Οικογενειακός Προληπτικός Έλεγχος πριν το Σχολείο και την Εργασία: Πλήρης Οδηγός

Η επιστροφή στο σχολείο και στην εργασία μετά το καλοκαίρι είναι μια περίοδος αλλαγής για όλη την οικογένεια.

Τα παιδιά επιστρέφουν στο πρόγραμμα, στο διάβασμα, στις δραστηριότητες και στην επαφή με άλλα παιδιά. Οι γονείς και οι εργαζόμενοι επιστρέφουν σε πιο απαιτητικούς ρυθμούς, περισσότερες υποχρεώσεις, λιγότερο χρόνο και συχνά περισσότερο άγχος.

Αυτή η περίοδος είναι μια καλή ευκαιρία για έναν οργανωμένο οικογενειακό προληπτικό έλεγχο.

Ο προληπτικός έλεγχος δεν σημαίνει ότι όλοι χρειάζονται πολλές εξετάσεις. Δεν είναι ένα ίδιο «πακέτο» για κάθε παιδί ή κάθε ενήλικα. Είναι ένας τρόπος να αξιολογηθεί η γενική εικόνα της υγείας, να συζητηθούν συμπτώματα που ίσως έχουν παραμεληθεί και να αποφασιστεί, με ιατρική καθοδήγηση, αν χρειάζονται εξετάσεις ή περαιτέρω αξιολόγηση.

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο, στον Στρόβολο, μπορούμε να βοηθήσουμε οικογένειες να οργανώσουν τον προληπτικό τους έλεγχο με πρακτικό και υπεύθυνο τρόπο.

Ο γιατρός αξιολογεί το ιστορικό, τα συμπτώματα, την ηλικία, τις ανάγκες και την κλινική εικόνα κάθε ατόμου. Με βάση αυτά, μπορεί να προτείνει παιδιατρική, παθολογική, ΩΡΛ, νευρολογική, παιδονευρολογική, λογοθεραπευτική ή διαγνωστική αξιολόγηση, όπου χρειάζεται.

Τι είναι ο οικογενειακός προληπτικός έλεγχος πριν το σχολείο ή την εργασία;

Ο οικογενειακός προληπτικός έλεγχος είναι μια οργανωμένη ιατρική αξιολόγηση για παιδιά, γονείς και ενήλικες πριν ξεκινήσει ξανά η σχολική ή εργασιακή ρουτίνα.

Μπορεί να περιλαμβάνει συζήτηση με γιατρό, κλινική εξέταση, έλεγχο εμβολιαστικής κάλυψης, αξιολόγηση συμπτωμάτων, έλεγχο ανάπτυξης στα παιδιά, αξιολόγηση παραγόντων κινδύνου στους ενήλικες και διαγνωστικές εξετάσεις όταν κρίνονται απαραίτητες.

Ο σκοπός δεν είναι να γίνουν εξετάσεις χωρίς λόγο.

Ο σκοπός είναι να υπάρχει καθαρή εικόνα, να εντοπιστούν θέματα που χρειάζονται προσοχή και να δοθεί πρακτική καθοδήγηση στην οικογένεια.

Για παράδειγμα, ένα παιδί μπορεί να χρειάζεται παιδιατρική αξιολόγηση, έλεγχο εμβολίων ή συζήτηση για ύπνο, ανάπτυξη, ακοή, λόγο ή συγκέντρωση. Ένας ενήλικας μπορεί να χρειάζεται έλεγχο πίεσης, σακχάρου, λιπιδίων, κόπωσης ή άλλων παραγόντων κινδύνου, ανάλογα με την ηλικία και το ιστορικό του. [1], [2], [3]

Γιατί η περίοδος πριν το σχολείο και την εργασία είναι σημαντική;

Μετά το καλοκαίρι, πολλές οικογένειες προσπαθούν να επιστρέψουν γρήγορα σε πρόγραμμα.

Τα παιδιά μπορεί να κοιμήθηκαν πιο αργά, να πέρασαν περισσότερες ώρες σε οθόνες, να είχαν λιγότερη σταθερή ρουτίνα ή να ξεκινούν νέα σχολική χρονιά με άγχος. Οι ενήλικες μπορεί να επιστρέφουν σε πολλές ώρες εργασίας, καθιστική ζωή, πίεση χρόνου, διαταραγμένο ύπνο ή παραμέληση της δικής τους υγείας.

Ο ύπνος, η φυσική δραστηριότητα, η διατροφή, η ψυχική διάθεση και η καθημερινή λειτουργικότητα επηρεάζουν σημαντικά την υγεία παιδιών και ενηλίκων. Στα παιδιά και στους εφήβους, η έλλειψη ύπνου μπορεί να συνδέεται με δυσκολίες στην προσοχή, στη συμπεριφορά, στη σχολική απόδοση και στη γενική υγεία. [4]

Η τακτική φυσική δραστηριότητα είναι επίσης σημαντική για παιδιά και εφήβους, καθώς βοηθά τη φυσική κατάσταση, την καρδιομεταβολική υγεία, την ανάπτυξη, την ψυχική ευεξία και τη λειτουργικότητα στην καθημερινότητα. [5]

Γι’ αυτό, ο προληπτικός έλεγχος πριν την επιστροφή στη ρουτίνα δεν αφορά μόνο εξετάσεις αίματος.

Αφορά μια συνολική συζήτηση για το πώς νιώθει και λειτουργεί το κάθε μέλος της οικογένειας.

Δεν είναι όλοι οι προληπτικοί έλεγχοι ίδιοι

Ένα συχνό λάθος είναι η σκέψη ότι ο προληπτικός έλεγχος είναι ίδιος για όλους.

Στην πραγματικότητα, ένας σωστός έλεγχος πρέπει να προσαρμόζεται στο άτομο.

Ένα παιδί 5 ετών που ξεκινά σχολείο έχει διαφορετικές ανάγκες από έναν έφηβο που έχει πονοκεφάλους, άγχος και δυσκολία ύπνου. Ένας ενήλικας 30 ετών χωρίς ιστορικό έχει διαφορετικές ανάγκες από έναν ενήλικα 55 ετών με οικογενειακό ιστορικό καρδιοπάθειας, αυξημένη πίεση ή αυξημένα λιπίδια.

Η κατάλληλη αξιολόγηση εξαρτάται από:

• την ηλικία
• το ιστορικό
• τα συμπτώματα
• τα φάρμακα
• το οικογενειακό ιστορικό
• τη σχολική ή εργασιακή καθημερινότητα
• προηγούμενες εξετάσεις
• γνωστές χρόνιες παθήσεις
• αλλαγές που παρατήρησε η οικογένεια

Για αυτό, στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, ο προληπτικός έλεγχος αντιμετωπίζεται ως διαδικασία καθοδήγησης και όχι ως μηχανική λίστα εξετάσεων.

Ο γιατρός θα κρίνει τι χρειάζεται, τι δεν χρειάζεται και ποιο είναι το σωστό επόμενο βήμα.

Παιδιά πριν το σχολείο: τι χρειάζεται να σκεφτούν οι γονείς;

Η έναρξη της σχολικής χρονιάς είναι μια καλή στιγμή για να δουν οι γονείς αν υπάρχει κάτι που χρειάζεται ιατρική προσοχή.

Δεν χρειάζεται να υπάρχει σοβαρό πρόβλημα για να γίνει μια παιδιατρική αξιολόγηση. Μερικές φορές, οι μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα είναι αρκετές για να αξίζει μια συζήτηση με γιατρό.

Οι γονείς μπορούν να σκεφτούν:

• Έχει το παιδί καλή ενέργεια μέσα στην ημέρα;
• Κοιμάται αρκετά;
• Ξυπνά κουρασμένο;
• Παραπονιέται για πονοκεφάλους, κοιλιακό πόνο ή ζάλη;
• Ακούει καλά;
• Μιλά και επικοινωνεί ανάλογα με την ηλικία του;
• Έχει συχνές λοιμώξεις;
• Έχει δυσκολία συγκέντρωσης;
• Έχει αλλάξει η διάθεση ή η συμπεριφορά του;
• Έχει ενημερωμένο βιβλιάριο υγείας;

Αυτές οι ερωτήσεις δεν σημαίνουν ότι υπάρχει απαραίτητα κάποιο πρόβλημα. Βοηθούν όμως να εντοπιστούν θέματα που μπορεί να χρειάζονται αξιολόγηση.

Οι τακτικές παιδιατρικές επισκέψεις μπορούν να περιλαμβάνουν αξιολόγηση ανάπτυξης, κλινική εξέταση, έλεγχο προληπτικών αναγκών και εμβολιαστική καθοδήγηση ανάλογα με την ηλικία και την κατάσταση του παιδιού. [1]

Έλεγχος ανάπτυξης και γενικής εικόνας παιδιού

Στα παιδιά, ο γιατρός μπορεί να αξιολογήσει τη γενική εικόνα της ανάπτυξης και της υγείας.

Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει βάρος, ύψος, πορεία ανάπτυξης, διατροφή, ύπνο, επίπεδο ενέργειας, σχολική λειτουργικότητα και τυχόν συμπτώματα.

Η ανάπτυξη δεν αξιολογείται μόνο με έναν αριθμό.

Ο γιατρός βλέπει τη συνολική πορεία του παιδιού. Για παράδειγμα, μπορεί να ρωτήσει αν το παιδί τρώει καλά, αν κουράζεται εύκολα, αν έχει συχνές λοιμώξεις, αν συμμετέχει στις δραστηριότητες, αν έχει αντοχή στην άσκηση και αν υπάρχουν αλλαγές στη διάθεση ή στη συμπεριφορά.

Αν το παιδί έχει επίμονη κόπωση, απώλεια βάρους, συχνούς πυρετούς, δύσπνοια στην άσκηση, έντονους πονοκεφάλους ή άλλα συμπτώματα που ανησυχούν, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάτι σοβαρό, αλλά δεν πρέπει να αγνοηθεί.

Εμβόλια και βιβλιάριο υγείας πριν την έναρξη της χρονιάς

Πριν την επιστροφή στο σχολείο, είναι χρήσιμο να ελέγχεται το βιβλιάριο υγείας του παιδιού.

