Το παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο είναι ένα προσωρινό επεισόδιο με συμπτώματα που μοιάζουν με εγκεφαλικό.
Τα συμπτώματα μπορεί να κρατήσουν λίγα λεπτά ή περισσότερο και μετά να περάσουν.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοηθούν.
Ένα παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο μπορεί να είναι προειδοποιητικό σημάδι ότι υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για εγκεφαλικό επεισόδιο στο άμεσο μέλλον. Γι’ αυτό χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση, ακόμη και αν ο ασθενής αισθάνεται καλά μετά. [1], [2], [3]
Αν εμφανιστεί ξαφνική δυσκολία στην ομιλία, μούδιασμα, αδυναμία, διαταραχή όρασης, έντονη αστάθεια ή σύγχυση, ο ασθενής πρέπει να απευθυνθεί άμεσα στις υπηρεσίες επειγόντων ή σε Τμήμα Επειγόντων.
- Μην περιμένετε να δείτε αν θα ξανασυμβεί.
- Μην προγραμματίσετε απλώς ένα ραντεβού για άλλη μέρα.
- Μην οδηγήσετε μόνοι σας.
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο, μπορούμε να βοηθήσουμε με νευρολογική, καρδιολογική και διαγνωστική αξιολόγηση όταν το περιστατικό δεν είναι οξύ ή όταν έχει ήδη γίνει η απαραίτητη επείγουσα εκτίμηση και χρειάζεται συνέχεια στην παρακολούθηση. Για ξαφνικά ή σοβαρά συμπτώματα, προτεραιότητα έχει πάντα η άμεση επείγουσα φροντίδα.
Τι είναι το παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο;
Το παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο συχνά περιγράφεται ως προσωρινό επεισόδιο που μοιάζει με εγκεφαλικό.
Συμβαίνει όταν για μικρό χρονικό διάστημα επηρεάζεται η ροή του αίματος προς μέρος του εγκεφάλου.
Τα συμπτώματα εμφανίζονται ξαφνικά και μετά υποχωρούν.
Μπορεί να επηρεαστεί:
- η ομιλία
- η κατανόηση
- η κίνηση
- η αισθητικότητα
- η όραση
- η ισορροπία
- η καθαρότητα της σκέψης
Το σημαντικό είναι ότι το επεισόδιο περνά.
Αλλά αυτό δεν το κάνει “αθώο”.
Η προσωρινή βελτίωση δεν αποκλείει την ανάγκη για άμεση αξιολόγηση. [1], [2], [3]
Γιατί δεν πρέπει να το αγνοήσετε;
Το παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο μπορεί να λειτουργήσει ως προειδοποιητικό σημάδι.
Ο ασθενής μπορεί να νιώσει καλά μετά από λίγα λεπτά και να πιστέψει ότι δεν έγινε κάτι σοβαρό.
Αυτό είναι συχνό λάθος.
Η άμεση αξιολόγηση είναι σημαντική γιατί ο γιατρός πρέπει να διερευνήσει:
- αν όντως επρόκειτο για παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο
- αν υπήρξε άλλο νευρολογικό ή καρδιολογικό αίτιο
- αν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για νέο επεισόδιο
- αν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου που χρειάζονται ρύθμιση
- αν χρειάζονται εξετάσεις
- αν χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή ή αλλαγή αγωγής
- αν χρειάζεται παρακολούθηση από ειδικό
Η αξιολόγηση πρέπει να γίνει σύντομα και με ιατρική καθοδήγηση.
Δεν είναι ασφαλές να αποφασίσει ο ασθενής μόνος του ότι “ήταν κούραση”, “ήταν άγχος” ή “ήταν αυχενικό”.
Ποια συμπτώματα μπορεί να έχει ένα παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο;
Τα συμπτώματα μοιάζουν με εγκεφαλικό.
Συνήθως εμφανίζονται ξαφνικά.
Μπορεί να περιλαμβάνουν:
- ξαφνικό μούδιασμα στο πρόσωπο, στο χέρι ή στο πόδι
- ξαφνική αδυναμία στη μία πλευρά του σώματος
- δυσκολία στην ομιλία
- μπερδεμένη ομιλία
- δυσκολία στην κατανόηση
- ξαφνική θολή όραση
- προσωρινή απώλεια όρασης
- διπλή όραση
- ξαφνική αστάθεια
- δυσκολία στο περπάτημα
- ζάλη μαζί με άλλα νευρολογικά συμπτώματα
- ξαφνική σύγχυση
Τα συμπτώματα μπορεί να κρατήσουν λίγα λεπτά και μετά να υποχωρήσουν.
