Ωτορινολαρυγγολογία

Οι παθήσεις του αυτιού μπορεί να αφορούν το έξω, μέσο ή έσω αυτί και να εκδηλώνονται με πόνο, αίσθημα πίεσης, έκκριση, εμβοές, μειωμένη ακοή ή διαταραχές ισορροπίας. Η Ωτορινολαρυγγολογία καλύπτει τη διερεύνηση τόσο λειτουργικών όσο και φλεγμονωδών προβλημάτων της ρινικής κοιλότητας και των παραρρινίων κόλπων.

Η αξιολόγηση από Ωτορινολαρυγγολόγο μπορεί να αφορά μεταξύ άλλων:

• ωτίτιδες,
• βύσμα κυψελίδας,
• εμβοές,
• βαρηκοΐα ή αιφνίδια μεταβολή της ακοής,
• αίσθημα πληρότητας ή πίεσης στο αυτί,
• δυσλειτουργία της ευσταχιανής σάλπιγγας,
• διάτρηση τυμπάνου,
• άλλες παθήσεις του έξω και μέσου αυτιού.

Όπου χρειάζεται, η κλινική εξέταση μπορεί να συμπληρώνεται με ακοόγραμμα και τυμπανομετρία για πληρέστερη αξιολόγηση της ακοής και της λειτουργίας του μέσου αυτιού.

Οι εμβοές μπορεί να γίνονται αντιληπτές ως βουητό, σφύριγμα ή άλλος ήχος χωρίς εξωτερική πηγή και μπορεί να εμφανίζονται στο ένα ή και στα δύο αυτιά. Όταν είναι επίμονες, μονόπλευρες ή συνοδεύονται από μεταβολή της ακοής, χρειάζονται κατάλληλη κλινική και ακοολογική αξιολόγηση.

Ο Ωτορινολαρυγγολόγος συνεκτιμά τη διάρκεια των συμπτωμάτων, εάν οι εμβοές είναι συνεχείς ή διαλείπουσες, την παρουσία βαρηκοΐας και άλλα συμπτώματα από το αυτί ή το νευροαισθητηριακό σύστημα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η αιφνίδια απώλεια ή σημαντική μείωση της ακοής που εμφανίζεται μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα και δεν εξηγείται από εμφανή απόφραξη ή οξεία πάθηση του έξω ή μέσου αυτιού. Σε τέτοιες περιπτώσεις απαιτείται άμεση ή επείγουσα ιατρική αξιολόγηση και δεν είναι κατάλληλο να αναμένεται ένα συνηθισμένο προγραμματισμένο ραντεβού.

Η επίμονη ρινική συμφόρηση ή δυσκολία στην αναπνοή από τη μύτη μπορεί να σχετίζεται με διαφορετικές παθήσεις και χρειάζεται αξιολόγηση σύμφωνα με τη διάρκεια και τη φύση των συμπτωμάτων.

Η εξέταση από ΩΡΛ μπορεί να αφορά:

• αλλεργική ή μη αλλεργική ρινίτιδα,
• οξεία ή χρόνια ρινοκολπίτιδα,
• ρινικούς πολύποδες,
• σκολίωση ρινικού διαφράγματος,
• υπερτροφία ρινικών κογχών,
• επαναλαμβανόμενες ρινορραγίες,
• διαταραχές όσφρησης.

Η ενδοσκοπική εξέταση της ρινός μπορεί, όπου υπάρχει ένδειξη, να βοηθήσει στην άμεση αξιολόγηση της ρινικής κοιλότητας και των ανατομικών δομών που σχετίζονται με τα συμπτώματα.

Το ροχαλητό μπορεί να σχετίζεται με διαφορετικούς παράγοντες και δεν σημαίνει από μόνο του ότι υπάρχει συγκεκριμένη πάθηση. Όταν όμως είναι έντονο ή συνοδεύεται από παύσεις στην αναπνοή κατά τον ύπνο, αίσθημα πνιγμού, μη αναζωογονητικό ύπνο ή σημαντική ημερήσια υπνηλία, χρειάζεται περαιτέρω αξιολόγηση.

