνηλία, σύγχυση, θολή ή διπλή όραση, δυσκολία στο περπάτημα και προβλήματα ελέγχου ούρων ή κοπράνων.

Αδυναμία, μούδιασμα ή αλλαγή στο περπάτημα σε παιδί

Αν ένα παιδί αρχίσει να περπατά διαφορετικά, να πέφτει συχνά, να παραπονιέται για αδυναμία στα πόδια ή να έχει μούδιασμα, χρειάζεται αξιολόγηση.

Πιθανές αιτίες μπορεί να είναι πολλές. Μπορεί να είναι κάτι απλό ή κάτι που χρειάζεται πιο ειδική διερεύνηση.

Ζητήστε ιατρική αξιολόγηση αν το παιδί έχει:

• πόνο στη μέση με αδυναμία στα πόδια,
• μούδιασμα στα πόδια,
• αλλαγή στο περπάτημα,
• πτώσεις χωρίς προφανή λόγο,
• δυσκολία στην ορθοστασία,
• αλλαγές στην ούρηση ή στα κόπρανα,
• αλλαγές στο σχήμα της σπονδυλικής στήλης,
• λακκάκι, τριχοφυΐα ή σημάδι χαμηλά στη μέση που ανησυχεί τον παιδίατρο.

Το σύνδρομο καθηλωμένου νωτιαίου μυελού είναι μια κατάσταση όπου ο νωτιαίος μυελός είναι “τραβηγμένος” ή κολλημένος με τρόπο που μπορεί να προκαλεί ένταση καθώς μεγαλώνει το παιδί. Στα παιδιά μπορεί να εμφανιστεί με δερματικά σημάδια χαμηλά στη μέση, παραμορφώσεις ποδιών ή σπονδυλικής στήλης, αδυναμία, πόνο, μούδιασμα και προβλήματα ούρησης ή κοπράνων.

Πότε χρειάζεται μαγνητική ή αξονική σε παιδί;

Δεν χρειάζονται όλα τα παιδιά μαγνητική ή αξονική. Η ανάγκη για εξέταση εξαρτάται από:

• τα συμπτώματα,
• την ηλικία του παιδιού,
• την κλινική εξέταση,
• αν υπάρχει τραυματισμός,
• αν υπάρχουν νευρολογικά σημεία,
• αν υπάρχει επιληπτική κρίση,
• αν υπάρχει υποψία υδροκεφάλου ή άλλης πάθησης,
• αν τα συμπτώματα επιμένουν ή χειροτερεύουν.

Σε χτύπημα στο κεφάλι, η αξονική δεν γίνεται σε όλα τα παιδιά. Γίνεται όταν υπάρχουν συγκεκριμένα κριτήρια κινδύνου, όπως ορίζει το επείγον πρωτόκολλο. Υπάρχουν σχετικές οδηγίες για τραυματισμό κεφαλής καλύπτουν την αξιολόγηση βρεφών, παιδιών, εφήβων και ενηλίκων και στοχεύουν να εξασφαλίσουν την κατάλληλη φροντίδα ανάλογα με τη σοβαρότητα του τραυματισμού.

Τι γίνεται στο ραντεβού;

Στο ραντεβού, ο γιατρός θα προσπαθήσει να καταλάβει αν τα συμπτώματα χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση.

1. Συζήτηση με τους γονείς και το παιδί

Ο γιατρός μπορεί να ρωτήσει:

• Πότε ξεκίνησαν τα συμπτώματα;
• Υπήρξε χτύπημα ή πτώση;
• Υπάρχει πονοκέφαλος;
• Υπάρχουν εμετοί;
• Υπάρχει αλλαγή στην όραση;
• Υπήρξε επιληπτική κρίση;
• Υπάρχει υπνηλία ή αλλαγή συμπεριφοράς;
• Υπάρχει αδυναμία ή μούδιασμα;
• Έχει αλλάξει το περπάτημα;
• Υπάρχουν προβλήματα στην ούρηση ή στα κόπρανα;
• Υπάρχουν ήδη εξετάσεις;

2. Κλινική εξέταση

Ανάλογα με την ηλικία του παιδιού, η εξέταση μπορεί να περιλαμβάνει:

• έλεγχο δύναμης,
• έλεγχο ισορροπίας,
• έλεγχο βάδισης,
• έλεγχο συντονισμού,
• έλεγχο αντανακλαστικών,
• έλεγχο αισθητικότητας,
• παρατήρηση συμπεριφοράς,
• αξιολόγηση προηγούμενων εξετάσεων.

3. Εξήγηση επόμενων βημάτων

Ο γιατρός μπορεί να συζητήσει:

• αν χρειάζεται παρακολούθηση,
• αν χρειάζεται μαγνητική, αξονική ή άλλη εξέταση,
• αν χρειάζεται νευρολογική αξιολόγηση,
• αν χρειάζεται νευροχειρουργική γνώμη,
• αν χρειάζεται επείγουσα παραπομπή,
• ή αν χρειάζεται δεύτερη γνώμη.