Ακόμη και έτσι, χρειάζεται άμεση αξιολόγηση. [1], [2], [4]
Πότε πρέπει να πάτε άμεσα στα επείγοντα;
Πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα στις υπηρεσίες επειγόντων ή σε Τμήμα Επειγόντων αν εμφανιστεί ξαφνικά:
- αδυναμία στη μία πλευρά
- μούδιασμα στο πρόσωπο, στο χέρι ή στο πόδι
- δυσκολία στην ομιλία
- δυσκολία στην κατανόηση
- πτώση γωνίας στόματος
- θολή ή χαμένη όραση
- έντονη αστάθεια
- σύγχυση
- ξαφνικός πολύ δυνατός πονοκέφαλος
- λιποθυμία
- πόνος στο στήθος ή δύσπνοια μαζί με αδυναμία ή κακουχία
Αν υπάρχει υποψία παροδικού ισχαιμικού επεισοδίου ή εγκεφαλικού, δεν πρέπει να περιμένετε.
Τα συμπτώματα που περνούν μπορεί να είναι εξίσου σημαντικά με τα συμπτώματα που επιμένουν. [1], [2], [3]
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο και εγκεφαλικό;
Στο εγκεφαλικό, τα συμπτώματα μπορεί να επιμείνουν και να υπάρξει βλάβη στον εγκέφαλο.
Στο παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο, τα συμπτώματα υποχωρούν.
Όμως στην αρχή, ο ασθενής και η οικογένεια δεν μπορούν να ξέρουν με ασφάλεια τι συμβαίνει.
Δεν είναι δυνατόν να ξεχωρίσει κάποιος στο σπίτι αν πρόκειται για εγκεφαλικό ή παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο.
Γι’ αυτό η σωστή ενέργεια είναι η ίδια:
άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Το ότι τα συμπτώματα πέρασαν δεν πρέπει να οδηγεί σε καθυστέρηση.
Γιατί ο χρόνος έχει σημασία;
Ο χρόνος έχει σημασία γιατί τα συμπτώματα μπορεί να υποδηλώνουν πρόβλημα στην αιμάτωση του εγκεφάλου.
Η γρήγορη αξιολόγηση βοηθά τους γιατρούς να εκτιμήσουν:
- αν υπήρξε εγκεφαλικό ή παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο
- ποια μπορεί να ήταν η αιτία
- αν χρειάζονται άμεσες εξετάσεις
- αν υπάρχει κίνδυνος επανάληψης
- αν χρειάζεται άμεση θεραπευτική παρέμβαση
- αν πρέπει να ξεκινήσει ή να προσαρμοστεί αγωγή
Η αναμονή στο σπίτι μπορεί να καθυστερήσει σημαντικές αποφάσεις.
Αν τα συμπτώματα είναι ξαφνικά, η επείγουσα φροντίδα είναι το ασφαλέστερο βήμα.
Ποιοι παράγοντες αυξάνουν τον κίνδυνο;
Ο κίνδυνος για παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο ή εγκεφαλικό μπορεί να αυξηθεί όταν υπάρχουν παράγοντες που επηρεάζουν τα αγγεία, την καρδιά ή την κυκλοφορία.
Σημαντικοί παράγοντες είναι:
- υψηλή αρτηριακή πίεση
- αυξημένη χοληστερόλη
- διαβήτης
- κάπνισμα
- καρδιακές αρρυθμίες
- γνωστή καρδιοπάθεια
- προηγούμενο εγκεφαλικό ή παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο
- αυξημένο βάρος
- καθιστική ζωή
- αυξημένη ηλικία
- οικογενειακό ιστορικό
- υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
Η ύπαρξη αυτών των παραγόντων δεν σημαίνει ότι θα συμβεί οπωσδήποτε επεισόδιο.