Η ρινική απόφραξη από ρινίτιδα, ανατομικά προβλήματα ή άλλες παθήσεις μπορεί να επηρεάζει τη ρινική αναπνοή κατά τη διάρκεια του ύπνου. Στα παιδιά, υπερτροφία των αδενοειδών εκβλαστήσεων ή των αμυγδαλών μπορεί επίσης να επηρεάζει την αναπνοή και τον ύπνο.

Η Ωτορινολαρυγγολογία μπορεί να συμβάλει στην αξιολόγηση των ανατομικών και ρινικών παραγόντων που σχετίζονται με τέτοια συμπτώματα. Όπου υπάρχει υποψία διαταραχής αναπνοής στον ύπνο, μπορεί να χρειάζεται περαιτέρω αξιολόγηση στο κατάλληλο κλινικό πλαίσιο.

Η μειωμένη όσφρηση, η πλήρης απώλεια της όσφρησης ή η αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο γίνονται αντιληπτές οι οσμές μπορεί να σχετίζονται με διαφορετικές καταστάσεις.

Πιθανές αιτίες περιλαμβάνουν ρινική απόφραξη, φλεγμονή του ρινικού βλεννογόνου, χρόνια ρινοκολπίτιδα, ρινικούς πολύποδες ή μεταβολές που εμφανίζονται μετά από ιογενή λοίμωξη.

Η αξιολόγηση λαμβάνει υπόψη τον χρόνο έναρξης, το εάν η μεταβολή είναι αιφνίδια ή σταδιακή και την παρουσία άλλων ρινικών ή νευρολογικών συμπτωμάτων. Ο Ωτορινολαρυγγολόγος μπορεί, όπου υπάρχει ένδειξη, να εξετάσει τη ρινική κοιλότητα και να καθορίσει εάν χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.

Η αντίληψη της γεύσης επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό από την όσφρηση, γι’ αυτό ασθενείς με διαταραχή όσφρησης μπορεί να αναφέρουν παράλληλα αλλαγές στην αντίληψη των γεύσεων.

Ο πονόλαιμος και οι επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις του φάρυγγα ή των αμυγδαλών είναι συχνός λόγος επίσκεψης σε Ωτορινολαρυγγολόγο.

Η αξιολόγηση μπορεί να αφορά:

• φαρυγγίτιδα,
• αμυγδαλίτιδα,
• επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις,
• υπερτροφία αμυγδαλών,
• δυσκολία ή πόνο κατά την κατάποση,
• επίμονα συμπτώματα στον φάρυγγα.

Η θεραπευτική προσέγγιση καθορίζεται από την κλινική εικόνα, τη συχνότητα των επεισοδίων και τα συνοδά συμπτώματα.

Η επίμονη αλλαγή της φωνής ή η βραχνάδα μπορεί να σχετίζεται με διαφορετικές παθήσεις του λάρυγγα και των φωνητικών χορδών. Ο Ωτορινολαρυγγολόγος συνεκτιμά τη διάρκεια των συμπτωμάτων, τη φωνή, την κατάποση και τυχόν συνοδά ευρήματα πριν καθορίσει εάν χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.

Η Ωτορινολαρυγγολογία περιλαμβάνει την αξιολόγηση συμπτωμάτων όπως:

• βραχνάδα,
• αλλαγή της χροιάς της φωνής,
• φωνητική κόπωση,
• επίμονος ερεθισμός του λαιμού,
• δυσκολία στην κατάποση,
• άλλα συμπτώματα που σχετίζονται με τον λάρυγγα.

Όπου απαιτείται, μπορεί να πραγματοποιηθεί ενδοσκοπική εξέταση του λάρυγγα για άμεση αξιολόγηση των σχετικών ανατομικών δομών.

Οι σιελογόνοι αδένες μπορεί να παρουσιάσουν φλεγμονές, απόφραξη, λίθους ή άλλες παθήσεις που προκαλούν πόνο ή διόγκωση στην περιοχή του προσώπου ή του τραχήλου.