Ο εμβολιαστικός έλεγχος βοηθά να διαπιστωθεί αν το παιδί έχει λάβει τα εμβόλια που αντιστοιχούν στην ηλικία του ή αν υπάρχουν καθυστερημένες δόσεις. Η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται από τον παιδίατρο ή τον κατάλληλο γιατρό, με βάση το ιστορικό του παιδιού και το ισχύον πρόγραμμα εμβολιασμών. [2]

Ο έλεγχος είναι ιδιαίτερα χρήσιμος όταν:

• το παιδί ξεκινά πρώτη φορά σχολείο
• αλλάζει σχολική βαθμίδα
• η οικογένεια έχει μετακινηθεί από άλλη χώρα
• λείπουν στοιχεία από το βιβλιάριο
• υπήρξαν καθυστερήσεις σε προηγούμενους εμβολιασμούς
• το παιδί έχει ειδικό ιατρικό ιστορικό

Αν υπάρχουν ελλείψεις ή αβεβαιότητα, ο γιατρός μπορεί να καθοδηγήσει την οικογένεια για τα επόμενα βήματα.

Δεν πρέπει οι γονείς να προσπαθούν να διορθώσουν μόνοι τους το πρόγραμμα εμβολιασμού χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Ύπνος και επιστροφή στη σχολική ρουτίνα

Ο ύπνος είναι από τα πιο σημαντικά θέματα πριν την επιστροφή στο σχολείο.

Πολλά παιδιά και έφηβοι κοιμούνται πιο αργά το καλοκαίρι. Όταν ξεκινά το σχολείο, η απότομη αλλαγή μπορεί να οδηγήσει σε πρωινή κόπωση, ευερεθιστότητα, δυσκολία συγκέντρωσης ή χαμηλή απόδοση.

Η έλλειψη ύπνου σε παιδιά και εφήβους μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά, την προσοχή, τη μάθηση, την ψυχική διάθεση και τη γενική υγεία. [4]

Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν με σταδιακή επαναφορά της ρουτίνας λίγες ημέρες ή εβδομάδες πριν αρχίσει το σχολείο.

Πρακτικά, μπορεί να βοηθήσει:

• σταθερή ώρα ύπνου και ξυπνήματος
• περιορισμός οθονών πριν τον ύπνο
• ήρεμη βραδινή ρουτίνα
• αποφυγή βαριών γευμάτων αργά το βράδυ
• αρκετή φυσική δραστηριότητα μέσα στην ημέρα
• συζήτηση με το παιδί αν υπάρχει άγχος για το σχολείο

Αν το παιδί ροχαλίζει έντονα, ξυπνά συχνά, έχει υπνηλία μέσα στην ημέρα ή παρουσιάζει σημαντική αλλαγή στη συμπεριφορά, χρειάζεται αξιολόγηση.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να χρειάζεται παιδιατρική ή ΩΡΛ αξιολόγηση, ανάλογα με τα συμπτώματα.

Οθόνες, συγκέντρωση και σχολική προσαρμογή

Οι οθόνες είναι πλέον μέρος της καθημερινότητας. Το θέμα δεν είναι μόνο ο χρόνος χρήσης, αλλά και το πότε, πώς και γιατί χρησιμοποιούνται.

Μετά το καλοκαίρι, ορισμένα παιδιά δυσκολεύονται να επιστρέψουν σε σχολικό πρόγραμμα επειδή είχαν πολλές ώρες οθόνης, ασταθή ύπνο ή λιγότερη καθημερινή δομή.

Η υπερβολική χρήση οθονών, ειδικά αργά το βράδυ, μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο και τη συγκέντρωση. Όταν αυτό συνδυάζεται με μειωμένη φυσική δραστηριότητα, το παιδί μπορεί να φαίνεται πιο κουρασμένο, πιο ανήσυχο ή λιγότερο συγκεντρωμένο. [4], [5]

Οι γονείς δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσουν το θέμα με φόβο ή τιμωρία.

Χρειάζεται σταδιακή επαναφορά ισορροπίας.

Μια απλή προσέγγιση είναι:

• λιγότερες οθόνες πριν τον ύπνο
• περισσότερη κίνηση μέσα στην ημέρα
• σταθερό πρόγραμμα φαγητού και ύπνου
• μικρές καθημερινές ευθύνες
• ήρεμη συζήτηση για το σχολείο
• παρατήρηση της συμπεριφοράς χωρίς υπερβολική πίεση

Αν η δυσκολία συγκέντρωσης είναι έντονη, επιμένει ή επηρεάζει σημαντικά τη σχολική ζωή, χρειάζεται συζήτηση με παιδίατρο. Ανάλογα με την εικόνα, μπορεί να χρειαστεί παιδονευρολογική ή άλλη εξειδικευμένη αξιολόγηση.

Φυσική δραστηριότητα και επιστροφή σε αθλητικές δραστηριότητες

Η επιστροφή στο σχολείο συχνά σημαίνει και επιστροφή σε αθλητικές δραστηριότητες.

Η άσκηση είναι σημαντική για την υγεία των παιδιών και των εφήβων. Βοηθά τη φυσική κατάσταση, τα οστά, την καρδιά, τους μύες, την ψυχική διάθεση και την καθημερινή λειτουργικότητα. [5]

Όμως, πριν ξεκινήσει έντονη δραστηριότητα, είναι χρήσιμο οι γονείς να παρατηρήσουν αν το παιδί έχει συμπτώματα όπως:

• δύσπνοια που δεν ταιριάζει με την προσπάθεια
• πόνο στο στήθος
• ζάλη ή λιποθυμική τάση
• έντονη κόπωση
• ταχυκαρδία που ανησυχεί
• ιστορικό λιποθυμίας
• οικογενειακό ιστορικό σοβαρών καρδιακών συμβαμάτων σε νεαρή ηλικία

Αν υπάρχουν τέτοια στοιχεία, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση πριν από έντονη άσκηση.

Τα περισσότερα παιδιά μπορούν να επιστρέψουν σταδιακά στη φυσική δραστηριότητα. Όμως η παρουσία ανησυχητικών συμπτωμάτων δεν πρέπει να αγνοείται.

Ακοή, αυτιά και ΩΡΛ συμπτώματα πριν την επιστροφή στο σχολείο

Η ακοή είναι πολύ σημαντική για τη σχολική καθημερινότητα.

Ένα παιδί που δεν ακούει καλά μπορεί να δυσκολεύεται να παρακολουθήσει οδηγίες, να συμμετέχει στην τάξη, να αναπτύξει σωστά τον λόγο του ή να συγκεντρωθεί. Μερικές φορές, η δυσκολία στην ακοή δεν φαίνεται άμεσα. Το παιδί μπορεί απλώς να μοιάζει αφηρημένο, κουρασμένο, ανήσυχο ή «αδιάφορο».

Γι’ αυτό, πριν την επιστροφή στο σχολείο, οι γονείς είναι χρήσιμο να παρατηρήσουν αν υπάρχει κάτι που μπορεί να δείχνει ανάγκη για ΩΡΛ αξιολόγηση.

Δεν σημαίνει ότι κάθε παιδί χρειάζεται ΩΡΛ εξέταση πριν το σχολείο. Χρειάζεται όμως αξιολόγηση όταν υπάρχουν συμπτώματα ή ανησυχία.

Ποια σημάδια μπορεί να δείχνουν ότι ένα παιδί δεν ακούει καλά;

Ένα παιδί μπορεί να χρειάζεται έλεγχο ακοής ή ΩΡΛ αξιολόγηση αν:

• ζητά συχνά να του επαναλάβετε κάτι
• ανεβάζει πολύ την ένταση της τηλεόρασης ή του tablet
• δεν γυρίζει όταν το φωνάζετε
• δυσκολεύεται να ακολουθήσει οδηγίες
• φαίνεται αφηρημένο στην τάξη ή στο σπίτι
• μιλά πιο δυνατά από το συνηθισμένο
• έχει καθυστέρηση στην ομιλία ή στην άρθρωση
• έχει συχνές ωτίτιδες
• παραπονιέται για πόνο, βούισμα ή αίσθημα πίεσης στο αυτί
• λέει ότι «βουλώνει» το αυτί του
• κουράζεται πολύ μετά το σχολείο επειδή προσπαθεί να καταλάβει τι ακούει

Η μειωμένη ακοή στα παιδιά μπορεί να επηρεάσει την ομιλία, την επικοινωνία, τη μάθηση και την κοινωνική συμμετοχή. Όταν υπάρχει υποψία, η αξιολόγηση δεν πρέπει να καθυστερεί χωρίς λόγο. [6]

Συχνές ωτίτιδες και επιστροφή στο σχολείο

Οι λοιμώξεις του αυτιού είναι συχνές στα παιδιά.

Μετά από μια ωτίτιδα, ορισμένα παιδιά μπορεί να έχουν προσωρινή μείωση της ακοής για κάποιο διάστημα. Αν η ακοή δεν επανέρχεται ή αν οι ωτίτιδες επαναλαμβάνονται, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση. [7]

Οι γονείς πρέπει να ζητήσουν καθοδήγηση αν το παιδί:

• έχει συχνό πόνο στο αυτί
• παρουσιάζει υγρό ή έκκριση από το αυτί
• έχει πυρετό μαζί με πόνο στο αυτί
• φαίνεται να μην ακούει καλά μετά από λοίμωξη
• έχει επαναλαμβανόμενες ωτίτιδες
• έχει δυσκολία στην ομιλία ή στην κατανόηση

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, μπορούμε να σας καθοδηγήσουμε για το αν χρειάζεται παιδιατρική, ΩΡΛ ή άλλη σχετική αξιολόγηση, ανάλογα με τα συμπτώματα και το ιστορικό του παιδιού.

Ρινική συμφόρηση, ροχαλητό και ύπνος

Η μύτη, ο λαιμός και η αναπνοή στον ύπνο μπορούν να επηρεάσουν την καθημερινότητα του παιδιού.

Ένα παιδί που δεν κοιμάται καλά μπορεί να είναι κουρασμένο, ευερέθιστο, αφηρημένο ή λιγότερο συγκεντρωμένο στο σχολείο.

Ρινική συμφόρηση, συχνό μπούκωμα, ροχαλητό, αναπνοή από το στόμα ή συχνές αμυγδαλίτιδες είναι συμπτώματα που μπορεί να χρειάζονται ΩΡΛ αξιολόγηση, ειδικά όταν επιμένουν ή επηρεάζουν τον ύπνο και την ημέρα του παιδιού.