Σημαίνει όμως ότι η πρόληψη και η παρακολούθηση είναι πιο σημαντικές. [5], [6]
Για περισσότερη ενημέρωση, δείτε τον πλήρη οδηγό μας:
Καρδιοεγκεφαλική Πρόληψη: Πλήρης Οδηγός για την Καρδιά, τα Αγγεία και τον Εγκέφαλο
Πώς σχετίζεται η υψηλή πίεση;
Η υψηλή αρτηριακή πίεση είναι από τους πιο σημαντικούς παράγοντες κινδύνου για την καρδιά, τα αγγεία και τον εγκέφαλο. [5], [6]
Μπορεί να υπάρχει για χρόνια χωρίς έντονα συμπτώματα.
Αυτός είναι ένας λόγος που η τακτική μέτρηση και η σωστή ιατρική παρακολούθηση είναι σημαντικές.
Αν ένας ασθενής έχει υψηλή πίεση και εμφανίσει ξαφνική αδυναμία, μούδιασμα, δυσκολία στην ομιλία, διαταραχή όρασης ή αστάθεια, χρειάζεται άμεση αξιολόγηση.
Δεν πρέπει να θεωρηθεί ότι “είναι απλώς η πίεση”.
Πώς σχετίζεται η χοληστερόλη;
Η αυξημένη χοληστερόλη μπορεί να συμβάλει στην αθηροσκλήρωση.
Αθηροσκλήρωση σημαίνει συσσώρευση πλάκας μέσα στα αγγεία.
Αυτό μπορεί να επηρεάσει αγγεία σε διάφορα σημεία του σώματος, όπως στην καρδιά ή στις καρωτίδες. [5], [7]
Η χοληστερόλη δεν προκαλεί πάντα συμπτώματα.
Γι’ αυτό ο εργαστηριακός έλεγχος και η ιατρική ερμηνεία είναι σημαντικά.
Ο γιατρός θα κρίνει αν χρειάζεται αλλαγή τρόπου ζωής, φαρμακευτική αγωγή, περαιτέρω έλεγχος ή παρακολούθηση.
Πώς σχετίζεται η καρδιά;
Η καρδιά μπορεί να σχετίζεται με τον κίνδυνο παροδικού ισχαιμικού επεισοδίου ή εγκεφαλικού.
Ορισμένες καρδιακές αρρυθμίες μπορεί να συνδέονται με δημιουργία θρόμβων.
Ένας θρόμβος μπορεί να επηρεάσει την αιμάτωση του εγκεφάλου.
Γι’ αυτό μετά από παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο μπορεί να χρειάζεται καρδιολογική αξιολόγηση, ανάλογα με την περίπτωση. [8]
Ο γιατρός μπορεί να εξετάσει αν υπάρχουν:
- αίσθημα παλμών
- ακανόνιστοι παλμοί
- λιποθυμικά επεισόδια
- πόνος στο στήθος
- δύσπνοια
- γνωστή αρρυθμία
- γνωστή καρδιοπάθεια
- ανάγκη για περαιτέρω καρδιολογικό έλεγχο
Η καρδιολογική αξιολόγηση δεν σημαίνει ότι υπάρχει απαραίτητα σοβαρό πρόβλημα.
Σημαίνει ότι χρειάζεται να διερευνηθεί πιθανή σχέση με την κυκλοφορία και τον συνολικό κίνδυνο.
Πώς σχετίζονται οι καρωτίδες;
Οι καρωτίδες είναι αγγεία στον λαιμό που μεταφέρουν αίμα προς τον εγκέφαλο.
Σε ορισμένους ασθενείς, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει υπέρηχο καρωτίδων για να αξιολογήσει αν υπάρχει στένωση ή αθηρωματική πλάκα.
Ο υπέρηχος καρωτίδων μπορεί να βοηθήσει στη διερεύνηση όταν υπάρχει σωστή ιατρική ένδειξη. [7]
Όμως δεν είναι εξέταση που γίνεται σε όλους.
Δεν αντικαθιστά την επείγουσα αξιολόγηση όταν υπάρχουν ξαφνικά συμπτώματα.
Αν ο ασθενής έχει συμπτώματα που μοιάζουν με εγκεφαλικό, πρέπει πρώτα να αξιολογηθεί άμεσα σε επείγουσα φροντίδα.
Ο υπέρηχος καρωτίδων μπορεί να αποτελέσει μέρος της διερεύνησης, αν το κρίνει ο γιατρός.