Η κλινική αξιολόγηση μπορεί να χρειάζεται όταν υπάρχει:

• επαναλαμβανόμενη διόγκωση,
• πόνος κατά τη διάρκεια των γευμάτων,
• επίμονη μάζα ή διόγκωση,
• υποψία απόφραξης ή φλεγμονής σιελογόνου αδένα.

Η διερεύνηση καθορίζεται από το ιστορικό και την κλινική εικόνα και μπορεί, όπου χρειάζεται, να συμπληρώνεται με κατάλληλη απεικόνιση.

Το έσω αυτί συμμετέχει όχι μόνο στην ακοή αλλά και στη λειτουργία της ισορροπίας. Για τον λόγο αυτό, ορισμένα επεισόδια ιλίγγου ή αστάθειας μπορεί να σχετίζονται με παθήσεις του αιθουσαίου συστήματος.

Στην Ωτορινολαρυγγολογία, η αξιολόγηση τέτοιων συμπτωμάτων βασίζεται στη λεπτομερή περιγραφή του επεισοδίου: εάν πρόκειται για πραγματική αίσθηση περιστροφής, πόσο διαρκεί, εάν προκαλείται από αλλαγές στη θέση της κεφαλής και εάν συνυπάρχουν εμβοές, μειωμένη ακοή ή αίσθημα πίεσης στο αυτί.

Δεν έχει κάθε ζάλη ωτολογική αιτία. Επεισόδια που συνοδεύονται από νέα νευρολογικά συμπτώματα, αδυναμία, διαταραχές ομιλίας, σοβαρή κεφαλαλγία ή σημαντική αστάθεια χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση.

Πολλά ΩΡΛ προβλήματα εμφανίζονται συχνά κατά την παιδική ηλικία.

Η παιδιατρική ΩΡΛ αξιολόγηση μπορεί να αφορά:

• επαναλαμβανόμενες ωτίτιδες,
• μειωμένη ακοή,
• υπερτροφία αδενοειδών εκβλαστήσεων,
• επαναλαμβανόμενες αμυγδαλίτιδες,
• επίμονη ρινική απόφραξη,
• άλλες παθήσεις του αυτιού, της μύτης και του φάρυγγα.

Η αξιολόγηση της ακοής είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η μειωμένη ακοή μπορεί να επηρεάζει την επικοινωνία, την ανάπτυξη του λόγου ή τη σχολική καθημερινότητα του παιδιού.

Ο Ωτορινολαρυγγολόγος συνεκτιμά την ηλικία του παιδιού, τη διάρκεια και τη συχνότητα των συμπτωμάτων και τυχόν επιπτώσεις στην ακοή, τη ρινική αναπνοή ή την καθημερινή λειτουργικότητα πριν καθορίσει εάν χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος.

Το ακοόγραμμα χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της ακουστικής ικανότητας, ενώ η τυμπανομετρία παρέχει πληροφορίες για τη λειτουργία του μέσου αυτιού.

Οι εξετάσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν όταν υπάρχει μειωμένη ακοή, αίσθημα πίεσης στο αυτί, επαναλαμβανόμενες ωτίτιδες ή άλλο σχετικό κλινικό ερώτημα.

Η ενδοσκοπική εξέταση επιτρέπει στον ΩΡΛ να αξιολογήσει άμεσα περιοχές που δεν μπορούν να εξεταστούν επαρκώς με απλή επισκόπηση.

Ανάλογα με τα συμπτώματα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διερεύνηση παθήσεων της ρινός, του ρινοφάρυγγα ή του λάρυγγα.

Σε ορισμένα ΩΡΛ προβλήματα μπορεί να χρειάζεται συμπληρωματική απεικονιστική διερεύνηση.

Στο ΔΙΚΤΑΙΟΝ υπάρχουν υπηρεσίες Μαγνητικής Τομογραφίας (MRI) και ακτινολογικού ελέγχου, οι οποίες μπορούν να αξιοποιηθούν όταν υπάρχει αντίστοιχη ιατρική ένδειξη.

Η επιλογή της κατάλληλης εξέτασης καθορίζεται από το συγκεκριμένο κλινικό ερώτημα.