Οι γονείς μπορούν να παρατηρήσουν:

• αν το παιδί ροχαλίζει συχνά
• αν ξυπνά κουρασμένο
• αν κοιμάται με ανοιχτό στόμα
• αν έχει συχνό μπούκωμα
• αν έχει συχνές λοιμώξεις λαιμού
• αν έχει κακή ποιότητα ύπνου
• αν δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί την ημέρα

Δεν χρειάζεται πανικός. Χρειάζεται όμως αξιολόγηση όταν τα συμπτώματα είναι συχνά, επίμονα ή επηρεάζουν τη λειτουργικότητα.

Λόγος, ομιλία και επικοινωνία πριν το σχολείο

Η επιστροφή ή η έναρξη του σχολείου είναι συχνά η στιγμή που οι γονείς προσέχουν περισσότερο την ομιλία και την επικοινωνία του παιδιού.

Μερικές φορές, οι δυσκολίες φαίνονται όταν το παιδί πρέπει να ακολουθήσει οδηγίες, να περιγράψει τι θέλει, να απαντήσει σε ερωτήσεις, να συμμετέχει σε ομάδα ή να επικοινωνήσει με δασκάλους και συμμαθητές.

Η ανάπτυξη του λόγου δεν είναι ίδια σε όλα τα παιδιά. Κάποια παιδιά μιλούν πιο γρήγορα, άλλα χρειάζονται περισσότερο χρόνο.

Όμως, όταν υπάρχει ανησυχία, είναι προτιμότερο να γίνει αξιολόγηση παρά να περιμένει η οικογένεια για μεγάλο διάστημα χωρίς καθοδήγηση.

Τα αναπτυξιακά ορόσημα βοηθούν τους επαγγελματίες υγείας να εκτιμήσουν αν το παιδί αναπτύσσει δεξιότητες λόγου, επικοινωνίας, κίνησης, μάθησης και κοινωνικής συμμετοχής σύμφωνα με την ηλικία του. [8], [9]

Πότε μπορεί να βοηθήσει η λογοθεραπευτική αξιολόγηση;

Λογοθεραπευτική αξιολόγηση μπορεί να χρειάζεται όταν οι γονείς, ο παιδίατρος ή ο εκπαιδευτικός παρατηρούν δυσκολίες στην ομιλία, στον λόγο, στην κατανόηση ή στην επικοινωνία.

Μερικά σημάδια που αξίζουν προσοχή είναι:

• το παιδί μιλά πολύ λιγότερο από άλλα παιδιά της ηλικίας του
• δυσκολεύεται να φτιάξει προτάσεις
• δεν γίνεται εύκολα κατανοητό από άλλους
• δυσκολεύεται να ακολουθήσει απλές οδηγίες
• δεν απαντά κατάλληλα σε ερωτήσεις
• μπερδεύει πολλούς ήχους στην ομιλία
• τραυλίζει ή κολλά συχνά στις λέξεις
• δυσκολεύεται να αφηγηθεί κάτι απλό
• αποφεύγει να μιλήσει
• δείχνει απογοήτευση επειδή δεν μπορεί να εκφραστεί

Η δυσκολία στον λόγο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα. Μπορεί όμως να επηρεάσει την αυτοπεποίθηση, τη σχολική συμμετοχή και την επικοινωνία του παιδιού.

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, η λογοθεραπευτική αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει να κατανοηθεί καλύτερα η δυσκολία και να δοθεί καθοδήγηση στην οικογένεια για τα επόμενα βήματα.

Η ακοή και ο λόγος συνδέονται

Όταν ένα παιδί δυσκολεύεται στην ομιλία, δεν πρέπει να εξετάζεται μόνο ο λόγος.

Πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και η ακοή.

Ένα παιδί που δεν ακούει καθαρά μπορεί να δυσκολεύεται να μάθει σωστά ήχους, λέξεις και προτάσεις. Μπορεί επίσης να δυσκολεύεται να καταλάβει οδηγίες ή να συμμετέχει στην τάξη.

Για αυτό, σε παιδιά με καθυστέρηση λόγου, δυσκολία άρθρωσης ή ανησυχία για σχολική επικοινωνία, ο γιατρός μπορεί να κρίνει αν χρειάζεται έλεγχος ακοής ή ΩΡΛ αξιολόγηση. [6], [8]

Η σωστή σειρά αξιολόγησης εξαρτάται από την εικόνα του παιδιού.

Σε κάποιες περιπτώσεις, ξεκινά η παιδιατρική αξιολόγηση. Σε άλλες, μπορεί να χρειαστεί ΩΡΛ, λογοθεραπευτική ή παιδονευρολογική αξιολόγηση.

Πότε η δυσκολία συγκέντρωσης χρειάζεται ιατρική συζήτηση;

Πολλά παιδιά δυσκολεύονται λίγο στην προσαρμογή μετά το καλοκαίρι.

Αυτό μπορεί να είναι φυσιολογικό για λίγες ημέρες ή εβδομάδες, ειδικά αν το πρόγραμμα ύπνου άλλαξε πολύ κατά τη διάρκεια των διακοπών.

Όμως, η δυσκολία συγκέντρωσης χρειάζεται συζήτηση με γιατρό όταν:

• είναι έντονη
• επιμένει
• επηρεάζει τη σχολική ζωή
• συνοδεύεται από έντονη κόπωση
• συνδυάζεται με πονοκεφάλους ή ζάλη
• υπάρχει αλλαγή στη συμπεριφορά
• υπάρχει δυσκολία λόγου, ακοής ή κατανόησης
• το παιδί έχει χάσει δεξιότητες που είχε προηγουμένως
• οι γονείς ή οι εκπαιδευτικοί ανησυχούν

Η συγκέντρωση μπορεί να επηρεάζεται από πολλά πράγματα: ύπνο, άγχος, ακοή, όραση, μαθησιακές δυσκολίες, νευρολογικά θέματα, ψυχολογικούς παράγοντες, χρόνιες παθήσεις ή γενική υγεία.

Δεν είναι σωστό να βγαίνει γρήγορο συμπέρασμα χωρίς αξιολόγηση.

Ο γιατρός θα κρίνει αν χρειάζεται παιδιατρική, παιδονευρολογική, λογοθεραπευτική ή άλλη αξιολόγηση.

Πονοκέφαλος στα παιδιά πριν ή μετά την επιστροφή στο σχολείο

Ο πονοκέφαλος στα παιδιά είναι ένα σύμπτωμα που μπορεί να έχει πολλές αιτίες.

Μπορεί να σχετίζεται με έλλειψη ύπνου, αφυδάτωση, στρες, αλλαγή ρουτίνας, προβλήματα όρασης, λοιμώξεις, ημικρανία ή άλλους παράγοντες.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο πονοκέφαλος δεν σημαίνει απαραίτητα κάτι σοβαρό. Όμως χρειάζεται αξιολόγηση όταν είναι συχνός, έντονος, αλλάζει χαρακτήρα ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα.

Οι γονείς μπορούν να σημειώνουν:

• πότε εμφανίζεται ο πονοκέφαλος
• πόσο διαρκεί
• αν σχετίζεται με σχολείο, οθόνες ή άσκηση
• αν υπάρχει ναυτία ή εμετός
• αν υπάρχει ευαισθησία στο φως
• αν ξυπνά το παιδί τη νύχτα
• αν υπάρχει αλλαγή στην όραση
• αν επηρεάζει το σχολείο ή τις δραστηριότητες
• αν χρειάζεται συχνά παυσίπονα

Αυτές οι πληροφορίες βοηθούν τον γιατρό να καταλάβει καλύτερα την εικόνα.

Red flags στον πονοκέφαλο παιδιού

Ορισμένα συμπτώματα μαζί με πονοκέφαλο χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια αν το παιδί έχει πονοκέφαλο μαζί με:

• ξαφνική έναρξη πολύ έντονου πόνου
• εμετούς, ιδιαίτερα αν είναι επαναλαμβανόμενοι
• διαταραχή όρασης
• αδυναμία, μούδιασμα ή δυσκολία στην κίνηση
• δυσκολία στην ομιλία
• σύγχυση ή αλλαγή συμπεριφοράς
• σπασμούς
• υπνηλία ή αλλαγή επιπέδου συνείδησης
• πυρετό με αυχενική δυσκαμψία
• πονοκέφαλο που ξυπνά το παιδί από τον ύπνο
• πονοκέφαλο που επιδεινώνεται προοδευτικά
• πονοκέφαλο μετά από τραυματισμό στο κεφάλι

Σε παιδιά κάτω των 12 ετών, ο πονοκέφαλος με red flag συμπτώματα χρειάζεται άμεση αξιολόγηση, καθώς ο γιατρός πρέπει να αποκλείσει σοβαρότερες αιτίες. [10]

Αν τα συμπτώματα είναι ξαφνικά, σοβαρά ή επείγοντα, η οικογένεια πρέπει να απευθυνθεί άμεσα στις υπηρεσίες επειγόντων ή σε Τμήμα Επειγόντων.

Ζάλη, λιποθυμική τάση και κόπωση στα παιδιά

Η ζάλη στα παιδιά μπορεί να έχει πολλές αιτίες.

Μπορεί να σχετίζεται με αφυδάτωση, χαμηλή πρόσληψη τροφής, αλλαγή θέσης, λοιμώξεις, άγχος, αναιμία, διαταραχές ύπνου ή άλλα ιατρικά θέματα.

Όταν η ζάλη είναι περιστασιακή και ήπια, μπορεί να μην σημαίνει κάτι σοβαρό. Όμως χρειάζεται αξιολόγηση όταν:

• επαναλαμβάνεται
• συνοδεύεται από λιποθυμία
• εμφανίζεται με άσκηση
• συνοδεύεται από πόνο στο στήθος
• συνοδεύεται από ταχυκαρδία ή δύσπνοια
• συνοδεύεται από πονοκέφαλο
• συνοδεύεται από νευρολογικά συμπτώματα
• επηρεάζει το σχολείο ή τις δραστηριότητες

Η λιποθυμία ή η σχεδόν λιποθυμία κατά την άσκηση χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και ιατρική αξιολόγηση.

Δεν πρέπει να θεωρείται αυτόματα «κούραση» ή «άγχος» χωρίς να εξεταστεί το ιστορικό.

Πότε χρειάζεται παιδονευρολογική αξιολόγηση;

Η παιδονευρολογική αξιολόγηση μπορεί να χρειάζεται όταν υπάρχουν συμπτώματα που αφορούν τον εγκέφαλο, τα νεύρα, την κίνηση, την ανάπτυξη ή τη συμπεριφορά του παιδιού.