Δείτε περισσότερα εδώ:
Υπέρηχος Καρωτίδων: Πότε χρειάζεται και τι δείχνει;
Τι εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν μετά από παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο;
Οι εξετάσεις εξαρτώνται από την κλινική εικόνα.
Ο γιατρός μπορεί να χρειαστεί να αξιολογήσει τον εγκέφαλο, την καρδιά, τα αγγεία και τους παράγοντες κινδύνου.
Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να ζητηθούν:
- νευρολογική αξιολόγηση
- καρδιολογική αξιολόγηση
- εργαστηριακές εξετάσεις
- έλεγχος σακχάρου
- έλεγχος χοληστερόλης
- έλεγχος αρτηριακής πίεσης
- καρδιολογικός έλεγχος
- υπέρηχος καρωτίδων
- απεικονιστικός έλεγχος όπου χρειάζεται
- άλλες εξετάσεις σύμφωνα με την κρίση του γιατρού
Δεν χρειάζονται όλοι οι ασθενείς τις ίδιες εξετάσεις.
Η διερεύνηση πρέπει να είναι εξατομικευμένη.
Τι πρέπει να κάνει ο ασθενής μετά το επεισόδιο;
Αν υπάρχει υποψία παροδικού ισχαιμικού επεισοδίου, ο ασθενής πρέπει να ζητήσει άμεσα ιατρική βοήθεια.
Μετά την επείγουσα αξιολόγηση, είναι σημαντικό να ακολουθήσει το πλάνο που θα δοθεί.
Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει:
- φαρμακευτική αγωγή
- παρακολούθηση πίεσης
- έλεγχο χοληστερόλης
- έλεγχο σακχάρου
- καρδιολογική εκτίμηση
- νευρολογική παρακολούθηση
- αλλαγές τρόπου ζωής
- διακοπή καπνίσματος
- επανεξέταση
- διαγνωστικές εξετάσεις
Ο ασθενής δεν πρέπει να σταματά ή να αλλάζει φάρμακα χωρίς οδηγία.
Η πρόληψη μετά από παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο πρέπει να γίνεται με ιατρική καθοδήγηση. [3], [9]
Πρακτικά: τι να σημειώσει η οικογένεια;
Αν συμβεί επεισόδιο, η οικογένεια ή ο φροντιστής μπορεί να βοηθήσει πολύ.
Σημειώστε:
- τι ώρα ξεκίνησαν τα συμπτώματα
- τι ώρα πέρασαν
- ποια συμπτώματα εμφανίστηκαν
- αν επηρεάστηκε η μία πλευρά του σώματος
- αν υπήρχε δυσκολία στην ομιλία
- αν υπήρχε διαταραχή όρασης
- αν υπήρχε αστάθεια
- αν υπήρχε σύγχυση
- αν ο ασθενής έπεσε
- αν έχει ξανασυμβεί
- ποια φάρμακα λαμβάνει ο ασθενής
Η ώρα έναρξης των συμπτωμάτων είναι σημαντική πληροφορία.
Μη βασιστείτε στη μνήμη αργότερα.
Γράψτε τα στοιχεία ή κρατήστε σημείωση στο κινητό.
Τι να μην κάνετε
Σε πιθανό παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο:
- μην περιμένετε να ξανασυμβεί
- μην θεωρήσετε ότι δεν έχει σημασία επειδή πέρασε
- μην οδηγήσει ο ασθενής μόνος του
- μην δώσετε φάρμακα χωρίς οδηγία
- μην δώσετε φαγητό ή νερό αν υπάρχει δυσκολία στην κατάποση
- μην αποδώσετε αυτόματα τα συμπτώματα στο άγχος
- μην ακυρώσετε την αξιολόγηση επειδή ο ασθενής “φαίνεται καλά”
- μην αλλάξετε φάρμακα χωρίς γιατρό
Το ασφαλές βήμα είναι η άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Πότε μπορεί να χρειαστεί νευρολογική παρακολούθηση;
Μετά από πιθανό παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο, η νευρολογική παρακολούθηση μπορεί να είναι σημαντική.