Πώς βοηθά το ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο;

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο στη Λευκωσία, οι οικογένειες μπορούν να ζητήσουν καθοδήγηση και αξιολόγηση όταν ένα παιδί έχει συμπτώματα ή εξετάσεις που σχετίζονται με τον εγκέφαλο, τη σπονδυλική στήλη ή το νευρικό σύστημα.

Η αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει να απαντηθούν ερωτήσεις όπως:

• Είναι τα συμπτώματα του παιδιού ανησυχητικά;
• Χρειάζεται νευρολογική ή νευροχειρουργική γνώμη;
• Χρειάζεται μαγνητική ή αξονική;
• Είναι το χτύπημα στο κεφάλι κάτι που χρειάζεται επείγουσα αξιολόγηση;
• Τα ευρήματα σε μαγνητική ή αξονική χρειάζονται εξήγηση;
• Χρειάζεται δεύτερη γνώμη;

Αν το παιδί έχει συμπτώματα που επιμένουν, χειροτερεύουν ή σας ανησυχούν, επικοινωνήστε με το ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο στη Λευκωσία για καθοδήγηση και ραντεβού.

Αν τα συμπτώματα είναι ξαφνικά, σοβαρά ή επείγοντα, απευθυνθείτε άμεσα σε Τμήμα Επειγόντων ή καλέστε τις υπηρεσίες επειγόντων.

Συχνές Ερωτήσεις

Πότε ένα παιδί χρειάζεται νευροχειρουργική αξιολόγηση;
Μπορεί να χρειαστεί όταν έχει συμπτώματα ή ευρήματα που σχετίζονται με τον εγκέφαλο, τη σπονδυλική στήλη, τον νωτιαίο μυελό ή τα νεύρα. Παραδείγματα είναι πονοκέφαλος με εμετούς ή αλλαγές στην όραση, επιληπτική κρίση, υδροκέφαλος, αδυναμία, αλλαγή στο περπάτημα, τραυματισμός κεφαλής με ανησυχητικά σημεία ή ευρήματα σε μαγνητική/αξονική.

---

Πότε το χτύπημα στο κεφάλι παιδιού χρειάζεται άμεση βοήθεια;
Χρειάζεται άμεση βοήθεια αν υπάρχει απώλεια συνείδησης, εμετός, πονοκέφαλος που δεν περνά, αλλαγή συμπεριφοράς, ασυνήθιστη υπνηλία, σύγχυση, πρόβλημα ισορροπίας, επιληπτική κρίση, αδυναμία, μούδιασμα ή προβλήματα ομιλίας.

---

Πότε μια επιληπτική κρίση σε παιδί χρειάζεται ασθενοφόρο;
Καλέστε ασθενοφόρο αν είναι η πρώτη κρίση, αν διαρκεί πάνω από 5 λεπτά, αν το παιδί δεν επανέρχεται πλήρως, αν έχει πολλές κρίσεις χωρίς να επανέλθει, αν τραυματίστηκε ή αν έχει δυσκολία στην αναπνοή.

---

Ποια συμπτώματα υδροκεφάλου πρέπει να προσέξω;
Σε βρέφος, γρήγορη αύξηση του μεγέθους κεφαλής, ασυνήθιστα μεγάλο κεφάλι, υπνηλία, εμετοί, ευερεθιστότητα ή δυσκολία στη σίτιση χρειάζονται αξιολόγηση. Σε μεγαλύτερα παιδιά, πονοκέφαλος, εμετοί, υπνηλία, θολή ή διπλή όραση, σύγχυση, δυσκολία στο περπάτημα ή αλλαγές στην ούρηση χρειάζονται επίσης αξιολόγηση.

---

Ο πονοκέφαλος σε παιδί σημαίνει κάτι σοβαρό;
Συνήθως όχι. Όμως χρειάζεται αξιολόγηση όταν επιμένει, επανέρχεται, ξυπνά το παιδί, συνοδεύεται από εμετούς, αλλαγές στην όραση, υπνηλία, σύγχυση, επιληπτική κρίση, αδυναμία ή αλλαγές στη συμπεριφορά.

---

Χρειάζεται πάντα μαγνητική ή αξονική;
Όχι. Η ανάγκη για μαγνητική ή αξονική εξαρτάται από τα συμπτώματα, την κλινική εξέταση, το ιστορικό και το αν υπάρχουν επείγοντα σημεία. Σε χτύπημα στο κεφάλι, η αξονική γίνεται όταν υπάρχουν συγκεκριμένα κριτήρια κινδύνου.

---

Τι πρέπει να φέρω στο ραντεβού;
Φέρτε προηγούμενες μαγνητικές ή αξονικές, CD/USB ή link με εικόνες, γνωματεύσεις, φάρμακα, σημειώσεις για τα συμπτώματα, το βιβλιάριο υγείας του παιδιού και ό,τι έχει ήδη γράψει ο παιδίατρος ή άλλος γιατρός.