Ο παιδίατρος ή άλλος γιατρός μπορεί να συστήσει παιδονευρολογική αξιολόγηση αν υπάρχουν:

• συχνοί ή ανησυχητικοί πονοκέφαλοι
• σπασμοί ή επεισόδια απώλειας επαφής
• επεισόδια όπου το παιδί «παγώνει» ή δεν ανταποκρίνεται
• ξαφνική αδυναμία ή μούδιασμα
• δυσκολία στην κίνηση ή στην ισορροπία
• καθυστέρηση σε αναπτυξιακά ορόσημα
• απώλεια δεξιοτήτων που υπήρχαν προηγουμένως
• σημαντική αλλαγή συμπεριφοράς
• έντονη δυσκολία συγκέντρωσης με συνοδά συμπτώματα
• ανησυχίες για νευροαναπτυξιακή εικόνα

Η αξιολόγηση δεν σημαίνει ότι υπάρχει απαραίτητα σοβαρή πάθηση.

Σημαίνει ότι χρειάζεται πιο ειδική εκτίμηση, ώστε να δοθεί σωστή καθοδήγηση και να αποφασιστούν τα επόμενα βήματα.

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, μπορούμε να σας καθοδηγήσουμε προς παιδονευρολογική αξιολόγηση όταν τα συμπτώματα και το ιστορικό το δικαιολογούν.

Πότε χρειάζεται νευρολογική αξιολόγηση σε ενήλικες;

Οι ενήλικες μπορεί επίσης να εμφανίσουν συμπτώματα στην επιστροφή στην εργασία που χρειάζονται νευρολογική αξιολόγηση.

Αυτό μπορεί να αφορά πονοκεφάλους, ζάλη, μουδιάσματα, διαταραχές ισορροπίας, αλλαγές στη μνήμη, δυσκολία συγκέντρωσης ή άλλα νευρολογικά συμπτώματα.

Χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση όταν τα συμπτώματα:

• είναι νέα
• επιμένουν
• χειροτερεύουν
• επηρεάζουν την εργασία ή την καθημερινότητα
• συνοδεύονται από αδυναμία, μούδιασμα ή διαταραχή ομιλίας
• εμφανίζονται ξαφνικά
• συνοδεύονται από απώλεια συνείδησης ή σπασμούς

Αν υπάρχει ξαφνική αδυναμία στη μία πλευρά του σώματος, δυσκολία στην ομιλία, έντονος ξαφνικός πονοκέφαλος, σύγχυση, απώλεια συνείδησης ή σπασμοί, ο ασθενής πρέπει να απευθυνθεί άμεσα σε υπηρεσίες επειγόντων. [11]

Πρακτική προετοιμασία πριν το ραντεβού για το παιδί

Για να είναι πιο χρήσιμο το ραντεβού, οι γονείς μπορούν να ετοιμάσουν μερικές πληροφορίες.

Δεν χρειάζεται κάτι περίπλοκο.

Χρήσιμο είναι να φέρετε:

• βιβλιάριο υγείας
• προηγούμενες εξετάσεις
• λίστα φαρμάκων ή συμπληρωμάτων
• πληροφορίες για αλλεργίες
• σημειώσεις για συμπτώματα
• παρατηρήσεις από το σχολείο ή τον εκπαιδευτικό
• πληροφορίες για ύπνο, διατροφή και δραστηριότητες
• ιστορικό συχνών λοιμώξεων ή πονοκεφάλων
• τυχόν προηγούμενες αξιολογήσεις

Αν το παιδί έχει πονοκεφάλους, βοηθά να σημειωθεί πότε εμφανίζονται, πόσο κρατούν και τι τα επιδεινώνει ή τα ανακουφίζει.

Αν υπάρχει δυσκολία λόγου ή ακοής, βοηθά να περιγράψετε συγκεκριμένα παραδείγματα από την καθημερινότητα.

Πρακτική προετοιμασία πριν το ραντεβού για ενήλικες

Για τους ενήλικες, το ραντεβού είναι πιο χρήσιμο όταν υπάρχει καθαρή εικόνα του ιστορικού.

Πριν το ραντεβού, μπορείτε να σημειώσετε:

• συμπτώματα που επιμένουν
• πότε ξεκίνησαν
• αν επηρεάζουν την εργασία
• φάρμακα που λαμβάνετε
• συμπληρώματα
• αλλεργίες
• προηγούμενες εξετάσεις
• οικογενειακό ιστορικό
• επίπεδα πίεσης, αν τα μετράτε στο σπίτι
• αλλαγές στο βάρος, στον ύπνο ή στην ενέργεια

Αυτές οι πληροφορίες βοηθούν τον γιατρό να αποφασίσει αν χρειάζονται εργαστηριακές εξετάσεις, απεικονιστικός έλεγχος ή αξιολόγηση από άλλη ειδικότητα.

Ο ρόλος του ΔΙΚΤΑΙΟΝ στην οικογενειακή καθοδήγηση

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, η προσέγγιση του οικογενειακού προληπτικού ελέγχου είναι οργανωμένη και πρακτική.

Μπορούμε να βοηθήσουμε την οικογένεια να καταλάβει ποια ειδικότητα είναι πιο κατάλληλη για κάθε θέμα.

Για παράδειγμα:

• Αν το βασικό θέμα είναι η γενική υγεία του παιδιού, μπορεί να ξεκινήσει παιδιατρική αξιολόγηση.
• Αν το παιδί δεν ακούει καλά, έχει συχνές ωτίτιδες ή ροχαλητό, μπορεί να χρειαστεί ΩΡΛ αξιολόγηση.
• Αν υπάρχει δυσκολία λόγου, ομιλίας ή επικοινωνίας, μπορεί να χρειαστεί λογοθεραπευτική αξιολόγηση.
• Αν υπάρχουν πονοκέφαλοι, ζάλη, επεισόδια απώλειας επαφής ή αναπτυξιακές ανησυχίες, μπορεί να χρειαστεί παιδονευρολογική αξιολόγηση.
• Αν ο ενήλικας έχει κόπωση, πίεση, μεταβολικούς παράγοντες κινδύνου ή γενικά συμπτώματα, μπορεί να ξεκινήσει με παθολογική αξιολόγηση.
• Ο στόχος είναι να αποφευχθεί η σύγχυση και να δοθεί στην οικογένεια ένα καθαρό επόμενο βήμα.

Ενήλικες πριν την επιστροφή στην εργασία: γιατί έχει σημασία ο προληπτικός έλεγχος;

Η επιστροφή στην εργασία μετά το καλοκαίρι είναι συχνά απότομη.

Πολλοί ενήλικες επιστρέφουν σε πρόγραμμα με πολλές ώρες καθιστικής εργασίας, άγχος, οθόνες, λιγότερο ύπνο, λιγότερη άσκηση και συχνά λιγότερο χρόνο για σωστή διατροφή.

Σε αυτή την περίοδο, συμπτώματα που υπήρχαν ήδη μπορεί να γίνουν πιο εμφανή.

Κόπωση, πονοκέφαλοι, αίσθημα πίεσης, ζάλη, ταχυκαρδίες, διαταραχές ύπνου, αύξηση βάρους, κακή αντοχή στην άσκηση ή αλλαγές στη διάθεση είναι συχνές αφορμές για να ζητήσει κάποιος ιατρική αξιολόγηση.

Ο προληπτικός έλεγχος ενηλίκων δεν σημαίνει ότι κάθε άτομο χρειάζεται τις ίδιες εξετάσεις.

Σημαίνει ότι ο γιατρός αξιολογεί την ηλικία, το ιστορικό, τα συμπτώματα, τους παράγοντες κινδύνου και την καθημερινή λειτουργικότητα και αποφασίζει τι είναι χρήσιμο να ελεγχθεί.

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, μπορούμε να βοηθήσουμε τους ενήλικες να οργανώσουν έναν πρακτικό προληπτικό έλεγχο πριν την επιστροφή σε έντονο εργασιακό πρόγραμμα, με παθολογική αξιολόγηση και διαγνωστικές εξετάσεις όταν κρίνονται απαραίτητες.

Πίεση: γιατί αξίζει να ελέγχεται;

Η αρτηριακή πίεση είναι ένας από τους πιο βασικούς δείκτες υγείας στους ενήλικες.

Η αυξημένη πίεση μπορεί να υπάρχει για αρκετό καιρό χωρίς ξεκάθαρα συμπτώματα. Γι’ αυτό, ο έλεγχος της πίεσης στους ενήλικες είναι σημαντικός, ακόμη και όταν κάποιος νιώθει γενικά καλά. [12]

Ο γιατρός μπορεί να συστήσει επαναλαμβανόμενες μετρήσεις ή μετρήσεις εκτός ιατρείου, ειδικά αν η τιμή στο ιατρείο είναι αυξημένη ή αν υπάρχει υποψία ότι η πίεση μεταβάλλεται μέσα στην ημέρα. [12]

Η πίεση χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή όταν υπάρχει:

• οικογενειακό ιστορικό υπέρτασης
• αυξημένο σωματικό βάρος
• καθιστική ζωή
• κάπνισμα
• αυξημένο άγχος
• σακχαρώδης διαβήτης
• αυξημένα λιπίδια
• ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου
• χρόνια νεφρική νόσος
• συχνοί πονοκέφαλοι ή ζάλη

Η αυξημένη πίεση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο με βάση μία μέτρηση.

Χρειάζεται σωστή αξιολόγηση, επιβεβαίωση και καθοδήγηση από γιατρό.

Πότε η πίεση χρειάζεται άμεση προσοχή;

Αν υπάρχει πολύ υψηλή πίεση μαζί με συμπτώματα όπως πόνος στο στήθος, δύσπνοια, σύγχυση, νευρολογικά συμπτώματα, έντονος πονοκέφαλος, αδυναμία στη μία πλευρά του σώματος ή διαταραχή στην ομιλία, ο ασθενής πρέπει να ζητήσει άμεσα επείγουσα ιατρική βοήθεια.

Δεν πρέπει να περιμένει προγραμματισμένο ραντεβού.

Τα ξαφνικά ή σοβαρά συμπτώματα χρειάζονται άμεση αξιολόγηση σε υπηρεσίες επειγόντων ή Τμήμα Επειγόντων.