Ο νευρολόγος μπορεί να αξιολογήσει:
- τα συμπτώματα
- το ιστορικό
- τη νευρολογική εξέταση
- ανάγκη για εξετάσεις
- πιθανή σχέση με αγγειακούς παράγοντες
- κίνδυνο υποτροπής
- ανάγκη για παρακολούθηση
Η νευρολογική αξιολόγηση είναι ιδιαίτερα σημαντική αν τα συμπτώματα αφορούσαν:
- ομιλία
- όραση
- μούδιασμα
- αδυναμία
- ισορροπία
- σύγχυση
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, μπορείτε να ενημερωθείτε για τη Νευρολογία εδώ.
Πότε μπορεί να χρειαστεί καρδιολογική αξιολόγηση;
Η καρδιολογική αξιολόγηση μπορεί να χρειαστεί όταν ο γιατρός θέλει να διερευνήσει αν υπάρχει καρδιακός παράγοντας που σχετίζεται με το επεισόδιο.
Μπορεί να είναι σημαντική όταν υπάρχει:
- αίσθημα παλμών
- γνωστή αρρυθμία
- πόνος στο στήθος
- δύσπνοια
- λιποθυμικό επεισόδιο
- υψηλή πίεση
- ιστορικό καρδιοπάθειας
- οικογενειακό ιστορικό καρδιακού επεισοδίου
ανάγκη για αξιολόγηση συνολικού καρδιοαγγειακού κινδύνου
Ο γιατρός θα αποφασίσει αν χρειάζεται καρδιολογικός έλεγχος και ποια εξέταση είναι κατάλληλη.
Πότε μπορεί να χρειαστεί λογοθεραπεία;
Η λογοθεραπεία μπορεί να χρειαστεί αν μετά από νευρολογικό επεισόδιο υπάρχουν δυσκολίες στην ομιλία, στην επικοινωνία ή στην κατάποση.
Μερικοί ασθενείς μπορεί να δυσκολεύονται:
- να βρουν λέξεις
- να μιλήσουν καθαρά
- να καταλάβουν λόγο
- να οργανώσουν προτάσεις
- να καταπιούν με ασφάλεια
- να ελέγξουν τη φωνή ή την άρθρωση
Η λογοθεραπευτική αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό των δυσκολιών και στον σχεδιασμό κατάλληλης παρέμβασης. [10]
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, μπορείτε να ενημερωθείτε για τη Λογοθεραπεία εδώ.
Μπορεί να προληφθεί ένα νέο επεισόδιο;
Σε αρκετές περιπτώσεις, ο κίνδυνος μπορεί να μειωθεί με σωστή ιατρική παρακολούθηση και διαχείριση παραγόντων κινδύνου.
Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει:
- καλύτερη ρύθμιση πίεσης
- έλεγχο χοληστερόλης
- έλεγχο σακχάρου
- διακοπή καπνίσματος
- φαρμακευτική αγωγή όπου χρειάζεται
- παρακολούθηση καρδιακού ρυθμού όπου υπάρχει ένδειξη
- έλεγχο καρωτίδων όταν υπάρχει ένδειξη
- διατροφή
- σωματική δραστηριότητα με ασφάλεια
- τακτική επανεκτίμηση
Η ακριβής προσέγγιση εξαρτάται από την αιτία, το ιστορικό και τις ανάγκες του ασθενούς. [3], [9]
Δεν υπάρχει εγγύηση ότι ένα επεισόδιο θα αποφευχθεί.
Υπάρχει όμως αξία στη σωστή αξιολόγηση και στη μείωση παραγόντων που μπορούν να τροποποιηθούν.
Πώς βοηθά το ΔΙΚΤΑΙΟΝ;
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο, στον Στρόβολο Λευκωσίας, μπορούμε να βοηθήσουμε στην αξιολόγηση και παρακολούθηση ασθενών μετά από συμπτώματα που χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση, όταν δεν πρόκειται για οξύ επείγον περιστατικό ή μετά την αρχική επείγουσα εκτίμηση.
Ανάλογα με την περίπτωση, μπορούμε να σας καθοδηγήσουμε για:
- νευρολογική αξιολόγηση
- καρδιολογική αξιολόγηση
- διαγνωστικές εξετάσεις
- υπέρηχο καρωτίδων όταν υπάρχει ένδειξη
- γενική ιατρική ή παθολογική αξιολόγηση
- λογοθεραπευτική αξιολόγηση μετά από νευρολογικό επεισόδιο
- παρακολούθηση παραγόντων κινδύνου
- επόμενα βήματα
Η προσέγγισή μας είναι να βοηθήσουμε τον ασθενή να καταλάβει τι χρειάζεται, χωρίς υπερβολές και χωρίς καθυστερήσεις.