Σάκχαρο και προδιαβήτης: γιατί ο έλεγχος είναι σημαντικός;

Το σάκχαρο είναι άλλο ένα βασικό θέμα στον προληπτικό έλεγχο ενηλίκων.

Ορισμένοι άνθρωποι μπορεί να έχουν αυξημένο σάκχαρο ή προδιαβήτη χωρίς να έχουν εμφανή συμπτώματα. Ο έλεγχος μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμος σε ενήλικες με αυξημένο σωματικό βάρος, οικογενειακό ιστορικό διαβήτη ή άλλους παράγοντες κινδύνου. [13]

Ο γιατρός μπορεί να κρίνει αν χρειάζεται έλεγχος σακχάρου νηστείας, γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης ή άλλων εξετάσεων.

Δεν χρειάζονται όλοι οι ενήλικες τις ίδιες εξετάσεις.

Η απόφαση εξαρτάται από:

• την ηλικία
• το βάρος
• το οικογενειακό ιστορικό
• την αρτηριακή πίεση
• τα λιπίδια
• προηγούμενες τιμές σακχάρου
• συμπτώματα
• φάρμακα
• άλλους παράγοντες κινδύνου

Συμπτώματα όπως έντονη δίψα, συχνουρία, ανεξήγητη απώλεια βάρους, θολή όραση ή έντονη κόπωση χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση.

Δεν σημαίνουν απαραίτητα διαβήτη, αλλά δεν πρέπει να αγνοηθούν.

Λιπίδια και καρδιαγγειακός κίνδυνος

Τα λιπίδια, όπως η χοληστερίνη και τα τριγλυκερίδια, είναι σημαντικά στον προληπτικό έλεγχο ενηλίκων.

Οι αυξημένες τιμές μπορεί να μη δίνουν συμπτώματα. Παρ’ όλα αυτά, μπορούν να σχετίζονται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, ειδικά όταν συνυπάρχουν άλλοι παράγοντες όπως υπέρταση, διαβήτης, κάπνισμα ή οικογενειακό ιστορικό. [14]

Η αξιολόγηση των λιπιδίων δεν γίνεται απομονωμένα.

Ο γιατρός συνήθως λαμβάνει υπόψη τη συνολική εικόνα του ασθενούς:

• ηλικία
• φύλο
• πίεση
• σάκχαρο
• κάπνισμα
• οικογενειακό ιστορικό
• σωματικό βάρος
• προηγούμενο ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου
• φάρμακα
• συνοδά νοσήματα

Η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής, παρακολούθηση ή φαρμακευτική αγωγή, ανάλογα με τον συνολικό κίνδυνο και την ιατρική κρίση. [14]

Δεν πρέπει ο ασθενής να ξεκινά ή να σταματά φάρμακα για τη χοληστερίνη χωρίς ιατρική καθοδήγηση.

Κόπωση μετά τις διακοπές: πότε είναι απλή προσαρμογή και πότε θέλει έλεγχο;

Η κόπωση μετά τις διακοπές είναι συχνή.

Μπορεί να οφείλεται σε αλλαγή ρουτίνας, λιγότερο ύπνο, ταξίδια, αφυδάτωση, άγχος επιστροφής στην εργασία ή απότομη αύξηση των υποχρεώσεων.

Συνήθως, η ήπια κόπωση βελτιώνεται με σταδιακή επιστροφή σε πρόγραμμα, επαρκή ύπνο, σωστή διατροφή, ενυδάτωση και ήπια φυσική δραστηριότητα.

Όμως, η κόπωση χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση όταν:

• επιμένει για εβδομάδες
• δεν βελτιώνεται με ξεκούραση
• επηρεάζει την εργασία ή την καθημερινότητα
• συνοδεύεται από δύσπνοια
• συνοδεύεται από πόνο στο στήθος
• συνοδεύεται από ζάλη ή λιποθυμική τάση
• συνοδεύεται από πυρετό
• συνοδεύεται από ανεξήγητη απώλεια βάρους
• συνοδεύεται από έντονη υπνηλία
• συνοδεύεται από αλλαγές στη διάθεση
• συνοδεύεται από ταχυκαρδία ή αίσθημα παλμών

Η κόπωση μπορεί να είναι φυσιολογική αντίδραση σε έλλειψη ύπνου, στρες ή έντονη δραστηριότητα. Μπορεί όμως να σχετίζεται και με σωματικές ή ψυχικές καταστάσεις που χρειάζονται αξιολόγηση. [15]

Ο γιατρός θα κρίνει αν χρειάζονται εξετάσεις, όπως αιματολογικός έλεγχος, έλεγχος θυρεοειδούς, σάκχαρο, δείκτες φλεγμονής ή άλλες εξετάσεις, ανάλογα με την περίπτωση.

Ύπνος, άγχος και εργασιακή επιστροφή

Ο ύπνος επηρεάζει άμεσα την ενέργεια, τη συγκέντρωση, τη μνήμη, τη διάθεση και την αντοχή μέσα στην ημέρα.

Μετά το καλοκαίρι, πολλοί ενήλικες προσπαθούν να επιστρέψουν γρήγορα σε πρωινό ξύπνημα, πολλές υποχρεώσεις και σταθερό πρόγραμμα.

Αν ο ύπνος είναι λίγος ή κακής ποιότητας, μπορεί να εμφανιστούν:

• κόπωση
• ευερεθιστότητα
• δυσκολία συγκέντρωσης
• πονοκέφαλοι
• αυξημένη όρεξη
• χαμηλή απόδοση
• αίσθημα άγχους
• μειωμένη αντοχή

Πρακτικά, μπορεί να βοηθήσει:

• σταθερή ώρα ύπνου και ξυπνήματος
• περιορισμός οθονών πριν τον ύπνο
• ήπια φυσική δραστηριότητα
• αποφυγή βαριάς κατανάλωσης καφεΐνης αργά μέσα στην ημέρα
• οργάνωση της επόμενης ημέρας από το προηγούμενο βράδυ
• σταδιακή επαναφορά της ρουτίνας

Αν η αϋπνία επιμένει, αν υπάρχει έντονη ημερήσια υπνηλία ή αν η κόπωση επηρεάζει σοβαρά την εργασία, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Καθιστική εργασία και μεταβολικός κίνδυνος

Η επιστροφή σε καθιστική εργασία μπορεί να επηρεάσει τη γενική υγεία.

Πολλοί ενήλικες περνούν πολλές ώρες μπροστά σε υπολογιστή. Αυτό μπορεί να συνδυάζεται με λιγότερη κίνηση, κακή στάση σώματος, αυξημένο σωματικό βάρος, μυοσκελετικούς πόνους και μεταβολικούς παράγοντες κινδύνου.

Η φυσική δραστηριότητα βοηθά την καρδιαγγειακή υγεία, τη μυϊκή δύναμη, τη διάθεση, τον ύπνο και τον μεταβολισμό. [5]

Δεν χρειάζεται απότομη ή υπερβολική άσκηση.

Συχνά βοηθά η σταδιακή επιστροφή σε απλές συνήθειες:

• περπάτημα
• μικρά διαλείμματα από την καρέκλα
• σκάλες αντί για ασανσέρ όπου είναι εφικτό
• ήπια άσκηση μετά την εργασία
• σταθερό πρόγραμμα ύπνου
• καλύτερη οργάνωση γευμάτων
• επαρκής ενυδάτωση

Αν όμως υπάρχει πόνος στο στήθος, δύσπνοια, ζάλη ή λιποθυμική τάση με την άσκηση, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση πριν από την αύξηση της δραστηριότητας.

Σωματικό βάρος: χωρίς ενοχή, με ιατρική καθοδήγηση

Μετά το καλοκαίρι, αρκετοί άνθρωποι παρατηρούν αλλαγές στο βάρος τους.

Αυτό δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται με ενοχή ή ακραίες δίαιτες.

Το βάρος είναι ένας δείκτης που χρειάζεται να αξιολογείται μαζί με άλλους παράγοντες: πίεση, σάκχαρο, λιπίδια, ύπνο, διατροφή, άσκηση, φάρμακα, ορμονικούς παράγοντες, ψυχική υγεία και οικογενειακό ιστορικό.

Η απότομη αύξηση ή απώλεια βάρους χωρίς προφανή λόγο χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Ο γιατρός μπορεί να κρίνει αν χρειάζονται εξετάσεις ή πιο συστηματική παρακολούθηση.

Η σωστή προσέγγιση είναι πρακτική και εξατομικευμένη.

Δεν χρειάζονται υποσχέσεις για γρήγορα αποτελέσματα. Χρειάζεται ρεαλιστικό πλάνο, ιατρική καθοδήγηση και σταθερές αλλαγές που μπορεί να ακολουθήσει ο ασθενής.

Ποια συμπτώματα ενηλίκων δεν πρέπει να αγνοηθούν;

Πριν την επιστροφή στην εργασία, πολλοί άνθρωποι προσπαθούν να «αντέξουν» συμπτώματα επειδή έχουν υποχρεώσεις.

Όμως ορισμένα συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοούνται.

Χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση αν υπάρχει:

• επίμονη κόπωση
• δύσπνοια
• πόνος ή πίεση στο στήθος
• ζάλη ή λιποθυμική τάση
• ταχυκαρδίες ή αίσθημα παλμών
• ανεξήγητη απώλεια βάρους
• έντονη δίψα ή συχνουρία
• συχνοί πονοκέφαλοι
• επίμονος βήχας
• αίμα στα ούρα ή στα κόπρανα
• πυρετός που επιμένει
• νυχτερινές εφιδρώσεις
• έντονη αλλαγή στη διάθεση ή στον ύπνο
• μουδιάσματα, αδυναμία ή διαταραχές ισορροπίας

Αν τα συμπτώματα είναι ξαφνικά, έντονα ή συνοδεύονται από σοβαρή επιδείνωση της γενικής κατάστασης, χρειάζεται άμεση αξιολόγηση σε υπηρεσίες επειγόντων.

Τι εξετάσεις μπορεί να ζητήσει ο γιατρός;

Οι εξετάσεις αποφασίζονται από τον γιατρό.

Δεν υπάρχει μία σωστή λίστα για όλους.

Ανάλογα με την ηλικία, το ιστορικό και τα συμπτώματα, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει εργαστηριακές ή άλλες διαγνωστικές εξετάσεις.