Για ξαφνικά ή σοβαρά συμπτώματα, η σωστή διαδρομή είναι πάντα η άμεση επείγουσα φροντίδα.
Πότε να επικοινωνήσετε με το ΔΙΚΤΑΙΟΝ;
Μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ΔΙΚΤΑΙΟΝ αν:
- είχατε συμπτώματα που πέρασαν αλλά σας ανησυχούν
- έχει ήδη γίνει επείγουσα αξιολόγηση και χρειάζεστε συνέχεια στη διερεύνηση
- χρειάζεστε νευρολογική παρακολούθηση
- χρειάζεστε καρδιολογική αξιολόγηση
- σας έχει ζητηθεί υπέρηχος καρωτίδων
- έχετε πίεση, χοληστερόλη, διαβήτη ή οικογενειακό ιστορικό
- χρειάζεστε διαγνωστικές εξετάσεις με οδηγία γιατρού
- έχετε δυσκολίες ομιλίας ή κατάποσης μετά από νευρολογικό επεισόδιο
Αν όμως τα συμπτώματα είναι ξαφνικά, σοβαρά ή μοιάζουν με εγκεφαλικό, μην περιμένετε ραντεβού.
Απευθυνθείτε άμεσα στις υπηρεσίες επειγόντων ή σε Τμήμα Επειγόντων.
Συχνές Ερωτήσεις
Τι είναι το παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο;
Είναι ένα προσωρινό επεισόδιο με συμπτώματα που μοιάζουν με εγκεφαλικό.
Τα συμπτώματα μπορεί να περάσουν, αλλά χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση. [1], [2]
Είναι το παροδικό ισχαιμικό επεισόδιο επείγον;
Ναι.
Αν εμφανιστούν ξαφνικά συμπτώματα όπως αδυναμία, μούδιασμα, δυσκολία στην ομιλία, διαταραχή όρασης ή αστάθεια, ο ασθενής πρέπει να ζητήσει άμεσα επείγουσα βοήθεια. [1], [2], [3]
Αν τα συμπτώματα πέρασαν, μπορώ να περιμένω;
Όχι.
Αν τα συμπτώματα μοιάζουν με εγκεφαλικό, χρειάζεται άμεση αξιολόγηση, ακόμη και αν πέρασαν. [2], [3]
Ποια συμπτώματα μοιάζουν με TIA;
Ξαφνικό μούδιασμα, ξαφνική αδυναμία στη μία πλευρά, μπερδεμένη ομιλία, δυσκολία στην κατανόηση, θολή όραση, απώλεια όρασης, αστάθεια ή σύγχυση μπορεί να σχετίζονται με TIA. [1], [4]
Είναι το TIA ίδιο με εγκεφαλικό;
Όχι ακριβώς.
Στο TIA τα συμπτώματα υποχωρούν.
Όμως στην αρχή δεν μπορείτε να ξέρετε με ασφάλεια αν πρόκειται για TIA ή εγκεφαλικό. Γι’ αυτό χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Χρειάζεται υπέρηχος καρωτίδων μετά από TIA;
Μπορεί να χρειάζεται, αλλά θα το κρίνει ο γιατρός.
Ο υπέρηχος καρωτίδων μπορεί να βοηθήσει όταν υπάρχει ένδειξη για αξιολόγηση των αγγείων που μεταφέρουν αίμα προς τον εγκέφαλο. [7]
Χρειάζεται καρδιολογικός έλεγχος μετά από TIA;
Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να χρειάζεται καρδιολογική αξιολόγηση, ειδικά αν υπάρχουν αρρυθμίες, αίσθημα παλμών, λιποθυμία, καρδιολογικό ιστορικό ή άλλοι παράγοντες κινδύνου.
Ο γιατρός θα αποφασίσει ποιος έλεγχος είναι κατάλληλος.
Μπορεί να επαναληφθεί ένα TIA;
Μπορεί να υπάρξει νέο παροδικό επεισόδιο ή εγκεφαλικό, γι’ αυτό η άμεση αξιολόγηση και η σωστή παρακολούθηση είναι σημαντικές. [2], [3]
Πώς μπορώ να μειώσω τον κίνδυνο;
Η μείωση κινδύνου μπορεί να περιλαμβάνει ρύθμιση πίεσης, χοληστερόλης και σακχάρου, διακοπή καπνίσματος, φαρμακευτική αγωγή όπου χρειάζεται, διατροφή, σωματική δραστηριότητα και τακτική ιατρική παρακολούθηση. [5], [6], [9]
Πότε να επικοινωνήσω με το ΔΙΚΤΑΙΟΝ;
Μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ΔΙΚΤΑΙΟΝ μετά την αρχική επείγουσα αξιολόγηση ή όταν χρειάζεστε οργανωμένη νευρολογική, καρδιολογική ή διαγνωστική παρακολούθηση.
Αν τα συμπτώματα είναι ξαφνικά ή σοβαρά, απευθυνθείτε άμεσα στα επείγοντα.
Διαβάστε επίσης
- Καρδιοεγκεφαλική Πρόληψη στη Λευκωσία
- Καρδιοεγκεφαλική Πρόληψη: Πλήρης Οδηγός για την Καρδιά, τα Αγγεία και τον Εγκέφαλο
- Συμπτώματα εγκεφαλικού που δεν πρέπει να αγνοήσετε
- Υπέρηχος Καρωτίδων: Πότε χρειάζεται και τι δείχνει;
- Ζάλη, αστάθεια ή μούδιασμα: Πότε χρειάζεται νευρολογική αξιολόγηση;
- Υψηλή πίεση, χοληστερόλη και διαβήτης: Πώς επηρεάζουν καρδιά και εγκέφαλο;
Συντακτική Πολιτική
Το παρόν άρθρο έχει συνταχθεί για ενημερωτικούς σκοπούς και βασίζεται σε διεθνώς αναγνωρισμένες κατευθυντήριες οδηγίες, σύγχρονη βιβλιογραφία και επιστημονικές δημοσιεύσεις. Το περιεχόμενο έχει αναπτυχθεί για ενημερωτικούς σκοπούς και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση. Το περιεχόμενο αναθεωρείται περιοδικά σύμφωνα με τις πλέον πρόσφατες ιατρικές εξελίξεις.
Επιστημονικές Πηγές
- [1] NHS. (n.d.). Transient ischaemic attack (TIA): Symptoms. NHS. https://www.nhs.uk/conditions/transient-ischaemic-attack-tia/symptoms/
- [2] American Stroke Association. (n.d.). Transient ischemic attack (TIA). American Stroke Association. https://www.stroke.org/en/about-stroke/types-of-stroke/tia-transient-ischemic-attack
- [3] NHS Inform. (2026). Transient ischaemic attack (TIA). NHS Inform. https://www.nhsinform.scot/illnesses-and-conditions/brain-nerves-and-spinal-cord/transient-ischaemic-attack-tia/
- [4] Centers for Disease Control and Prevention. (2024). Signs and symptoms of stroke. Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/stroke/signs-symptoms/index.html
- [5] World Health Organization. (2025). Cardiovascular diseases (CVDs). World Health Organization. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-diseases-(cvds)
- [6] Centers for Disease Control and Prevention. (2024). Heart disease risk factors. Centers for Disease Control and Prevention. https://www.cdc.gov/heart-disease/risk-factors/index.html
- [7] Mayo Clinic. (2025). Carotid ultrasound. Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/tests-procedures/carotid-ultrasound/about/pac-20393399
- [8] Kleindorfer, D. O., Towfighi, A., Chaturvedi, S., Cockroft, K. M., Gutierrez, J., Lombardi-Hill, D., Kamel, H., Kernan, W. N., Kittner, S. J., Leira, E. C., Lennon, O., Meschia, J. F., Nguyen, T. N., Pollak, P. M., Santangeli, P., Sharrief, A. Z., Smith, S. C., Turan, T. N., & Williams, L. S. (2021). 2021 Guideline for the prevention of stroke in patients with stroke and transient ischemic attack. Stroke, 52(7). https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/STR.0000000000000375
- [9] NHS. (n.d.). Transient ischaemic attack (TIA): Treatment. NHS. https://www.nhs.uk/conditions/transient-ischaemic-attack-tia/treatment/
- [10] National Institute for Health and Care Excellence. (2023). Stroke rehabilitation in adults: Recommendations. NICE. https://www.nice.org.uk/guidance/ng236/chapter/Recommendations