Σε έναν ενήλικα, μπορεί να εξεταστεί η ανάγκη για:

• γενική αίματος
• βιοχημικό έλεγχο
• σάκχαρο
• γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη
• λιπιδαιμικό προφίλ
• έλεγχο νεφρικής ή ηπατικής λειτουργίας
• θυρεοειδικό έλεγχο
• δείκτες φλεγμονής
• γενική ούρων
• ηλεκτροκαρδιογράφημα, όταν υπάρχει ένδειξη
• άλλες εξετάσεις ανάλογα με την κλινική εικόνα

Σε ένα παιδί, οι εξετάσεις μπορεί να είναι διαφορετικές και πρέπει να αποφασίζονται με βάση την παιδιατρική αξιολόγηση.

Ο γιατρός μπορεί να κρίνει ότι δεν χρειάζονται εξετάσεις ή ότι χρειάζεται μόνο παρακολούθηση.

Αυτό είναι εξίσου σημαντικό με το να ζητηθούν εξετάσεις όταν υπάρχει λόγος.

Γιατί δεν πρέπει να γίνεται υπερβολικός έλεγχος χωρίς λόγο;

Πολλοί ασθενείς νιώθουν ότι «όσο περισσότερες εξετάσεις, τόσο καλύτερα».

Αυτό δεν είναι πάντα σωστό.

Οι εξετάσεις πρέπει να έχουν λόγο.

Όταν γίνονται χωρίς σαφή ένδειξη, μπορεί να οδηγήσουν σε περιττή ανησυχία, παρερμηνείες, επιπλέον εξετάσεις ή λάθος συμπεράσματα.

Ο σωστός προληπτικός έλεγχος δεν είναι υπερβολικός.

Είναι στοχευμένος.

Ξεκινά από το ιστορικό και την κλινική εικόνα και μετά αποφασίζονται οι κατάλληλες εξετάσεις.

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, μπορούμε να βοηθήσουμε με αυτή τη λογική: αξιολόγηση πρώτα, εξετάσεις όταν χρειάζονται, καθοδήγηση μετά τα αποτελέσματα.

Πώς αξιολογούνται τα αποτελέσματα;

Τα αποτελέσματα των εξετάσεων δεν πρέπει να διαβάζονται απομονωμένα.

Μια τιμή μπορεί να είναι λίγο έξω από τα όρια χωρίς να σημαίνει απαραίτητα κάτι σοβαρό. Άλλη τιμή μπορεί να είναι εντός ορίων αλλά να χρειάζεται προσοχή όταν συνδυάζεται με συμπτώματα ή ιστορικό.

Ο γιατρός αξιολογεί:

• τις τιμές των εξετάσεων
• τα συμπτώματα
• το ιστορικό
• τα φάρμακα
• προηγούμενα αποτελέσματα
• την ηλικία
• τους παράγοντες κινδύνου
• τη συνολική εικόνα του ασθενούς

Μετά μπορεί να προτείνει παρακολούθηση, επανέλεγχο, αλλαγές στον τρόπο ζωής, θεραπεία ή αξιολόγηση από άλλη ειδικότητα.

Δεν πρέπει ο ασθενής να πανικοβάλλεται ή να αυτοθεραπεύεται με βάση ένα αποτέλεσμα χωρίς ιατρική ερμηνεία.

Ο ρόλος των διαγνωστικών υπηρεσιών

Οι διαγνωστικές εξετάσεις βοηθούν τον γιατρό να αποκτήσει πιο καθαρή εικόνα όταν υπάρχουν ενδείξεις.

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, οι διαγνωστικές υπηρεσίες μπορούν να στηρίξουν την ιατρική αξιολόγηση όταν ο γιατρός κρίνει ότι χρειάζονται εξετάσεις.

Αυτό μπορεί να αφορά προληπτικό έλεγχο, διερεύνηση συμπτωμάτων ή παρακολούθηση γνωστών θεμάτων υγείας.

Η διαγνωστική εξέταση από μόνη της δεν αντικαθιστά την ιατρική αξιολόγηση.

Η αξία της είναι μεγαλύτερη όταν γίνεται με σωστή ένδειξη και όταν τα αποτελέσματα αξιολογούνται από τον κατάλληλο επαγγελματία υγείας.

Πώς μπορεί να οργανωθεί οικογενειακά ο έλεγχος;

Πολλές οικογένειες δυσκολεύονται να οργανώσουν ραντεβού για όλα τα μέλη.

Ένας πρακτικός τρόπος είναι να χωριστούν οι ανάγκες σε κατηγορίες.

Για τα παιδιά:

• παιδιατρική αξιολόγηση
• βιβλιάριο υγείας και εμβόλια
• ακοή ή ΩΡΛ συμπτώματα
• λόγος και επικοινωνία
• πονοκέφαλοι, ζάλη ή παιδονευρολογικές ανησυχίες
• σχολική προσαρμογή, ύπνος και συγκέντρωση

Για τους ενήλικες:

• πίεση
• σάκχαρο
• λιπίδια
• κόπωση
• ύπνος
• βάρος
• φάρμακα
• οικογενειακό ιστορικό
• συμπτώματα που επιμένουν

Η οικογένεια μπορεί να ξεκινήσει από την πιο άμεση ανάγκη και μετά να οργανώσει τα υπόλοιπα βήματα.

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, μπορείτε να επικοινωνήσετε για καθοδήγηση σχετικά με το ποιο ραντεβού είναι πιο κατάλληλο.

Τι να φέρετε μαζί σας στο ραντεβού;

Για να είναι πιο χρήσιμη η αξιολόγηση, είναι καλό να έχετε μαζί σας:

• προηγούμενες εξετάσεις
• ιατρικές γνωματεύσεις
• λίστα φαρμάκων
• αλλεργίες
• βιβλιάριο υγείας παιδιού
• πληροφορίες για εμβολιασμούς
• μετρήσεις πίεσης, αν υπάρχουν
• σημειώσεις για συμπτώματα
• πληροφορίες για οικογενειακό ιστορικό
• τυχόν παρατηρήσεις από σχολείο ή εργασία

Αν υπάρχουν πολλά συμπτώματα, βοηθά να τα σημειώσετε πριν το ραντεβού.

Για παράδειγμα:

• Πότε άρχισε η κόπωση;
• Πότε εμφανίζεται ο πονοκέφαλος;
• Τι επιδεινώνει τη ζάλη;
• Υπάρχει σχέση με άσκηση, ύπνο, φαγητό ή άγχος;

Οι απλές αυτές πληροφορίες βοηθούν τον γιατρό να πάρει πιο σωστό ιστορικό.

Γιατί η οικογένεια δεν πρέπει να περιμένει μέχρι να «περάσει μόνο του»;

Πολλά ήπια συμπτώματα πράγματι υποχωρούν.

Όμως όταν κάτι επιμένει, επανέρχεται ή επηρεάζει τη λειτουργικότητα, χρειάζεται αξιολόγηση.

Στα παιδιά, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι ένα θέμα επηρεάζει το σχολείο, τον ύπνο, την κοινωνική συμμετοχή, την ομιλία ή τη συγκέντρωση.

Στους ενήλικες, μπορεί να σημαίνει ότι η κόπωση, η πίεση, η ζάλη ή άλλα συμπτώματα επηρεάζουν την εργασία και την καθημερινότητα.

Η έγκαιρη συζήτηση με γιατρό δεν σημαίνει ότι υπάρχει απαραίτητα κάτι σοβαρό.

Σημαίνει ότι η οικογένεια παίρνει καθοδήγηση αντί να μένει με αβεβαιότητα.

Τι σημαίνει πρακτικά ένας σωστός οικογενειακός προληπτικός έλεγχος;

Ο σωστός οικογενειακός προληπτικός έλεγχος πριν την επιστροφή στο σχολείο ή την εργασία δεν είναι μια απλή λίστα εξετάσεων.

Είναι μια οργανωμένη διαδικασία.

Ξεκινά από την ερώτηση:

Τι χρειάζεται πραγματικά αυτό το παιδί, αυτός ο ενήλικας ή αυτή η οικογένεια αυτή τη στιγμή;

• Για ένα παιδί, η απάντηση μπορεί να αφορά εμβόλια, ανάπτυξη, ακοή, λόγο, ύπνο, πονοκεφάλους, συγκέντρωση ή σχολική προσαρμογή.
• Για έναν ενήλικα, μπορεί να αφορά πίεση, σάκχαρο, λιπίδια, κόπωση, ύπνο, βάρος, καρδιαγγειακό κίνδυνο ή συμπτώματα που παραμελήθηκαν μέσα στο καλοκαίρι.
• Για μια οικογένεια, μπορεί να αφορά καλύτερη οργάνωση: ποιος χρειάζεται ραντεβού, ποιος χρειάζεται εξετάσεις, ποιος χρειάζεται παρακολούθηση και ποιο θέμα είναι πιο επείγον.

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο, η ομάδα μας μπορεί να βοηθήσει με πρακτική καθοδήγηση, ώστε η οικογένεια να μη χρειάζεται να μαντέψει από μόνη της ποια ειδικότητα ή ποια εξέταση είναι κατάλληλη.

Πότε ο έλεγχος μπορεί να είναι απλός;

Σε αρκετές περιπτώσεις, ο προληπτικός έλεγχος μπορεί να είναι απλός.

Ένα παιδί χωρίς συμπτώματα, με καλή ανάπτυξη, ενημερωμένο βιβλιάριο υγείας, καλό ύπνο, καλή σχολική λειτουργικότητα και χωρίς ιδιαίτερες ανησυχίες μπορεί να χρειάζεται μόνο βασική παιδιατρική αξιολόγηση και καθοδήγηση.

Ένας ενήλικας χωρίς συμπτώματα και χωρίς σημαντικούς παράγοντες κινδύνου μπορεί να χρειάζεται βασική παθολογική αξιολόγηση και συζήτηση για πρόληψη, τρόπο ζωής και πιθανές εξετάσεις ανάλογα με την ηλικία.

Αυτό είναι σημαντικό.

Πρόληψη δεν σημαίνει πάντα πολλές εξετάσεις.

Πρόληψη σημαίνει σωστή αξιολόγηση, σωστή χρονική στιγμή και κατάλληλη καθοδήγηση.

Πότε ο έλεγχος πρέπει να γίνει πιο στοχευμένος;

Ο έλεγχος πρέπει να γίνει πιο στοχευμένος όταν υπάρχουν συμπτώματα, ιστορικό ή παράγοντες κινδύνου.

Για παράδειγμα, ένα παιδί με συχνούς πονοκεφάλους χρειάζεται διαφορετική αξιολόγηση από ένα παιδί που απλώς επιστρέφει στο σχολείο χωρίς συμπτώματα.

Ένα παιδί με δυσκολία στον λόγο μπορεί να χρειαστεί λογοθεραπευτική αξιολόγηση και, ανάλογα με την εικόνα, έλεγχο ακοής ή άλλη ιατρική εκτίμηση.

Ένας ενήλικας με επίμονη κόπωση, αυξημένη πίεση ή οικογενειακό ιστορικό καρδιοπάθειας χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση από έναν ενήλικα χωρίς συμπτώματα.

Η στοχευμένη αξιολόγηση μπορεί να περιλαμβάνει:

• πιο αναλυτικό ιστορικό
• κλινική εξέταση
• εργαστηριακές εξετάσεις
• έλεγχο προηγούμενων αποτελεσμάτων
• παραπομπή σε σχετική ειδικότητα
• επανέλεγχο μετά από συγκεκριμένο χρονικό διάστημα

Ο γιατρός θα κρίνει ποιο από αυτά χρειάζεται.

Red flags για παιδιά πριν το σχολείο

Οι περισσότερες ενοχλήσεις στα παιδιά δεν σημαίνουν απαραίτητα κάτι σοβαρό.

Όμως ορισμένα συμπτώματα χρειάζονται άμεση αξιολόγηση.

Οι γονείς πρέπει να ζητήσουν άμεσα ιατρική βοήθεια αν το παιδί έχει:

• δυσκολία στην αναπνοή
• λιποθυμία
• σπασμούς
• έντονο ή ξαφνικό πονοκέφαλο
• πονοκέφαλο με εμετούς, νευρολογικά συμπτώματα ή αλλαγή συμπεριφοράς
• πυρετό με κακή γενική κατάσταση
• αυχενική δυσκαμψία
• έντονη υπνηλία ή σύγχυση
• ξαφνική αδυναμία ή μούδιασμα
• πόνο στο στήθος με άσκηση
• ζάλη ή λιποθυμική τάση με άσκηση
• σημεία σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης
• σοβαρή αφυδάτωση
• τραυματισμό στο κεφάλι με συμπτώματα που επιμένουν ή επιδεινώνονται

Σε παιδιά κάτω των 12 ετών, ο πονοκέφαλος με red flag συμπτώματα χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση, ώστε να αποκλειστούν σοβαρότερες αιτίες. [10]

Αν τα συμπτώματα είναι ξαφνικά, σοβαρά ή επείγοντα, η οικογένεια πρέπει να απευθυνθεί άμεσα στις υπηρεσίες επειγόντων ή σε Τμήμα Επειγόντων. [11]

Red flags για ενήλικες πριν την εργασία

Οι ενήλικες συχνά καθυστερούν να ζητήσουν βοήθεια επειδή έχουν πολλές υποχρεώσεις.

Όμως ορισμένα συμπτώματα δεν πρέπει να περιμένουν.

Χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια αν υπάρχει:

• πόνος, βάρος ή πίεση στο στήθος
• ξαφνική δύσπνοια
• λιποθυμία
• ξαφνική αδυναμία στη μία πλευρά του σώματος
• δυσκολία στην ομιλία
• ξαφνική σύγχυση
• έντονος ξαφνικός πονοκέφαλος
• σπασμοί
• πολύ υψηλή πίεση μαζί με σοβαρά συμπτώματα
• αιμορραγία που δεν σταματά
• σημεία σοβαρής αλλεργικής αντίδρασης
• σοβαρή αφυδάτωση
• έντονη επιδείνωση της γενικής κατάστασης

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο ασθενής δεν πρέπει να περιμένει προγραμματισμένο ραντεβού.

Πρέπει να ζητήσει άμεσα επείγουσα ιατρική βοήθεια. [11]

Πώς μπορεί να ξεκινήσει η οικογένεια;

Ένας πρακτικός τρόπος είναι να ξεκινήσει η οικογένεια με τρεις απλές ερωτήσεις.

1. Υπάρχει κάτι επείγον;

Αν υπάρχει ξαφνικό, έντονο ή σοβαρό σύμπτωμα, χρειάζεται άμεση αξιολόγηση σε υπηρεσίες επειγόντων.

Ο προληπτικός έλεγχος δεν είναι για επείγοντα περιστατικά.

2. Υπάρχει κάτι που επιμένει;

Αν υπάρχει σύμπτωμα που επιμένει, επανέρχεται ή επηρεάζει την καθημερινότητα, χρειάζεται ραντεβού.

Παραδείγματα είναι η κόπωση, οι πονοκέφαλοι, η ζάλη, οι συχνές λοιμώξεις, η δυσκολία στην ομιλία, η μειωμένη ακοή, η αϋπνία ή η δυσκολία συγκέντρωσης.

3. Υπάρχει κάτι που πρέπει να οργανωθεί πριν ξεκινήσει η ρουτίνα;

Αυτό μπορεί να αφορά βιβλιάριο υγείας, εμβόλια, βασικό check-up, επανέλεγχο γνωστού προβλήματος ή αξιολόγηση πριν από δραστηριότητες.

Με αυτές τις τρεις ερωτήσεις, η οικογένεια μπορεί να καταλάβει καλύτερα από πού να ξεκινήσει.

Ποιο ραντεβού είναι κατάλληλο;

Η κατάλληλη ειδικότητα εξαρτάται από το βασικό θέμα.

Για παιδιά χωρίς ειδικά συμπτώματα

Μπορεί να είναι κατάλληλη η παιδιατρική αξιολόγηση.

Ο παιδίατρος μπορεί να αξιολογήσει ανάπτυξη, βιβλιάριο υγείας, εμβόλια, ύπνο, διατροφή, καθημερινή λειτουργικότητα και τυχόν συμπτώματα.

Για παιδιά με αυτιά, μύτη, λαιμό ή ακοή

Μπορεί να χρειάζεται ΩΡΛ αξιολόγηση.

Αυτό αφορά παιδιά με συχνές ωτίτιδες, μειωμένη ακοή, ροχαλητό, μόνιμο μπούκωμα, συχνές αμυγδαλίτιδες ή δυσκολίες που μπορεί να σχετίζονται με την ακοή.

Για παιδιά με λόγο, ομιλία ή επικοινωνία

Μπορεί να χρειάζεται λογοθεραπευτική αξιολόγηση.

Αυτό αφορά παιδιά με καθυστέρηση λόγου, δυσκολία άρθρωσης, δυσκολία κατανόησης, τραυλισμό ή δυσκολία στην επικοινωνία.

Για παιδιά με πονοκεφάλους, ζάλη ή αναπτυξιακές ανησυχίες

Μπορεί να χρειάζεται παιδονευρολογική αξιολόγηση.

Αυτό αφορά παιδιά με συχνούς ή ανησυχητικούς πονοκεφάλους, επεισόδια απώλειας επαφής, σπασμούς, κινητικές δυσκολίες, απώλεια δεξιοτήτων ή άλλες νευρολογικές ανησυχίες.

Για ενήλικες με γενικά συμπτώματα ή προληπτικό έλεγχο

Μπορεί να είναι κατάλληλη η παθολογική αξιολόγηση.

Αυτό αφορά πίεση, σάκχαρο, λιπίδια, κόπωση, βάρος, φάρμακα, οικογενειακό ιστορικό ή συμπτώματα που επιμένουν.

Για εξετάσεις

Οι διαγνωστικές εξετάσεις πρέπει να γίνονται όταν υπάρχει ένδειξη ή ιατρική σύσταση.

Η εξέταση από μόνη της δεν αντικαθιστά την ιατρική αξιολόγηση.

Τι κάνει το ΔΙΚΤΑΙΟΝ διαφορετικά χρήσιμο για την οικογένεια;

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, η οικογένεια μπορεί να βρει ιατρική και διαγνωστική καθοδήγηση σε ένα οργανωμένο περιβάλλον.

Αυτό είναι χρήσιμο γιατί πολλά οικογενειακά θέματα δεν ανήκουν πάντα σε μία μόνο ειδικότητα.

Για παράδειγμα:

• Ένα παιδί με δυσκολία συγκέντρωσης μπορεί να χρειάζεται συζήτηση για ύπνο, ακοή, λόγο, άγχος, πονοκέφαλο ή γενική υγεία.
• Ένας ενήλικας με κόπωση μπορεί να χρειάζεται αξιολόγηση για ύπνο, πίεση, σάκχαρο, θυρεοειδή, αναιμία, άγχος ή άλλο αίτιο.

Η σωστή καθοδήγηση βοηθά να αποφευχθούν περιττές εξετάσεις, καθυστερήσεις ή λάθος σειρά αξιολόγησης.

Στο ραντεβού, μπορούμε να αξιολογήσουμε την εικόνα σας και να σας καθοδηγήσουμε για το επόμενο βήμα.

Πότε είναι καλή χρονική στιγμή;

Για προληπτικό έλεγχο πριν το σχολείο, καλή περίοδος είναι συνήθως λίγες εβδομάδες πριν την έναρξη της σχολικής χρονιάς.

Αυτό δίνει χρόνο για:

• παιδιατρική αξιολόγηση
• έλεγχο βιβλιαρίου υγείας
• πιθανό εμβολιαστικό προγραμματισμό
• ΩΡΛ ή λογοθεραπευτική αξιολόγηση, αν χρειάζεται
• συζήτηση για ύπνο και ρουτίνα
• οργάνωση εξετάσεων, αν κριθούν απαραίτητες

Για τους ενήλικες, ο έλεγχος μπορεί να γίνει πριν ή λίγο μετά την επιστροφή στην εργασία, ειδικά αν υπάρχουν συμπτώματα ή παράγοντες κινδύνου.

Δεν χρειάζεται να περιμένετε να «χειροτερέψει» κάτι για να ζητήσετε καθοδήγηση.

Πρακτικό πλάνο για οικογένειες

Ένα απλό πλάνο μπορεί να είναι το εξής:

Βήμα 1: Καταγράψτε τις ανησυχίες

Γράψτε για κάθε μέλος της οικογένειας:

• υπάρχει σύμπτωμα;
• πόσο καιρό υπάρχει;
• επηρεάζει το σχολείο ή την εργασία;
• υπάρχουν προηγούμενες εξετάσεις;
• υπάρχει γνωστό ιστορικό;
• υπάρχει κάτι που επείγει;

Βήμα 2: Ελέγξτε βασικά έγγραφα

Για παιδιά, ελέγξτε:

• βιβλιάριο υγείας
• εμβολιασμούς
• προηγούμενες γνωματεύσεις
• παρατηρήσεις από σχολείο ή θεραπευτές

Για ενήλικες, ελέγξτε:

• πρόσφατες εξετάσεις
• φάρμακα
• μετρήσεις πίεσης
• ιατρικό ιστορικό
• οικογενειακό ιστορικό

Βήμα 3: Ξεκινήστε από το πιο σημαντικό

Αν υπάρχει σύμπτωμα που ανησυχεί, ξεκινήστε από αυτό.

Αν δεν υπάρχει σύμπτωμα, ξεκινήστε από την κατάλληλη προληπτική αξιολόγηση ανάλογα με την ηλικία και το ιστορικό.

Βήμα 4: Ακολουθήστε την ιατρική καθοδήγηση

Ο γιατρός θα κρίνει αν χρειάζονται εξετάσεις, παρακολούθηση ή αξιολόγηση από άλλη ειδικότητα.

Μην ξεκινάτε εξετάσεις ή θεραπείες χωρίς καθοδήγηση, ειδικά όταν αφορά παιδιά ή χρόνιες καταστάσεις.

Συνοψίζονας

Ο οικογενειακός προληπτικός έλεγχος πριν την επιστροφή στο σχολείο ή την εργασία είναι μια πρακτική ευκαιρία για καλύτερη οργάνωση της υγείας.

Δεν χρειάζεται να είναι περίπλοκος.

Δεν χρειάζεται να σημαίνει πολλές εξετάσεις.

Χρειάζεται σωστή συζήτηση, ιατρική αξιολόγηση και καθοδήγηση ανάλογα με την ηλικία, το ιστορικό, τα συμπτώματα και τις ανάγκες κάθε ατόμου.

Για τα παιδιά, μπορεί να βοηθήσει στον έλεγχο ανάπτυξης, εμβολίων, ύπνου, ακοής, λόγου, συγκέντρωσης και συμπτωμάτων που επηρεάζουν το σχολείο.

Για τους ενήλικες, μπορεί να βοηθήσει στην αξιολόγηση πίεσης, σακχάρου, λιπιδίων, κόπωσης, ύπνου, βάρους και παραγόντων κινδύνου.

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ Ιατρικό Διαγνωστικό Κέντρο, μπορούμε να σας βοηθήσουμε να οργανώσετε τον έλεγχο της οικογένειας με ήρεμο, πρακτικό και ιατρικά υπεύθυνο τρόπο.

Αν τα συμπτώματα επιμένουν ή σας ανησυχούν, κλείστε ραντεβού στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ για καθοδήγηση.

Αν τα συμπτώματα είναι ξαφνικά, σοβαρά ή επείγοντα, απευθυνθείτε άμεσα στις υπηρεσίες επειγόντων ή σε Τμήμα Επειγόντων.

Συχνές Ερωτήσεις

Τι είναι ο οικογενειακός προληπτικός έλεγχος;
Ο οικογενειακός προληπτικός έλεγχος είναι μια οργανωμένη ιατρική αξιολόγηση για παιδιά και ενήλικες. Βοηθά να συζητηθούν συμπτώματα, ιστορικό, εμβόλια, ανάπτυξη, παράγοντες κινδύνου και πιθανές εξετάσεις πριν την επιστροφή στο σχολείο ή την εργασία.

---

Χρειάζεται κάθε παιδί check-up πριν το σχολείο;
Δεν χρειάζονται όλα τα παιδιά τις ίδιες εξετάσεις. Όμως μια παιδιατρική αξιολόγηση μπορεί να είναι χρήσιμη όταν υπάρχουν συμπτώματα, ελλείψεις σε εμβόλια, ανησυχίες για ανάπτυξη, ακοή, λόγο, ύπνο, συγκέντρωση ή σχολική προσαρμογή. [1], [2]

---

Πρέπει να κάνουμε αιματολογικές εξετάσεις σε κάθε παιδί;
Όχι απαραίτητα. Οι αιματολογικές εξετάσεις αποφασίζονται από τον γιατρό, ανάλογα με το ιστορικό, τα συμπτώματα και την κλινική εικόνα του παιδιού.

---

Πότε πρέπει να ελέγξω τα εμβόλια του παιδιού;
Είναι χρήσιμο να ελέγχεται το βιβλιάριο υγείας πριν την έναρξη της σχολικής χρονιάς, ειδικά αν το παιδί ξεκινά νέο σχολείο, έχουν καθυστερήσει δόσεις, λείπουν στοιχεία ή η οικογένεια έχει μετακινηθεί από άλλη χώρα. [2], [16]

---

Πότε χρειάζεται ΩΡΛ αξιολόγηση πριν το σχολείο;
ΩΡΛ αξιολόγηση μπορεί να χρειάζεται όταν υπάρχει μειωμένη ακοή, συχνές ωτίτιδες, πόνος στο αυτί, ροχαλητό, συχνή ρινική συμφόρηση, αναπνοή από το στόμα ή δυσκολία στην ομιλία που μπορεί να σχετίζεται με την ακοή. [6], [7]

---

Πότε χρειάζεται λογοθεραπευτική αξιολόγηση;
Λογοθεραπευτική αξιολόγηση μπορεί να χρειάζεται όταν το παιδί μιλά πολύ λιγότερο από το αναμενόμενο για την ηλικία του, δεν γίνεται εύκολα κατανοητό, δυσκολεύεται να ακολουθήσει οδηγίες, τραυλίζει ή δυσκολεύεται να επικοινωνήσει. [8], [9]

---

Πότε ο πονοκέφαλος σε παιδί είναι ανησυχητικός;
Ο πονοκέφαλος χρειάζεται άμεση αξιολόγηση όταν είναι ξαφνικός, πολύ έντονος, επιδεινώνεται ή συνοδεύεται από εμετούς, νευρολογικά συμπτώματα, σπασμούς, αλλαγή συμπεριφοράς, υπνηλία, αυχενική δυσκαμψία ή πονοκέφαλο που ξυπνά το παιδί από τον ύπνο. [10]

---

Πότε χρειάζεται παιδονευρολογική αξιολόγηση;
Παιδονευρολογική αξιολόγηση μπορεί να χρειάζεται όταν υπάρχουν συχνοί ή ανησυχητικοί πονοκέφαλοι, σπασμοί, επεισόδια απώλειας επαφής, κινητικές δυσκολίες, απώλεια δεξιοτήτων, αναπτυξιακές ανησυχίες ή άλλα νευρολογικά συμπτώματα.

---

Τι check-up μπορεί να χρειάζεται ένας ενήλικας πριν την εργασία;
Ανάλογα με την ηλικία και το ιστορικό, ο γιατρός μπορεί να αξιολογήσει πίεση, σάκχαρο, λιπίδια, βάρος, ύπνο, κόπωση, φάρμακα, οικογενειακό ιστορικό και ανάγκη για εργαστηριακές ή άλλες διαγνωστικές εξετάσεις. [12], [13], [14]

---

Η αυξημένη πίεση δίνει πάντα συμπτώματα;
Όχι. Η αυξημένη πίεση μπορεί να υπάρχει χωρίς εμφανή συμπτώματα. Γι’ αυτό ο προληπτικός έλεγχος της πίεσης στους ενήλικες είναι σημαντικός, ειδικά όταν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου. [12]

---

Η κόπωση μετά τις διακοπές είναι φυσιολογική;
Μπορεί να είναι φυσιολογική όταν σχετίζεται με αλλαγή ρουτίνας, λιγότερο ύπνο ή άγχος επιστροφής. Χρειάζεται όμως αξιολόγηση όταν επιμένει, δεν βελτιώνεται με ξεκούραση ή συνοδεύεται από δύσπνοια, πόνο στο στήθος, ζάλη, πυρετό, απώλεια βάρους ή έντονη υπνηλία. [15]

---

Πρέπει να κάνω εξετάσεις αίματος πριν επιστρέψω στην εργασία;
Όχι απαραίτητα. Ο γιατρός θα κρίνει αν χρειάζονται εξετάσεις με βάση την ηλικία, το ιστορικό, τα συμπτώματα και τους παράγοντες κινδύνου.

---

Μπορεί να οργανωθεί έλεγχος για όλη την οικογένεια;
Ναι. Μπορεί να οργανωθεί αξιολόγηση για περισσότερα μέλη της οικογένειας, με διαφορετική προσέγγιση για κάθε άτομο. Το παιδί, ο έφηβος, ο γονέας και ο φροντιστής δεν έχουν τις ίδιες ανάγκες.

---

Πότε πρέπει να απευθυνθώ στα επείγοντα;
Αν υπάρχουν ξαφνικά, έντονα ή σοβαρά συμπτώματα, όπως πόνος στο στήθος, δύσπνοια, λιποθυμία, σπασμοί, ξαφνική αδυναμία, δυσκολία στην ομιλία, σύγχυση ή σοβαρή αλλεργική αντίδραση, πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα σε υπηρεσίες επειγόντων ή σε Τμήμα Επειγόντων. [11]

---

Πώς μπορεί να βοηθήσει το ΔΙΚΤΑΙΟΝ;
Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ, μπορούμε να βοηθήσουμε με παιδιατρική, παθολογική, ΩΡΛ, νευρολογική, παιδονευρολογική, λογοθεραπευτική και διαγνωστική καθοδήγηση, ανάλογα με την ανάγκη κάθε μέλους της οικογένειας.

Διαβάστε επίσης

• Οικογενειακός Προληπτικός Έλεγχος πριν την Επιστροφή στο Σχολείο ή την Εργασία
• Τι check-up χρειάζεται το παιδί πριν την επιστροφή στο σχολείο;
• Εμβόλια και βιβλιάριο υγείας πριν το σχολείο: τι πρέπει να ελέγξουν οι γονείς;
• Ακοή, ΩΡΛ συμπτώματα και σχολική απόδοση: πότε χρειάζεται έλεγχος;
• Λόγος, ομιλία και επικοινωνία πριν το σχολείο: πότε βοηθά η λογοθεραπευτική αξιολόγηση;
• Check-up ενηλίκων πριν την επιστροφή στην εργασία